Üniversite Öğrencilerinin Psikolojik Yardım Alma Tutumunun Yordayıcıları Olarak Kendini Damgalama, Sosyal Damgalanma ve Kendini Açma

Öz

Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinde psikolojik yardım alma tutumunun kendini damgalama, sosyal damgalanma ve kendini açma ile ilişkisi incelenmiştir. İlişkisel tarama yöntemi kullanılan araştırmada, uygunluk örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, yaşları 18 ile 51 arasında değişen, 270 (kız) ve 87 (erkek) 357 üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler çevirim içi yolla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği (PYAİTÖ), Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği (PYAKDÖ), Psikolojik Yardım Alma Nedeniyle Sosyal Damgalanma Ölçeği (PYANSDÖ), Kendini Açma Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde Aşamalı Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Sonuç olarak kendini damgalama, sosyal damgalanma ve kendini açma faktörlerinin psikolojik yardım alma tutumunu yordadığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları alan yazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik yardım alma tutumu
• kendini damgalama
• sosyal damgalanma ve kendini açma

Self-Stigma, Social Stigma, and Self-Disclosure as Predictors of University Students' Attitudes to Seeking Psychological Help

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between university students' attitudes towards psychological help-seeking, self-stigma, social stigma, and self-disclosure. The study employed a correlation survey method and utilized the convenience sampling method. The research was conducted with 357 university students (270 female, 87 male) aged between 18 and 51. The data were collected online. Data collection tools in the study included a personal information form, an attitude scale for psychological help-seeking, a self-stigmatization scale in psychological help-seeking, a social stigma scale due to psychological help-seeking, and a self-disclosure scale. Multiple linear regression analysis was used in data analysis. According to the results of the research, it was revealed that the factors of self-stigma, social stigma, and self-disclosure predict the attitude of seeking psychological help. The research findings were discussed in the light of the literature, and suggestions were presented.

Kaynakça

1. Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. İdeal Kültür Yayıncılık.
2. Bilge, A., & Çam, O. (2010). Ruhsal hastalığa yönelik damgalama ile mücadele. TAF Preventive Medicine Bulletin, 9(1), 71-78.
3. Brown, C., Conner, K. O., Copeland, V. C., Grote, N., Beach, S., Battista, D., & Reynolds, C. F. (2010). Depression stigma, race, and treatment seeking behavior and attitudes. Journal of Community Psychology, 38(3), 350-368. https://doi.org/10.1002/jcop.20368
4. Buhrmester, D., Furman, W., Wittenberg, M. T., & Reis, H. T. (1988). Five domains of interpersonal competence in peer relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 55(6), 991-1008. https://doi.org/10.1037//0022-3514.55.6.991
5. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (15. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
6. Büyüköztürk, Ş. (2015). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (21. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
7. Çolak, E. (2018). Sosyal fayda projelerinde gönüllü çalışan üniversite öğrencilerinde mutluluk ve psikolojik yardım aramaya gönüllülük düzeylerinin değerlendirilmesi (Tez No. 490504) [Yüksel lisans tezi, Beykent Üniversitesi, İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
8. Erkan, S., Özbay, Y., Cihangir Çankaya, Z., & Terzi, Ş. (2012). Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım aramaya gönüllülük düzeylerinin yordanması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 25-42.

9. Fischer, E. H., & Farina, A. (1995). Attitudes towards seeking professional psychological help: A shorted form and considerations for research. Journal of College Student Development, 36, 368-373.
10. Greenidge, W. l. L., & Daire, A. P. (2010). The relationship between emotional openness and the attitudes towards seeking professional counseling of English-speaking Caribbean college students. International Journal for the Advancement of Counselling, 32(3), 191-201. https://doi.org/10.1007/s10447-010-9100-6
11. Kakhnovets, R. (2011). Relationships among personality, expectations about counseling, and help-seeking attitudes. Journal of Counseling & Development, 89(1), 11-19. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2011.tb00056.x
12. Kapıkıran, A. A., & Kapıkıran, Ş. (2013). Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(40), 131-141.
13. Komiya, N., Good, G. E., & Sherrod, N. B. (2000). Emotional openness as a predictor of college students' attitudes toward seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 47(1), 138-143. https://doi.org/10.1037/0022-0167.47.1.138
14. Koydemir, S., Erel, Ö., Yumurtacı, D., & Şahin, G. N. (2010). Psychological help-seeking attitudes and barriers to help-seeking in young people in Turkey. International Journal for the Advancement of Counselling, 32(4), 274-289. https://doi.org/10.1007/s10447-010-9106-0
15. Miville, M. L., & Constantine, M. G. (2007). Cultural values, counseling stigma, and ıntentions to seek counseling among Asian American college women. Counseling and Values, 52(1), 2-11.
16. Moses, T. (2009). Stigma and self-concept among adolescents receiving mental health treatment. The American journal of orthopsychiatry, 79(2), 261-274. https://doi.org/10.1037/a0015696
17. Nam, S. K., Choi, S. I., Lee, J. H., Lee, M. K., Kim, A. R., & Lee, S. M. (2013). Psychological factors in college students' attitudes toward seeking professional psychological help: A meta-analysis. Professional Psychology: Research and Practice, 44(1), 37-45. https://doi.org/10.1037/a0029562
18. Öksüz, E., Mersin, S., & Türker, T. (2017). Kendini Açma Ölçeğinin üniversite öğrencilerinde Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(6), 586-593. https://doi.org/10.5455/apd.259467
19. Özbay, Y., Terzi, Ş., Erkan, S., & Cihangir-Çankaya, Z. (2011). Üniversite öğrencilerinin profesyonel yardım arama tutumları, cinsiyet rolleri ve kendini saklama düzeyleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(1), 59-71.
20. Reynders, A., Kerkhof, A. J., Molenberghs, G., & Van Audenhove, C. (2014). Attitudes and stigma in relation to help-seeking intentions for psychological problems in low and high suicide rate regions. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 49(2), 231-239. https://doi.org/10.1007/s00127-013-0745-4
21. Savi-Çakar, F., & Kılınç, M. (2020). Ergenlerin psikolojik yardım ihtiyaçlarının incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 488-508, https://doi.org/10.21764/maeuefd.655097
22. Sevim, K., & Artan, T. (2019). Üniversite öğrencilerinde benlik saygısı ve damgalama eğilimi arasındaki ilişki. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 143-156.
23. Stallman, H. M., & Shochet, I. (2009). Prevalence of mental health problems in Australian university health services. Australian Psychologist, 44(2), 122-127. https://doi.org/10.1080/00050060902733727
24. Topkaya, N. (2011). Psikolojik yardım alma niyetinin sosyal damgalanma, tedavi korkusu, beklenen yarar, beklenen risk ve tutum faktörleriyle modellenmesi (Tez No.356258) [Doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
25. Topkaya, N. (2014). Psikolojik yardım almaya ilişkin tutumu yordamada cinsiyet, psikolojik yardım alma nedeniyle kendini damgalama ve sosyal damgalanma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 1-17. https://doi.org/10.12738/estp.2014.2.1799
26. Topkaya, N., & Meydan, B. (2013). Üniversite öğrencilerinin problem yaşadıkları alanlar, yardım kaynakları ve psikolojik yardım alma niyetleri. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 25-37.
27. Vergili, O. (2017). Profesyonel psikolojik yardım arama psikoeğitim programının profesyonel psikolojik yardım arama tutumuna etkisi (Tez No. 460770). [Yüksel lisans tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
28. Vogel, D. L., Wade, N. G., & Ascheman, P. L. (2009). Measuring perceptions of stigmatization by others for seeking psychological help: Reliability and validity of a new stigma scale with college students. Journal of Counseling Psychology, 56(2), 301–308. https://doi.org/10.1037/a0014903
29. Vogel, D. L., Wade, N. G., & Haake, S. (2006). Measuring the self-stigma associated with seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 53, 325-337.
30. Vogel, D. L., Wester, S. R., & Larson, L. M. (2007). Avoidance of counseling: Psychological factors that inhibit seeking help. Journal of Counseling & Development, 85(4), 410–422. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2007.tb00609.x
31. Vogel, D. L., Wester, S. R., Wei, M., & Boysen, G. A. (2005). The role of outcome expectations and attitudes on decisions to seek professional help. Journal of Counseling Psychology, 52, 459-470.
32. Wahto, R. S., Swift, J. K., & Whipple, J. L. (2016). The role of stigma and referral source in predicting college student-athletes’ attitudes toward psychological help-seeking. Journal of Clinical Sport Psychology, 10(2), 85-98. https://doi.org/10.1123/JCSP.2015-0025