Türkiye Orman Fidanlıklarında Bitki Beslemeye Yönelik Faaliyetlerin Değerlendirilmesi

Öz

Fidan üretim aşamasında gerçekleştirilen bitki besleme faaliyetlerinin bilimsel metotlara ve günümüz modern üretim tekniklerine uygunluğu yetiştirilen ürün kalitesi, adına önem arz etmektedir. Bu çalışmadaki temel amaç, Türkiye Orman Fidanlıklarında üretilen fidanların, üretim aşamasında gerçekleştirilen her türlü bitki besleme faaliyetleri hakkında, görevli personelin yaklaşımlarını tespit etmek ve anlamaya yöneliktir. İlk olarak ülkemizde farklı coğrafi bölgede bulunan önemli fidanlıklar tespit edilmiştir. Bu fidanlıkların çalışan profili, demografik yapısı, fidanlık bilgileri, üretim aşamasında uyguladıkları bitki besleme faaliyetlerini anlamaya yönelik olarak bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu fidanlıklarda yetiştirilen yapraklı türlerden çıplak köklü 8, tüplü 2 ve 1 enso olmak üzere toplam 11 türde morfolojik ve fizyolojik özellikler analiz edilmiştir. 17 fidanlıktan toprak örneği alınarak, fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır.Anket sonuçlarını benzer araştırma ve literatür çalışmaları ile ve kendi içlerinde kıyaslayarak, sonuç ve bulguların günümüz bilimsel yöntem ve modern üretim teknikleri ile karşılaştırılması gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bitki besleme
• Orman fidanlığı
• Demografik yapı.

Destekleyen Kurum

Bu çalışmanın yürütülmesinde desteğini ve emeğini hiçbir zaman esirgemeyen tez Danışmanıma, Juri Üyelerine ve çalışma süresince bana desteklerinden dolayı eşim sayın Tuğba LEVENTOĞLU’na teşekkürlerimi sunarım. Bu makale Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Enstitüsü Silvikültür Ana Bilim Dalı’nda tamamlanan Doktora tezinden üretilmiştir.

Etik Beyan

Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni alınmıştır. Nisan 2020.

Evaluation of Plant Nutrition Activities in Turkish Forest Nurseries

Öz

The compliance of plant nutrition activities carried out during the sapling production phase with scientific methods and today's modern production techniques is important for the quality of the product grown. The main purpose of this study is to determine and under stand the approaches of the personnel in charge about all kinds of plant nutrition activities carried out during the production phase of seedlings produced in Turkish Forest Nurseries. Firstly, important nurseries located in different geographical regions of our country were identified. A questionnaire study was conductedt ounder stand the employee profile, demographic structure, nursery information, plant nutrition activities applied during the production phase of these nurseries. Morphological and physiologicalc haracteristics of a total of 11 leafy species grown in these nurseries, including 8 bare-rooted, 2 tube dand 1 enso, were analyzed. Soilsamples were taken from 17 nurseries and physical and chemical analyses were performed. By comparing the results of the survey with similar research and literaturestudies and within themselves, the results and findings were compared with today's scientific methods and modern production techniques.

Anahtar Kelimeler

• Plant nutrition
• Forest nurseries
• Demographic structure.

Destekleyen Kurum

Bu çalışmanın yürütülmesinde desteğini ve emeğini hiçbir zaman esirgemeyen tez Danışmanıma, Juri Üyelerine ve çalışma süresince bana desteklerinden dolayı eşim sayın Tuğba LEVENTOĞLU’na teşekkürlerimi sunarım. Bu makale Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Enstitüsü Silvikültür Ana Bilim Dalı’nda tamamlanan Doktora tezinden üretilmiştir.

Etik Beyan

Makalede ulusal ve uluslararası araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Çalışmada etik kurul izni alınmıştır. Nisan 2020.

Kaynakça

1. Acar, D., Tolunay A., Alkan H. (2004). Devlet orman fidanlık işletmelerinde maliyet yönetim tekniklerinin kullanım düzeyini belirlemeye yönelik bir araştırma. DEÜ İİBF Dergisi, 19, 151-160.
2. AGM. (2011). Orman Fidanlıklarında Teknik Çalışma Esasları. Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü, Ankara.
3. Alkan, H. (1999). Eğirdir Orman Fidanlığında Fidan Maliyeti Analizleri, SDÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 123s, Isparta.
4. Alkan, H. (2003). Maliyet Yönetim Aracı Olarak Hedef Maliyetleme ve Devlet Orman Fidanlık İşletmelerinde Uygulanabilirliği. SDÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 330s, Isparta.
5. Alkan, H. (2006). Devlet orman fidanlık işletmelerinin kapatılması ve özelleştirilmesi çabalarına ilişkin bir değerlendirme. SDÜ OF. Dergisi, 1: 62-71.
6. Akıncı, Ş. (2011). Hümik asitler, bitki büyümesi ve besleyici alımı. Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Dergisi, 23(1), 40-56.
7. Anonim, (1996). Orman Fidanlıklarında Teknik Çalışma Esasları. T.C. Orman Bakanlığı AGM Yayınları, Çeşitli Yayınlar Serisi No:1, 330s, Ankara.
8. Ayan, S., (2002). Fidan yetiştiriciliği ve ağaçlandırma çalışmalarında zeolit mineralinin kullanımı. G.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, 2, 78–88.

9. Ayık, C., Yılmaz, H., & Zengin, M. (1990). Orman Fidanlıklarında Kullanılabilecek En Uygun Tüplü, Fidan Toprağı ile Tür ve Yaşa Göre En Uygun Tüp Boyutlarının Tayini Konusunda Yapılan Çalışmalar, Kavak ve Hızlı Gelişen Yabancı tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Kocaeli, Türkiye.
10. Brohi, R. A., Doran, İ. & Gürlevik, N. (2012). Ormancılık ve Peyzaj Ağaçlarında Bitki Besleme Yönetimi, Bitki Besleme Kitabı Böl: 9 S. 703-705-706-707-710-714.
11. Baule, H. & Fricker, C. (1966). The fertilizer treatment of forest trees, BLV. Munich, Germany. 259 p.
12. Buck, P. S. (1996). The Nature and Properties of Soils. Soil Organic Matter. Elevent Edition, 0-02,313371-6, P:361-399, Printed in the United States of America.
13. Deligöz, A. (2007). Anadolu karaçamı (PinusnigraArn.subsp. Pallasiana(Lamb.) Holmboe) fidanlarına ait bazı temel morfolojik ve eko-fizyolojik özelliklerinin dikim başarısına etkisi, Doktora tezi, S.D.Ü., Fen Bilimleri Enstitüsü, s. 279, Isparta.
14. Genç, M. & Yahyaoğlu, Z (2007). Kalite sınıflamasında kullanılan özellikler ve tespiti, fidan standardizasyonu, standart fidan yetiştirmenin biyolojik ve teknik esasları (Editörler: Yahyaoğlu, Z. ve Genç, M.), Süleyman Demirel Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 75, 355-465, Isparta.
15. Gezer, A. & Gül, A. Eds. (2009). Kent Ormancılığı (Kavramsal-Teknik ve Kültürel Boyutu). SDU Orman Fakültesi, Kitap Yayın No: 86, s: 01-246. Isparta. 2009. (ISBN : 978-9944-452-30-4) SDU Basım evi- Isparta. https://www.researchgate.net/profile/Atila-Gul/publication/348522666_KENT_ORMANCILIGI_Kavramsal_teknik_ve_Kulturel_Yaklasimlar/links/600216b445851553a049292f/KENT-ORMANCILIGI-Kavramsal-teknik-ve-Kueltuerel-Yaklasimlar.pdf
16. Gezgin, S. & Hamurcu, M. (2006). Bitki beslemede besin elementleri arasındaki etkileşimin önemi ve bor ile diğer besin elementleri arasındaki etkileşimler, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20 (39), 24-31.
17. Gezgin, S., Dursun, N., & Gökmen Yılmaz, F. (2012). Bitki yetiştiriciliğinde hümik ve fulvik asit kaynağı olan tki-humas’ın kullanımı. Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Dergisi, 14(1), 159-163.
18. Gül, A., & Gül, H. E. (2023). Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Doğa ve Çevre Koruma Farkındalığı. "In Memory of The 142nd Anniversary of His Birth" 3rd International Atatürk Symposium 19 May 2023 / Azerbaijan Atatürk Center, Baku p. 229-242.
19. Gültekin, H. C. (2005). Değişik yetiştirme ortamlarının boylu ardıç'ın (Juniperus excelsa Bieb.) bazı fidan morfolojik kalite kriterlerine olan etkileri, Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 40, Antalya.
20. Gürlevik, N. & Gültekin H. C. (2009). Bitki Besleme. AGM "Tohum, Fidan Üretimi, Ağaç Islahı ve Mekanizasyon Semineri", 6-11 Temmuz 2009, RoofGarden Hotel, Eskişehir, Seminer Kitapcığı, s. 148-158.
21. Gürlevik, N., Özçelik, R., Yavuz, H., Karatepe, Y. & Kırış, R. (2012). Burdur Yöresi kızılçam meşcereleri için uyumlu gövde çapı ve gövde hacim denklemlerinin geliştirilmesi. SDÜ Orman Fakültesi Dergisi, 13, 85-91.
22. Gürlevik, N., & Mercan, M. (2017). Azotlu ve kükürtlü gübrelemenin çıplak köklü Toros Sediri (Cedrus libani A. Rich) fidanlarının gelişimi üzerine etkileri. Turkish Journal of Forestry, 18(1), 21-29.
23. Kaçar, B. (1982). Gübreler ve Gübreleme Tekniği”, Ankara, Türkiye: Gübre Fabrikaları T.A.Ş Yayınları, böl. 1-12.
24. Kaçar, B. & Katkat, V. (1998). Bitki Besleme, Bursa, Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No: 127, p.
25. Kaçar, B. & Katkat, V. (2009). Gübreler ve Gübreleme Tekniği. 3. Baskı. Nobel Yayın Dağıtım Ltd. Yayın no:1119. s:17-54.
26. Karaöz, M. Ö. (1992). Gübreler ve peyzaj uygulamalarında gübreleme teknikleri. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi, Seri: B, Cilt: 42, Sayı: 3-4, s 49-60, İstanbul. 82
27. Kalıpsız, A. (1970). Orman Ağaçlama Yatırımlarının Planlanması Esasları, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi; 45, Kutulmuş Matbaası, İstanbul.
28. Landis, T. D., Tinus, R. W., Mc Donald, S. E. & Bernett, J. P. (2005). Container sand growing media. In The Container Tree Nursery Manual U.S. Department and Agriculture-Forest Service, Washington J. C., Agricultural Handbook 674, 88 p.
29. Lobartini J. C., Orioli G. A. & Tan K. H. (1997). Characteristics of soil humic acid fractions separated by ultrafiltration. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 28 (9,10):787-796.
30. OGM. (1986). Fidanlık Çalısmaları, OGM Eğitim Dairesi Baskanlığı ve Tanıtma Şube Müdürlüğü Yayınları, Ankara.
31. OGM. (2014). https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane-sitesi/FaaliyetRaporu Orman Genel Müdürlüğü 2014 Yılı Faaliyet Raporu.pdf
32. OGM. (2018). Orman Genel Müdürlüğü 2017 Yılı İdare Faaliyet Raporu. ErişimTarihi:5.1.2019.https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/FaaliyetRaporu/Ozdemir, O. L., 1971. Karacam (Pinusnigra Arnold.) Fidanlıklarında Yetistirilme Tekniği Uzerine Bazı Denemeler. Ormancılık ArastırmaEnstitusu Yayınları, Teknik Bulten Serisi, No: 49, 51s. Ankara.
33. OGM. (2021). Orman Genel Müdürlüğü 2021 Yılı İdare Faaliyet Raporu Şubat 2022 Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, Ankara.
34. Ozdemir, O. L. (1971). Karacam (Pinus nigra Arnold.) Fidanlıklarında yetistirilme tekniği uzerine bazı denemeler. Ormancılık Arastırma Enstitusu Yayınları, Teknik Bulten Serisi, No: 49, 51s. Ankara.
35. Saatçioglu, F. (1976). Fidanlık Tekniği. İstanbul Üniversitesi. Orman Fakültesi Yayınlarından. Yayın No.2188/223.
36. Serin, N. & Gül, A. (2006). Kent ormancılığı kavramı ve Isparta kent içi ölçeğinde irdelenmesi,” S.D.Ü. Orman Fakültesi Dergisi. Seri: A, Sayı: 2, 97-115, Isparta, 2006. ISSN: 13027085
37. Şimşek, Y. (1987). Ağaçlandırmalarda kaliteli fidan kullanma sorunları. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 33 (65): 5-29.
38. Taban, S. & Turan, M. A. (2012). Tarımda gübre çevre ilişkileri. TarımTürk, 34: 10-14.
39. Tacenur, D. A. (1985). Bazı fidanlıklarımızdaki çeşitli ibreli fidanların kaliteleri ile fidanlarla topraktan tüketilen bazı besin maddeleri ve gübreleme. Orman Mühendisleri Yayınları. Sayı, 12.
40. Tolay, U. (1986). Ağaçlandırmada fidan tutma ve büyümesine etkili olan faktörler, Kavak ve Hızlı Gelişen Tür Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Dergisi, 1, 61- 83, İzmit.
41. Tolunay, A. & Çavuşoğlu, C. (2015). Devlet orman fidanlıklarında fidan üretiminin kritik yol yöntemi (CPM) ile planlanması: Fethiye Orman Fidanlık Şefliği örneği. Turkish Journal of Forestry, 16(1): 20-26.
42. Tüfekçi, S. (2004). Değişik yetiştirme ortamı ve gübre uygulamaları ile üretilen Okaliptüs fidanlarının arazideki gelişimlerinin 5 yıllık sonuçları. Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Doa Dergisi (Journal of DOA) Sayı: 10 Sayfa: 27-43 Yıl: 2004.
43. Ürgenç, S. (1986). Ağaçlandırma tekniği, İ.Ü., Orman Fakültesi Yayın No: 375, 525 s., İstanbul.
44. Ürgenç, S. (1991). Genel Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği. İstanbul Üniv. Yayın No: 3644, İstanbul.
45. Ürgenç, S. (1998). Ağaçlandırma Tekniği, İ.Ü. Orman Fakültesi, Yayın No: 94/441, İstanbul.