A Suggested Protection Plan for Important Plants, Areas and Habitats of Köprülü Canyon National Park (Antalya)

Öz

In this study, the pressures on the endemic, rare, target species and communities, important habitats, vegetations, and vegetation of the Köprülü Canyon National Park were determined. As a result, with this study, the number of main stands: 15, A1 (number of species in dangerous areas at global scale): 5, A2 (number of endangered species in European scale): 39. Total number of taxa of dangerous species: 48, number of endemic vascular taxa in danger: 44, the total number of endemic taxa: 230, number of endemic taxa for the region: 12. The number of total vascular taxa: 950, genus: 390; family: 94, was determined. The site-specific taxa are; Gaudiniopsis macra subsp. micropyroides, Hellenocordum psidicum, Nigella arvensis var. oblanceolata, Rosa dumalis subsp. boissieri var. antalyensis, Scrophularia libanotica subsp. libanotica var. antalyensis, Silene deliculata subsp. pisidica, Stachys antalyensis, Stachys chasmosericea, Tanacetum argenteum subsp. canum var. pumilum. Rare plants are: Echinops onopordum, Amphoricarpos paredictus, Bupleurum davisii, Campanula antalyensis, Cerastium pisidicum, Hypericum ternatum, Omphalodes riplyana, Rhamnus nitidus, Crocus asumaniae? and Iris pamphylica. In this context, a conservation management plan has been prepared for the national park management according to the social status of the local people and all the findings to protect the biodiversity in the area. The area is estimated to be one of the pilot areas affected by global warming.

Anahtar Kelimeler

• Köprülü Canyon
• Kızıldağ
• Management plan
• Important habitats
• Target species

Etik Beyan

The article complies with national and international research and publication ethics. Ethics committee approval was not required for the study

Köprülü Kanyon Milli Parkı’nın (Antalya) Önemli Bitkileri, Alanları ve Habitatları için Koruma Planı Önerisi

Öz

Bu çalışmada Köprülü Kanyon Milli Parkının endemik, nadir, hedef tür ve toplulukları, önemli habitatları, vejetasyonları ile birlikte bitki örtüsü üzerindeki baskılar tespit edilmiştir. Sonuçta bu çalışma ile ana meşcere sayısı: 15, A1 (küresel ölçekte tehlikeli alandaki tür sayısı): 5, A2 (Avrupa ölçeğindeki tehlikede tür sayısı): 39. Tehlikeli tür toplam takson sayısı: 48, tehlikede endemik damarlı takson sayısı: 44, toplam endemik takson sayısı: 230, bölge için endemik takson sayısı: 12. Toplam damarlı takson sayısı: 950, cins: 390; familya: 94 olarak belirlenmiştir. Alana özgü taksonlar ise; Gaudiniopsis macra subsp. mikropiroidler, Hellenocordum psidicum, Nigella arvensis var. oblanceolata, Rosa dumalis subsp. boissieri var. antalyensis, Scrophularia libanotica subsp. libanotica var. antalyensis, Silene deliculata subsp. pisidica, Stachys antalyensis, Stachys chasmosericea, Tanacetum argenteum subsp. canum var. pumilum. Nadir bitkiler şunlardır: Echinops onopordum, Amphoricarpos paredictus, Bupleurum davisii, Campanula antalyensis, Cerastium pisidicum, Hypericum ternatum, Omphalodes riplyana, Rhamnus nitidus, Crocus asumaniae? ve Iris pamphylica. Bu bağlamda Alanda biyoçeşitliliği korumak için yöre halkının sosyal statüsüne ve tüm bulgulara göre milli park yönetimi için bir koruma yönetim planı hazırlanmıştır. Alan, küresel ısınmadan etkilenen pilot bölgelerden birisi olacağı tahmin edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Köprülü Kanyon
• Kızıldağ
• Yönetim planı
• Habitatlar
• Hedef türler

Kaynakça

1. Akarsu, R., Akıncıoğlu, M., Ekmekçi, İ., Şahin, F., Altıparmak, A., Akan, M., Malkoç, G., Ağır, A., Karabıyık, Y.& Özek, E. (2005). Türkiye’nin Biyolojik Zenginlikleri, Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Gn. Md., Sistem Ofset, Ankara, p.32.
2. Algan, N. &Dündar Kaya, A. (2003). Türkiye’nin Çevre Konusunda Verdiği Sözler, Türkiye Bilimler Akademisi Raporları, sayı 8, Şenol Matbaacılık, Ankara, p.136.
3. Anonymous, (2006-a). Türkiye Korunan Alanlar Yönetim Planlaması Rehberi, Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Gn. Md. Biyolojik Çeşitlilik ve Doğal Kaynak Yönetim Projesi, Beştepe, Ankara, p. 34.
4. Anonymous, (2006-b). RAPRAM’ın Uygulanması (Korunan Alan Yönetiminin Hızlı Değerlendirilmesi ve Önceliklendirilmesi), Türkiye’deki Metodoloji: Anahtar Bulgular ve Sonuçlar, Beştepe, Ankara, p. 30.
5. Anonymous, (2011-a). National Capacity Self Assessment Project of Turkey under Rio Conventions; National Capacity Action Plan (NCAP). Ankara. Ministry of Environment and Forestry Publications No: 413. ISBN: 978-605-393-087-7.
6. Anonymous, (2011-b). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Gezi Rehberi, Ali Nihat Gökyiğit Vakfı (ANG) yayını, Beşiktaş, İstanbul.
7. Ayaşlıgil, Y. (1987). Der Köprülü Kanyon National Park, Seine Vegetation und ihre Beeinflussung durch den Menschen, Landschaftsökologie, Weihenstephan, ISBN 3-922318-05-5.
8. Ayaşlıgil, Y. (1990). Annotated Checklist of Vascular Flora of Köprülü Canyon National Park and Surrounding Areas (S.W. Turkey), Willdenowia, 20.

9. Batanouny, K.H. (1995). Medicinal Plants of Fertile Crescent, Natural Resource Management for Sustainability of Agricultural Biodiversity, 30 Oct-3 Nov. 1995, 1-7.
10. Davis, P.H. (ed.) (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol.1–9, Edinburgh Univ. Press., Edinburgh.
11. Davis, P.H. Mill, R.R., Tan, K., (eds.) (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol.10 (supplement), Edinburgh Univ. Press., Edinburgh.
12. Duman, H. (2005). Bozburun Dağı, Important Plant Areas in Turkey: 122 key Turkish Botanical Cites (Edt. N. Özhatay, A. Byfield, S. Atay), IPA 65, p. 213–215.WWF Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı), Ankara. Ekim, T., Koyuncu, M., Güner, A., Erik, S., Yıldız, B.& Vural, M. (1991). Türkiye’nin Ekonomik Önem Taşıyan Geofitleri Üzerinde Taksonomik ve Ekolojik Araştırmalar, T.C. Tarım Orman ve Köy İşleri bakanlığı Orman Gn. Müdürlüğü, p.669, No: 65, Ankara.
13. Ekim, T., Koyuncu, M., Vural, M., Duman, H., Aytaç, Z.& Adıgüzel, N. (Edit.), (2000). Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı (Eğrelti ve Tohumlu Bitkiler), Barışcan Ofset, Ankara.
14. Fakir, H. (2006). The Flora of Bozburun Mountain and its environs (Antalya, Isparta, Burdur), J. Bot., 30: 149-169.
15. Gökyiğit, A.N. (2007). Türkiye’nin Biyolojik Zenginliği ve Korunması, Ali Nihat Gökyiğit Vakfı (ANG)) yayını, Beşiktaş, İstanbul.
16. Işık, K. (1999). Çevre Sorunları, Biyolojik Çeşitlilik ve Orman Gen Kaynaklarımız, TEMA (Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı) Yayınları, No: 25, Doyuran Matbaası, İstanbul. p.197. ISBN: 975-7169-18-8.
17. Işık, K. (2014). Biyolojik Çeşitlilik, Ali Nihat Gökyiğit Vakfı (ANG), Yayın No: 2, TEMA (Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı) Yayınları, Atölye Omsan Matbaa Sanayi ve tic. AŞ., Şişli, İstanbul, p.224.
18. Kaya, Z., Kün, E.& Güner, A. (1998). Türkiye Bitki Genetik Çeşitliliğinin Yerinde (In Situ) Korunması Ulusal Planı, Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Gn. Md.lüğü, Bitki Koruma ve Erozyonla Mücadele Daire Bşk.lığı. p.96.
19. Kırmacı, M.& Özçelik, H. (2006). Yokoluş hiç bu kadar hızlı olmamıştı, Ekoloji Magazin, 11, Temmuz-Eylül 2006.
20. Kırmacı, M.& Özçelik, H. (2010). Köprülü Kanyon Milli Parkı (Antalya) karayosunları florasına katkılar, Süleyman Demirel Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, Ser. A2, 59-73.
21. Küçüker, O. (1995). Contributions to the knowledge of some endangered Colchicum Species of Turkey, Flora Mediterranea, 5, 211–220.
22. Özçelik, H. (1995). Studies protections of endemic and rare plants, SDÜ. Fen Bilimleri Enst. Dergisi, 1, 1-14.
23. Özçelik, H. (2000). Studies on protections of endemic and rare plants of Lakes Region, Bulletin of Pure and Applied Sciences, 19 (2), 93-116.
24. Özçelik, H., Korkmaz, M., Tel, A. Z.& Özgökçe, F. (2001). Göller Yöresi florası’na genel bakış (General Appearence of Lakes Region Flora), IV. Ulusal Ekoloji ve Çevre Kongresi, Bildiriler Kitabı, 117- 130.
25. Özçelik, H. (2018). Flora inventory of Köprülü Kanyon National Park (Antalya-Isparta). Turkish Journal of Forestry , 19 (1) , 40-50 . DOI: 10.18182/tjf.338944.
26. Özçelik, H. (2012). The endemic plant taxa of the Köprülü Kanyon National Park and ıts surroundings (Antalya-Isparta). Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 16(3), 279-296.
27. Özçelik, H.& Bulut, Y. (2021). Köprülü Kanyon Millî Parkı ve Çevresinin (Antalya) Tıpbi Bitkileri (Medicinal Plants of Köprülü Canyon National Park and its Surroundings (Antalya), 4th International Health Sciences and Life Congress 08-10 April 2021 Burdur/TURKEY, Full Text Book-1, 724-743.
28. Özhatay, N., Koyuncu, M., Atay, S.& Byfield, A. (1997). The Wild Medicinal Plant Trade in Turkey, Doğal Hayatı Koruma Derneği (DHKD-Türkiye), Fauna and Flora International (FFI-England).
29. Özhatay, N., Atay, S.& Byfield, A. (Edits), (2003). Türkiye’nin Önemli Bitki Alanları, İst. Üniv. Eczacılık Fak. Dept. Farmasötik Botanik Böl., Doğal Hayatı Koruma Derneği. (DHKD), İstanbul.
30. Özhatay, N., Byfield, A.& Atay, S. (Edit.). (2005). Türkiye’nin 122 Önemli Bitki Alanı, WWF (Türkiye Doğal Hayatı Koruma Vakfı), İstanbul.
31. Özhatay, N. (2006). Türkiye’nin BTC Boru Hattı Boyunca Önemli Bitki Alanları (Important Plant Areas along BTC Pipetline in Turkey). p.303, BTC Şti., Söğütözü, Ankara.
32. Özüt, D., Tufanoğlu, G.C.& Zeydanlı, U. (Edit.), (2019). Biyolojik Çeşitliliğin Ormancılığa Entegrasyonu -Uygulamacının Rehberi, Ankara, Doğa Koruma Merkezi, p.306.
33. Tekeli, İ., Güler, Ç., Yerli, S.V., Algan, N., Vaizoğlu, S.A., Kaya, A.D., Öztürk, B., Mutlu, B.& Demirayak, F. (2006). Dünya’da ve Türkiye’de Biyolojik Çeşitliliği Koruma, Türkiye Bilimler Akademisi Raporları, p. 13, Şenol Matbaacılık, Ankara. ISSN: 975-8553-88-9.
34. Zeydanlı, U.& Özüt, D. (Edit.). (2019). Biyolojik Çeşitliliğin Ormancılığa Entegrasyonu -Plancının Rehberi, Ankara, Doğa Koruma Merkezi, p.173.