Balıkesir Geleneksel Evlerinde Duvar Kuruluşunun Isıtma Yükü Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada Balıkesir ili kırsal bölgelerinde bulunan geleneksel Türk Evlerinin duvar kuruluşları, ısısal özellikleri açısından incelenmiştir. Duvarların farklı malzeme ve kalınlıklara göre değişen ısıl geçirgenlikleri ve buna bağlı olarak soğuk mevsimdeki ısı akış miktarları hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Konutların plan ve kesit şemaları Bayındırlık ve İskan Bakanlığı için hazırlanmış olan ‘Balıkesir-Rehber Kitap’tan alınmış, Meteorolojiden elde edilen veriler kullanılarak dış hava sıcaklıkları belirlenmiş ve buna bağlı ısıtma yükleri elde edilmiştir. Duvarların ısı geçirimlilik değerleri ve ısıtma yükleri “Insul Prediction Software”’den yararlanılarak bulunmuştur. Çalışmada ilin batısında bulunan kıyı iklimi etkisindeki Harran ilçesi ile ilin doğusunda bulunan karasal iklim etkisindeki Dursunbey ilçesi’nden seçilen geleneksel konut örnekleri ele alınarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ılıman iklim bölgelerindeki binalarda yalıtım hesaplamalarının soğutma yüklerine göre yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel Türk evi
• duvar kuruluşu
• ısıl geçirgenlik
• ısıtma yükü.

Evaluation of Wall Construction in Balıkesir Traditional Houses in Terms of Heating Load

Öz

In this study, the wall structures of traditional Turkish houses located in rural areas of Balıkesir province were examined in terms of their thermal properties. Thermal permeability of the walls, which varies according to different materials and thicknesses, and the heat flow amounts in the cold season were calculated and compared. The plan and section diagrams of the houses were taken from the ‘Balıkesir-Guide Book’ prepared for the Ministry of Public Works and Settlement, and external air temperatures were determined using data obtained from Meteorology, and heating loads were obtained accordingly. The heat permeability values and heating loads of the walls were found using “Insul Prediction Software”. In the study, traditional house examples selected from Harran district, which is in the west of the province and under the influence of coastal climate, and Dursunbey, which is in the east of the province and under the influence of continental climate, were taken into consideration and comparisons were made. According to the obtained results, it is understood that insulation calculations in buildings in temperate climate regions should be made according to cooling loads.

Anahtar Kelimeler

• Traditional Turkish house
• wall construction
• thermal transmittance
• heating load.

Kaynakça

1. Binan, M. (1961). Tabii Taş Duvar Blok Taş Duvarlar, Blok ve Plak Kaplama Duvarlar. İstanbul : İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları. Çorapçıoğlu, K., Diri, A. C., Şahin Diri, B., Kurugöl, S., Özgünler, M., Erem, Ö. & Oğuz, Z. (2010a). Balıkesir Kırsalında Yöresel Doku ve Mimari Özelliklere Uygun Yapılaşmanın Yaygınlaştırılması, Rehber Kitap. T.C. Bayındırlık Ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma Ve Uygulama Genel Müdürlüğü. İstanbul.
2. Çorapçıoğlu, K., Diri, C., Şahin Diri, B., Kurugöl, S., Özgünler, M., Erem, Ö. & Oğuz, Z. (2010b). Balıkesir Kırsalında Yöresel Doku ve Mimari Özelliklere Uygun Yapılaşmanın Yaygınlaştırılması, Rölüveler. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Teknik Araştırma Ve Uygulama Genel Müdürlüğü. İstanbul.
3. Dağıdır, C. & Bolattürk, A. (2011). Sıcak İklim Bölgelerindeki Binalarda Isıtma ve Soğutma Yüküne Göre Tespit Edilen Optimum Yalıtım Kalınlıklarının Karşılaştırılması. X. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 13/16 Nisan, İzmir.
4. Dağsöz, A. K. (1999). “Konutlarda Ekonomik Isınma El Kitabı”. İzocam Yayınları, 120.
5. Dursunbey. (n.d.). İklim. Access date: (15.06.2025): https://www.dursunbey.bel.tr/sayfalar/iklim
6. Ergün, A. & Çavdar, E. (2010). Geleneksel Balıkesir Dursunbey evleri’nde yapım teknolojileri ve malzeme kullanımları. BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi Cilt. 12(2) 1-11.
7. Gür, V., Deniz, Ö. Ş. & Ekinci, S. (2012). Kagir Yığma Duvarlarda Taşıyıcı Malzeme Ve Bileşenler. 6. Ulusal Çatı & Cephe Sempozyumu, 12 – 13 Nisan, Uludağ Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Görükle Kampüsü Bursa.
8. Kafescioğlu, R. (1955). Kuzey-Batı Anadolu'da Ahşap Ev Yapıları. İstanbul : İstanbul Teknik Üniversitesi Yayınları.

9. Levi, E. A. & Taşçı, B. (2017). Ege’de kırsal mimari araştırmaları: Bayındır Köyleri. MEGARON 2017;12(3):365-384, DOI: 10.5505/megaron.2017.12499
10. Sarıkaya, B. & Arpacıoğlu Ü. (2019) Orta Anadolu köy evlerinde duvar. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2019-1 OSI : 21-31, E-ISSN: 2667-792X
11. TS825. (2024). Binalarda Isı Yalıtımı Kuralları Standardı.
12. Türkçü, Ç. (2004). Yapım, İlkeler, Malzemeler, Yöntemler, Çözümler. İstanbul : Birsen Yayınları.