Makale Değerlendirme Süreci
Bartın Üniversitesi Uluslararası Fen Bilimleri Dergisi’ne Türkçe veya İngilizce dillerinde hazırlanmış araştırma ve derleme makaleleri ile kitap incelemeleri, olgu ve görüntü sunumları kabul edilmektedir. Dergiye gönderilen tüm çalışmalar; bilimsel nitelik, tarafsızlık, gizlilik, araştırma ve yayın etiği ile editoryal bağımsızlık ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.
Araştırma ve derleme makaleleri çift kör hakemlik sistemiyle değerlendirilir ve her çalışma ilgili alanda uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Kitap incelemeleri ile olgu ve görüntü sunumları ise içerik türünün niteliğine uygun olarak editoryal değerlendirmeye tabi tutulur. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda bu çalışmalar hakkında bağımsız alan uzmanlarından görüş alabilir.
1. Editoryal Ön İnceleme
Dergiye gönderilen tüm çalışmalar öncelikle editörlük tarafından ön incelemeye alınır. Bu aşamada çalışmanın;
derginin amaç ve kapsamına uygunluğu,
ilgili içerik türünün özelliklerine uygunluğu,
yazım kurallarına uyumu,
bilimsel ve akademik niteliği,
özgünlüğü,
etik beyanlarının uygunluğu,
kaynak gösterme biçimi ve
benzerlik durumu
değerlendirilir.
Gönderilen çalışmalar derginin benzerlik ve intihal politikası doğrultusunda iThenticate veya Turnitin kullanılarak kontrol edilir. Ön incelemede uygun bulunmayan çalışmalar hakem veya ileri editoryal değerlendirme sürecine alınmadan yazara iade edilebilir veya reddedilebilir.
2. Araştırma ve Derleme Makalelerinde Hakemlik Süreci
Editoryal ön incelemeyi geçen her araştırma ve derleme makalesi, çalışmanın konusu ve hakemlerin bilimsel uzmanlık alanları dikkate alınarak en az iki bağımsız hakeme gönderilir.
Değerlendirme sürecinde çift kör hakemlik sistemi uygulanır. Yazarların kimlikleri hakemlere, hakemlerin kimlikleri ise yazarlara açıklanmaz.
Hakemler, ilgili alandaki bilimsel uzmanlıkları esas alınarak editörlük tarafından belirlenir. Yazarlarla aynı kurumda görev yapan kişiler hakem olarak seçilmez. Editörlük, yazarlar ile hakemler arasında kurumsal, akademik, kişisel veya mali herhangi bir çıkar çatışması bulunmamasını sağlar.
3. Kitap İncelemeleri ile Olgu ve Görüntü Sunumlarının Değerlendirilmesi
Dergiye gönderilen kitap incelemeleri ile olgu ve görüntü sunumları, araştırma ve derleme makalelerine uygulanan çift kör hakemlik sürecinin dışında, içerik türlerinin niteliğine uygun olarak editoryal değerlendirmeye tabi tutulur.
Bu çalışmalar; derginin amaç ve kapsamına uygunluk, bilimsel ve akademik nitelik, alana katkı, güncellik, dil ve anlatım, kaynak kullanımının doğruluğu ile etik ve hukuki uygunluk açısından değerlendirilir.
Olgu ve görüntü sunumlarında gerekli etik kurul onayı, aydınlatılmış onam ve diğer etik/yasal izinlerin bulunması gözetilir. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda kitap incelemeleri ile olgu ve görüntü sunumları hakkında bağımsız alan uzmanlarından görüş alabilir.
4. Hakem Bağımsızlığı ve Çıkar Çatışmalarının Yönetimi
Yazarlar, hakemler ve editörler mevcut veya olası çıkar çatışmalarını beyan etmekle yükümlüdür.
Hakemler, değerlendirmek üzere davet edildikleri çalışma ile ilgili kişisel, akademik, kurumsal, mesleki, mali veya başka bir çıkar çatışması bulunduğunu düşünmeleri hâlinde değerlendirme davetini reddetmeli veya değerlendirme sürecinden çekilmelidir.
Editörler de çıkar çatışması bulunan çalışmaların değerlendirme ve karar süreçlerine katılamaz. Böyle durumlarda çalışma, çıkar çatışması bulunmayan bağımsız bir editör tarafından yürütülür.
5. Hakem Değerlendirmesi ve Revizyon
Hakemler araştırma ve derleme makalelerini bilimsel, nesnel ve gerekçeli ölçütlere göre değerlendirir. Hakem görüş ve önerileri editörlük aracılığıyla yazarlara iletilir.
Hakemler veya editörlük tarafından düzeltme talep edilmesi hâlinde yazarların gerekli düzeltmeleri gerçekleştirmeleri ve görüşlere bilimsel ve yapıcı biçimde yanıt vermeleri beklenir. Gerekli görüldüğünde revize edilen çalışma yeniden hakem değerlendirmesine gönderilebilir.
Hakemlerden birinin olumlu, diğerinin olumsuz görüş bildirmesi durumunda çalışma üçüncü bir bağımsız hakeme gönderilebilir veya hakem raporlarında sunulan bilimsel gerekçeler dikkate alınarak editoryal karar verilebilir.
6. Nihai Karar
Araştırma ve derleme makalelerinde hakem raporları ile editoryal değerlendirme yayın kararının temelini oluşturur. Çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu, derginin amaç ve kapsamına katkısı ve hakem değerlendirmeleri birlikte dikkate alınır.
Kitap incelemeleri ile olgu ve görüntü sunumlarında ise editoryal değerlendirme ve gerekli görülmesi hâlinde alınan bağımsız uzman görüşleri esas alınır.
Tüm içerik türleri için nihai yayın kararı Baş Editör/Editör Kurulu tarafından verilir. Hakem veya uzman görüşleri değerlendirme sürecine temel oluşturmakla birlikte, çalışmanın kabulü veya reddine ilişkin nihai karar yetkisi Baş Editör/Editör Kuruluna aittir.
7. Editörler ve Dergiyle İlişkili Kişiler Tarafından Gönderilen Çalışmalar
Baş Editör, editör, alan editörü, Yayın Kurulu üyesi, hakem, konuk editör veya derginin editoryal süreçlerinde görev alan herhangi bir kişinin yazar veya ortak yazar olduğu çalışmalar, diğer çalışmalarla aynı bilimsel, etik ve editoryal değerlendirme ölçütlerine tabidir.
Bu tür çalışmalarda ilgili kişi; hakem veya uzman seçimi, editoryal değerlendirme ve yayın kararının tüm aşamalarından tamamen dışlanır. Çalışma, çıkar çatışması bulunmayan bağımsız bir editör tarafından yönetilir.
Hakemlik gerektiren araştırma ve derleme makaleleri en az iki bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. İlgili kişi kendi çalışmasının değerlendirilmesi veya yayın kararına ilişkin hiçbir aşamaya katılamaz. Dergide üstlenilen herhangi bir editoryal görev, değerlendirme veya yayın sürecinde ayrıcalık sağlamaz.
8. Gizlilik ve Editoryal Tarafsızlık
Değerlendirme sürecindeki çalışmalar, hakem ve uzman görüşleri ile editoryal yazışmalar gizli kabul edilir. Editörler, hakemler, uzmanlar ve Yayın Kurulu üyeleri bu bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz veya kişisel, akademik ya da mesleki çıkar amacıyla kullanamaz.
Tüm değerlendirme ve yayın kararları; yazarların kimliği, kurumu, akademik unvanı veya diğer kişisel özelliklerinden bağımsız olarak çalışmanın bilimsel ve akademik niteliği, özgünlüğü, etik uygunluğu, derginin amaç ve kapsamına katkısı ve ilgili değerlendirme sonuçları temelinde verilir.