Evaluation of Outdoor Recreational Potential of Şarlan Nature Park According to Gülez Method

Öz

People living in the city tend to rural areas, especially protected areas such as nature parks, to meet their recreational needs. One of Turkey's most preferred protected areas within the scope of recreation/tourism activities is nature parks. Located within the provincial borders of Aydın, Şarlan was declared a Nature Park in 2014. It is a forest ecosystem that stands out with its floristic and faunistic features, dominated by Mediterranean vegetation in an area of 3700 hectares. This research aims to define the outdoor recreational potential of Şarlan Nature Park. The top items defined as the components of recreational potential were Landscape Value (L), Climate Value (C), Accessibility (A), Recreational Ease (RE), and Negative Factors (NF), and the sub-items of these items were scored by the scales included in the analysis method. According to the evaluations, the outdoor recreation potential of Şarlan Nature Park has been calculated as 65%. This value means that the recreational potential in the forest has a "high" (61%-75%) value according to the Gülez (1990) method.

Anahtar Kelimeler

• Recreation
• Recreation potential
• Gülez Method
• Şarlan Nature Park

Destekleyen Kurum

This article has been produced from the Graduation Thesis carried out at Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Agriculture, Landscape Architecture Undergraduate Program.

Gülez Yöntemi’ne Göre Şarlan Tabiat Parkı’nın Açıkhava Rekreasyonel Potansiyelinin Değerlendirilmesi

Öz

Kentte yaşayan insanlar, rekreasyonel ihtiyaçlarını karşılamak için kırsala ve özellikle tabiat parkları gibi korunan alanlara yönelmektedir. Türkiye’de rekrasyon/turizm etkinlikleri kapsamında en fazla tercih dilen korunan alanlardan biri de tabiat parklarıdır. Aydın il sınırları içerisinde yer alan Şarlan 2014 yılında Tabiat Parkı olarak ilan edilmiş, 3700 hektar büyüklüğünde Akdeniz bitki örtüsünün hâkim olduğu, floristik ve faunistik özellikleri ile öne çıkan bir orman ekosistemidir. Bu araştırmanın amacı Şarlan Tabiat Parkı’nın Açıkhava rekreasyonel potansiyeli’nin belirlenmesidir. Rekreasyonel potansiyelin bileşenleri olarak tanımlanan üst öğeler Peyzaj Değeri (P), İklim Değeri (İ), Ulaşılabilirlik (U), Rekreatif Kolaylık (RK), Olumsuz Etkenler (OSE)ve bu öğelerin alt öğeleri inceleniş, yöntemde yer alan skalalara uygun olarak puanlandırılmıştır. Yapılan değerlendirmelere göre Şarlan Tabiat Parkı’nın Açıkhava rekreasyon potansiyeli %65 olarak hesaplanmıştır. Bu değer Gülez (1990) metoduna göre orman içi rekreasyon potansiyelinin “yüksek” (%61-%75) bir değerde olduğu anlamını taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon
• Rekreasyon potansiyeli
• Gülez Yöntemi
• Şarlan Tabiat Parkı.

Destekleyen Kurum

This article has been produced from the Graduation Thesis carried out at Aydın Adnan Menderes University, Faculty of Agriculture, Landscape Architecture Undergraduate Program.

Kaynakça

1. Akten, S. (2009). Korunan Doğal Alanlarda Ziyaretçi Etki Yönetim Yaklaşımı (Gölcük Tabiat Parkı Örneği), (Unpublished master thesis), Suleyman Demirel University, Institute of Science and Technology, Isparta.
2. Akten, S., Gül, A. & Akten, M. (2012). Korunan doğal alanlarda kullanılabilecek ziyaretçi yönetim modelleri ve karşılaştırılması. SDU Faculty of Forestry Journal 2012, Cilt:13: Sayı:1, 57-65, Isparta, ISSN: 2149-2174 e-ISSN: 2149-3898.
3. Altunöz Ö., Tırıl A. & Arslan E. Ö. (2014). Hamsilos Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelini belirlemeye yönelik bir araştırma, Journal of Recreation and Tourism Research (Jrtr), 1 (1), 20-38. Access Address (26. 10. 2022) https://jrtr.org/index.php/jrtr/article/view/102/101
4. Aydın Meteorology Station Directorate (2022). T.C. Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Aydın Meteoroloji İstasyonu iklim verileri. Ayhan, K. Ç. (2019). Ayazmapınarı Tabiat Parkı’nın (Bayramiç, Çanakkale) Rekreasyonel Potansiyelinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(1): 219-228. https://doi.org/10.33202/comuagri.569906.
5. Bahat, B. (2011). Altındere Vadisi Milli Parkı Yaylalarının Milli Park Yönetimi Açısından Değerlendirilmesi Olanakları, (Unpublished master thesis), Karadeniz Technical University Institute of Science and Technology Trabzon.
6. Birinci, S. (2016). Limni Gölü Tabiat Parkının (Gümüşhane) rekreasyon potansiyeli. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14-23. ISSN: 1307-9581.
7. Clark, R. N. & Stankey, G. H. (1979). The recreation opportunity spectrum: A framework for planning, management, and research (Vol. 98). Department of Agriculture, Forest Service, Pacific Northwest Forest, and Range Experiment Station.
8. Clawson, M. (1959). Methods of measuring the demand for and value of outdoor recreation.Resources for the Future,10., Washington, USA.

9. Çalık, F., Başer, A., Ekinci, E. N. & Kara. T. (2013). Tabiat parklarının sportif rekreasyon potansiyeli modellemesi (Ballıkayalar Tabiat Parkı Örneği), Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 8(3), 35-51. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/sybtd/issue/11430/136492
10. Forest Law, (1956). No. 6831, Official Gazette dated 08 September 1956, No: 9402, Accepted: August 31, 1956.
11. Gülez, S. (1990). Ormaniçi rekreasyon potansiyelinin saptanması için geliştirilen bir değerlendirme yöntemi, Orman Fakültesi Dergisi, 40(2), 132-145. Access Address (26.10.2022) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/176298.
12. Karaküçük, S. (1999). Rekreasyon Boş Zamanları Değerlendirme. Bağırgan Yayımevi ISBN:975-581-048-X, 413 s, Kızılay-Ankara.
13. Knetsch, J. L. (1969). Assessing the demand for outdoor recreation. Journal of Leisure Research, 1(1), 85-87. https://doi.org/10.1080/00222216.1969.11969713
14. Kurdoğlu, O. & Düzgüneş, E. (2011). Artvin Kent ormanının rekreasyon olanakları ve kullanıcı tercihlerinin irdelenmesi, Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 199-210. Access Address (26.10.2022) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/25764
15. Lier, N. H. (1971). Research on some technical aspects of outdoor recreation, as part of multipurpose rural reconstructions in the Netherlands. Institute for Land and Water Management Research. 1(20), 154—179. https://doi.org/10.18174/njas.v20i3.17280
16. National Parks Law. (1983). No. 2873, Official Gazette dated 11 August 1983, Issue: 18132, Accepted: 09 August 1983.
17. Özkan, M. B. (2001). Kentsel Rekreasyon Alan Planlaması. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, İzmir, 79 s.
18. Polat, S. & Aktaş Polat, S. (2016). Rekreasyonel Tabiat Parklarının Korunan Alanlar Kapsamında İncelenmesi: Mersin İli Örneği, Social Sciences, 11 (2) 85-115. Access Address (26.10.2022) https://dergipark.org.tr/en/pub/nwsasocial/issue/20123/213755
19. Şarlan Nature Park Development Plan. (2018). Şarlan Tabiat Parkı Gelişme Planı. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ankara. 87s.
20. Türker, G., Türker, A. & Güzel, Ö. (2014). Turistik ürün çeşitlendirmesi kapsamında Dalyan destinasyonunun rekreasyon potansiyelinin değerlendirilmesi, International Journal of Sport Culture and Science, 2 (Special Issue 2), 70-86. Access Address (26.10.2022) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/91716
21. Yeşil, P. & Hacıoğlu, V. (2018). Limni Gölü Tabiat Parkı peyzaj değerinin rekreasyonel açıdan değerlendirilmesi, Türk Tarım- Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(6), 680-688. Access Address (26.10.2022) https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/328263/