TR
EN
Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar
Öz
Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan piyasa ekonomileri özelinde doğrudan yabancı yatırımlar ile ülkelerin ekonomik karmaşıklık seviyesi arasındaki ilişkileri ampirik olarak test etmektir. 2001-2023 döneminde gelişmekte olan piyasa ekonomilerinde doğrudan yabancı yatırım ile ekonomik karmaşıklık arasındaki ilişki, Westerlund (2008) panel eşbütünleşme testi ve ortak ilişkili etkiler ortalama tahmincisi (CCEMG) yöntemiyle ampirik olarak incelenmektedir. Elde edilen bulgulara göre doğrudan yabancı yatırımlardaki artışlar, uzun dönemde ekonomik karmaşıklığı pozitif yönde etkilemektedir. Ancak bu etkinin ekonomik büyüklük açısından sınırlı olduğunu söylemek mümkündür. Anlamlı ve negatif işaretli hata düzeltme terimi, sistemin uzun dönem dengesine yakınsadığını göstermektedir. Bununla birlikte, ülke bazındaki sonuçlar belirgin bir heterojenlik sergilemektedir. Brezilya ve Şili gibi ülkeler doğrudan yabancı yatırımlardan olumlu yönde faydalanırken, Çin ve Tayland’da bu etki sınırlı kalmakta; Türkiye ve Polonya’da ise kurumsal ve yapısal engeller nedeniyle bir etki gözlemlenememektedir.
Anahtar Kelimeler
- Doğrudan yabancı yatırım
- ekonomik karmaşıklık
- gelişmekte olan piyasalar
- panel eşbütünleşme
- ortak ilişkili etkiler ortalama tahmincisi
Destekleyen Kurum
Çalışma herhangi bir kurum tarafından destek almamıştır.
Etik Beyan
Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Çalışmada Çalışma ile ilgili Etik Kurul iznine gerekecek herhangi bir veri elde edilmemiştir.
Kaynakça
- Aitken, B.J. & Harrison, A.E. (1999). Do domestic firms benefit from direct foreign investment? Evidence from Venezuela. American Economic Review, 89(3), 605-618. doi:10.1257/aer.89.3.605
- Antonietti, R., & Franco, C. (2021). From FDI to economic complexity: A panel Granger causality analysis. Structural Change and Economic Dynamics, 56, 225-239. doi:10.1016/j.strueco.2020.11.001
- Aurangzeb, Z., & Stengos, T. (2014). The role of foreign direct investment (FDI) in a dualistic growth framework: A smooth coefficient semi-parametric approach. Borsa Istanbul Review, 14(3), 133-144. doi:10.1016/j.bir.2014.06.004
- Boleti, E., Garas, A., Kyriakou, A., & Lapatinas, A. (2021). Economic complexity and environmental performance: Evidence from a world sample. Environmental Modeling & Assessment, 26(3), 251-270. doi:10.1007/s10666-021-09750-0
- Breusch, T.S., & Pagan, A.R. (1980). The Lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
- Chizema, D. (2025). The impact of foreign direct investment on economic development in South Asia and Southeastern Asia. Economies, 13(6), 157. doi:10.3390/economies13060157
- Doru, Ö. (2022). Türkiye’de ekonomik karmaşıklık indeksi (eci) ve doğrudan yabancı yatırım ilişkisi. Artuklu Kaime Uluslararası İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 5(2), 235-251. doi:10.55119/artuklu.1200656
- Doytch, N., & Narayan, S. (2016). Does FDI influence renewable energy consumption? An analysis of sectoral FDI impact on renewable and non-renewable industrial energy consumption. Energy Economics, 54, 291-301.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bölgesel Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
25 Ekim 2025
Kabul Tarihi
26 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Doğanay, M. A. (2025). Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar. Journal of Politics Economy and Management, 8(2), 47-62. https://izlik.org/JA42UA59KJ
AMA
1.Doğanay MA. Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar. JOPEM. 2025;8(2):47-62. https://izlik.org/JA42UA59KJ
Chicago
Doğanay, Muharrem Akın. 2025. “Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar”. Journal of Politics Economy and Management 8 (2): 47-62. https://izlik.org/JA42UA59KJ.
EndNote
Doğanay MA (01 Aralık 2025) Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar. Journal of Politics Economy and Management 8 2 47–62.
IEEE
[1]M. A. Doğanay, “Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar”, JOPEM, c. 8, sy 2, ss. 47–62, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42UA59KJ
ISNAD
Doğanay, Muharrem Akın. “Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar”. Journal of Politics Economy and Management 8/2 (01 Aralık 2025): 47-62. https://izlik.org/JA42UA59KJ.
JAMA
1.Doğanay MA. Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar. JOPEM. 2025;8:47–62.
MLA
Doğanay, Muharrem Akın. “Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar”. Journal of Politics Economy and Management, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 47-62, https://izlik.org/JA42UA59KJ.
Vancouver
1.Muharrem Akın Doğanay. Gelişmekte olan piyasalarda doğrudan yabancı yatırım ve ekonomik karmaşıklık ilişkisi: Panel eşbütünleşme ve CCEMG analizinden kanıtlar. JOPEM [Internet]. 01 Aralık 2025;8(2):47-62. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42UA59KJ
