Theoretical and empirical analysis of the relationship between foreign trade and employment in Türkiye

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 1, 1 - 15, 29.06.2025

Arif Selim Eren , Ayşe Eryer

Öz

With globalisation, the development of foreign trade plays an important role in terms of economic growth and employment generation. Foreign trade, especially by increasing exports, increases the production capacity of all countries, whether developed or developing, and paves the way for the creation of new employment areas. In this context, this study examines the relationship between foreign trade and employment using the data set for the period 1991-2023 for the Turkish economy. The stationarity properties of the variables were determined by unit root tests and then Johansen cointegration analysis was performed to determine the long-run relationships between the variables. The findings revealed that there is a long-term relationship between the variables. In addition, FMOLS method was used for long-run coefficient estimates and the results of this analysis revealed that exports have a positive effect on employment, while imports have a negative effect on employment. The study emphasises the relationship between foreign trade and employment theoretically and empirically. The relationship between foreign trade and employment in Turkey is of a critical importance in achieving sustainable economic growth and development targets. The development and increase of foreign trade can affect not only economic growth but also employment creation potential.

Anahtar Kelimeler

Employment , foreign trade , time series analysis

Etik Beyan

In this study, all the rules specified in the "Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive" have been complied with. "We declare that this research is one of those that does not require ethics committee approval.

Destekleyen Kurum

The study did not receive support from any institution.

Türkiye’de dış ticaret ve istihdam ilişkisinin teorik ve ampirik analizi

Öz

Küreselleşme ile birlikte dış ticaretin gelişimi, ekonomik büyüme ve istihdam oluşturma açısından önemli bir rol üstlenmektedir. Dış ticaret özellikle ihracatın artırılması yoluyla ister gelişmiş ister gelişmekte olan ülke olsun bütün ülkelerin üretim kapasitesinin artmasını sağlamakta ve yeni istihdam alanlarının oluşmasına zemin hazırlamaktadır. Bu kapsamda bu çalışmada Türkiye ekonomisi için 1991-2023 dönemi veri seti kullanılarak dış ticaret ve istihdam arasındaki ilişki ele alınmıştır. Değişkenlerin durağanlık özellikleri birim kök testleri ile tespit edilmiş ve ardından değişkenler arasında uzun dönemli ilişkileri belirlemek için Johansen eş bütünleşme analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgularda değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı belirlenmiştir. Buna ek olarak uzun dönem katsayı tahminleri için FMOLS yöntemi kullanılmış ve bu analiz sonuçları, ihracatın istihdamı pozitif yönde etkilediğini, ithalatın ise istihdam üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma dış ticaret ve istihdam arasındaki ilişkiyi teorik ve ampirik olarak vurgulamaktadır. Türkiye’de dış ticaret ile istihdam arasındaki ilişki, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve kalkınma hedeflerine ulaşmada kritik bir öneme sahiptir. Dış ticaretin geliştirilmesi, artırılması sadece iktisadi büyüme için değil aynı zamanda istihdam yaratma potansiyelini de etkileyebilmektedir.

Anahtar Kelimeler

İstihdam , dış ticaret , zaman serileri analizi

Etik Beyan

Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur.” “Bu araştırmanın etik kurul izni gerektirmeyen araştırmalardan olduğunu beyan ederiz.

Destekleyen Kurum

Çalışma herhangi bir kurum tarafından destek almamıştır.

Kaynakça

• Acaravcı, A., & Akyol, M. (2017). Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar, dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi, Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(1), 17-33.
• Akpınar, E.N. (2017). Elektronik dış ticaret ve istihdam ilişkisi, The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 3(2), 208-217.
• Akpunar, E.N. (2017). Türkiye'de elektronik dış ticaretin gelişimi ve istihdam ilişkisi. Harran Maarif Dergisi, 2(2), 18-32.
• Altundal, V., & Somuncu, K. (2016). Bölgesel ticaret anlaşmaları ve Türkiye’nin dış ticaret açığı sorunu. Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2(2), 119-149.
• Altuntepe, N. (2018). Dış ticaretin istihdam üzerine etkilerinin analizi: Karabük ili örneği (2006: 1-2017: 12). Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 25(3), 895-911.
• Ateş, M.S., Ateş, G., Toktaş, D., & Gökçe, E.C. (2023). Serbest bölgelerdeki ithalat-ihracat ile Türkiye’nin dış ticaret ve istihdam ilişkisi: Fourier ADL saklı eşbütünleşme testi. İstanbul İktisat Dergisi, 73(1), 385-418.
• Avcı, Z., Kovacı, S., & Şen, S. (2022). Türkiye’de covid-19 döneminde serbest bölgelerin dış ticaret ve istihdam açısından önemi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 563-578.
• Ay, S. (2012). Türkiye’de işsizliğin nedenleri: İstihdam politikaları üzerine bir değerlendirme, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 19(2), 321-341.
• Ayaş, N., & Çeştepe, H. (2010). Dış ticaretin istihdam üzerindeki etkileri: Türk imalat sanayi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 259-281.
• Ayhan, F. (2018). Türkiye ekonomisinde ihracat, ithalat ve istihdam düzeyi ilişkisinin uygulamalı analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 115-135.
• Bakan, S., & Gökmen, S. (2014). Serbest bölgeler ve dış ticaret iliskisi: Gaziantep serbest bölgesi örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(51).
• Balaylar, N.A. (2011). Reel döviz kuru istihdam ilişkisi: Türkiye imalat sanayi örneği. Sosyoekonomi, 16(16), 137-160.
• Ceylan, R., & Başer, S. (2014). Türkiye’de petrol tüketimi ile reel gsyih arasındaki uzun dönem ilişkinin johansen eş-bütünleşme yöntemi ile analiz edilmesi. Business & Economics Research Journal, 5(2), 47-60.
• Elmalı, K. (2023). Türkiye'de dış ticaretin istihdam üzerinde etkisinin mekânsal panel veri analizi ile belirlenmesi, Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 7(1), 42-57.
• Ersungur Ş.M., Özdemir, D., & Tığtepe E. (2021). Dış ticaretin istihdama etkisi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1335-1358.
• Eygü, H. (2018). Enflasyon, İşsizlik ve dış ticaret arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği (1990-2017). Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 96-112.
• Gargouri, N. (2015). La libéralisatıon des échanges et le marché du travail dans les pays en développement: cas de la Tunisie. Thèse de doctorat, Universite Nice Sophia Antipolis École Doctorale Droit Et Sciences Politiques Économiques Et De Gestion, France. https://theses.hal.science/tel-01591480/ (Erişim Tarihi: 7.06.2025)
• Gozgor, G. (2016). International trade and manufacturing employment in developed economies: An empirical study. Regional and Sectoral Economic Studies, 16(1), 5-16.
• Granger C.J.G., & Newbold P. (1974). Spurious regression in econometrics. Journal of Econometrics, 2(2), 111-120.
• Greenaway, D., Hine, R.C. & Wright, P. (1999). An empirical assessment of the impact of trade on employment in the United Kingdom. European Journal of Political Economy, 15(3), 485-500.
• Gül, E., & Kamacı, A. (2012). Effects of international trade on employment: A panel data analysis, Anadolu University Journal of Social Sciences, 12(4), 23–32.
• Güzel F. (2021). Çevresel kuznets eğrisi hipotezinin türkiye ekonomisinde geçerliliğinin ampirik analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 2021(30), 59-76.
• Herath, H.M.S.P. (2014), The impact of international trade on employment generation: a Sri Lankan experience. International Journal of Economics, Commerce and Management, II(7), 1-8.
• Hiebert, P. & Vansteenkiste, I. (2010), International trade, technological shocks and spillovers in the labour market: A GVAR analysis of the us manufacturing sector. Applied Economics, 42(24), 3045-3066.
• Hu, H., Li, R., & Zhang, L. (2023). Financial development and resources curse hypothesis: china's covid-19 perspective of natural resources extraction. Resources Policy, 85(Part B), 103965.
• Karaçor, Z., & Saraç, T.B. (2011). Dış ticaret ile sanayi sektörü istihdam oranı arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkisi: Türkiye örneği (1963-2009). Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 18(2), 181-194.
• Kien, T.N., & Heo, Y. (2009). Impacts of trade liberalization on employment in vietnam: a system generalized method of moments estimation. The Developing Economies, 47(1), 81-103.
• Kılınç Savrul, B., & Kaynak M. (2020). Sektörel ihracatın istihdam üzerindeki etkisi: Türkiye için panel veri analizi. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 31, 30-62.
• Krugman, P. (1979). Increasing returns, monopolistic competition and ınternational trade. Journal of International Economics, 9(4) 469-479.
• Krugman, P. (1980). Scale economies, product differentiation, and the pattern of trade, American Economic Review, 70(5), 950-959.
• Krugman, P. (1981). Specialization and the gains from trade. Journal of Political Economy, 89(5), 959-973.
• Marshall, A. (1923). Money credit and commerce. London: Macmillan.
• Merlin, M.L., & Chen, Y. (2021). Analysis of the factors affecting electricity consumption in DR Congo using fully modified ordinary least square (FMOLS), dynamic ordinary least square (DOLS) and canonical cointegrating regression (CCR) estimation approach. Energy, 232, 121025.
• Messerlin, P.A. (1995). The Impact of trade and foreign direct investment on labour markets: The French case. OECD Jobs Study Working Papers No. 9. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/1995/01/the-impact-of-trade-and-foreign-direct-investment-on-labour-markets_g17a14ba/767608658653.pdf (Erişim Tarihi: 7.06.2025)
• Mete, M., (2013). Türkiye’de işsizlik ile dış ticaret oranı ilişkisi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(4), 1-12.
• Pata, U.K., (2020), Finansal gelişmenin gelir eşitsizliği üzerindeki etkileri: finansal kuznets eğrisi hipotezi türkiye için geçerli mi?. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(3), 809-828.
• Phillips, P.C., & Hansen, B. E. (1990). Statistical inference in ınstrumental variables regression with I (1) processes. The Review of Economic Studies, 57(1), 99-125.
• Polat, Ö., & Uslu, E.E. (2011). Impact of international trade on employment in manufacturing industry of Turkey. African Journal of Business Management, 5(13), 5127–5135.
• Raihan, A., Muhtasim, D.A., Farhana, S., Hasan, M.A U., Pavel, M.I., Faruk, O., Rahman, M., & Mahmood, A. (2022). Nexus between economic growth, energy use, urbanization, agricultural productivity, and carbon dioxide emissions: new insights from Bangladesh. Energy Nexus, 8, 100144.
• Raju, S., Chaudhuri, B.R., & Mishra, M.S. (2016), Trade liberalization and employment effects in ındian manufacturing: an empirical assessment. Working Papers MPIA, 19, PEP-MPIA. https://portal.pep-net.org/document/download/27578 (Erişim Tarihi: 7.06.2025)
• Ricardo, D. (2015). Siyasal iktisadın ve vergilendirmenin ilkeleri (Çev. B. Zeren). İstanbıul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Saçık, S.Y. (2009). Dış ticaret politikası ve ekonomik büyüme ilişkisi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2009(1), 162-171.
• Şimşek, D., & Hepaktan, C.E. (2019). Ticari açıklık, istihdam ve enflasyon ilişkisi: Türkiye örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(4), 316-336.
• Sungur, O. (2015). 2000 sonrası Türkiye ekonomisi: Büyüme, enflasyon, işsizlik, borçlanma ve dış ticarette gelişmeler. Toplum Ve Demokrasi Dergisi, 9(19), 243-270.
• Tandoğan, D. (2019). The impact of export on employment: Panel data analysis for regional base in Turkey. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 799–814.
• Tuhin, R. (2015), Impact of international trade on employment: Evidence from australian manufacturing industries Australian Government. Department of Industry and Science Research Paper: 2/2015. https://www.industry.gov.au/sites/default/files/June%202018/document/pdf/impact-of-international-trade-on-employment_-_evidence_from_australian_manufacturing_industries.pdf (Erişim Tarihi: 7.06.2025)
• Yavuz, Y. (2010). Bir maliye politikası aracı olarak yatırım teşviklerinin rekabet koşulları altında özel kesim yatırımları ve istihdam üzerine etkisi: Ekonometrik bir analiz. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 83-101.
• Yılmaz, H.A. (2021). İhracat ve istihdam ilişkisi üzerine panel veri modeli analizi: OECD Ülkeleri Örneği. Journal of Economic Policy Researches, 8(2), 115-139.
• Zabun, A. (2015). Ricardocu denklik teoremi Türkiye üzerine ampirik bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Entitüsü, Kahramanmaraş.
• Zuniga, H.C. (2005). Export-led growth in Honduras and Central American Region, The Department of Agricultural Economics and Agribusiness. Unpublishes Master Thesis, Louisiana State University, USA.