Araştırma Makalesi

Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 6 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri’ni (PBDE) Türkçeye uyarlamak ve lise öğrencileri üzerinde geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını incelemektir. Tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu Ankara’daki Anadolu liselerinde öğrenim gören, 15-18 yaş aralığındaki 379 öğrenci oluşturmuştur. Özgün formu 25 madde ve beş alt boyuttan oluşan envanterin çeviri süreci uzman görüşleriyle tamamlanmış, maddeler beşli Likert biçiminde düzenlenmiştir. Yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analiziyle, yakınsak geçerlik ise açıklanan ortalama varyans değerleriyle incelenmiştir. Güvenirlik analizlerinde Cronbach’s alfa, McDonald’s omega, bileşik güvenirlik ve düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları kullanılmıştır. Bulgular, envanterin özgün beş faktörlü yapısının Türkçe formda doğrulandığını göstermiştir. Uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuş, maddelerin standartlaştırılmış faktör yükleri ,37 ile ,86 arasında değişmiştir. Envanterin tamamı için Cronbach’s alfa ve McDonald’s omega katsayıları ,94 olarak hesaplanmış, alt boyutlara ilişkin katsayılar ,71 ile ,90 arasında bulunmuştur. Bileşik güvenirlik ve yakınsak geçerlik bulguları da ölçme modelini desteklemiştir. Cinsiyete göre ölçme değişmezliği analizleri, envanterin ikinci düzey ölçme yapısının kız ve erkek öğrenciler arasında değişmezliğine ilişkin destekleyici kanıt sunmuştur. Sonuç olarak PBDE Türkçe formunun ergenlerde başarısızlık korkusunu çok boyutlu biçimde değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atkinson, J. W. (1957). Motivational determinants of risk-taking behavior. Psychological Review, 64(6, Pt.1), 359–372. https://doi.org/10.1037/h0043445
  2. Atkinson, J. W., & Litwin, G. H. (1960). Achievement motive and test anxiety conceived as motive to approach success and motive to avoid failure. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 60(1), 52–63. https://doi.org/10.1037/h0041119
  3. Birney, R., Burdick, H., & Teevan, R. (1969). Fear of failure. Van Nostrand-Reinhold.
  4. Borgonovi, F., & Han, S. W. (2021). Gender disparities in fear of failure among 15‐year‐old students: The role of gender inequality, the organisation of schooling and economic conditions. Journal of Adolescence, 86(1), 28–39. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2020.11.009
  5. Chen, F. F. (2007). Sensitivity of goodness of fit indexes to lack of measurement invariance. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 14(3), 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834
  6. Chen, F. F., Sousa, K. H., & West, S. G. (2005). Teacher’s corner: Testing measurement invariance of second-order factor models. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 12(3), 471–492. https://doi.org/10.1207/s15328007sem1203_7
  7. Clark, R. A., Teevan, R., & Ricciuti, H. N. (1956). Hope of success and fear of failure as aspects of need for achievement. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 53(2), 182–186. https://doi.org/10.1037/h0046496
  8. Conroy, D. E. (2001). Progress in the development of a multidimensional measure of fear of failure: The performance failure appraisal inventory (PFAI). Anxiety, Stress and Coping, 14(4), 431–452. https://doi.org/10.1080/10615800108248365

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

6 Kasım 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

4 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

24 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Çam, Z., & Öğülmüş, S. (2026). Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması. Journal of Psychometric Research, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.62425/jopres.2011259
AMA
1.Çam Z, Öğülmüş S. Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması. Journal of Psychometric Research. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.62425/jopres.2011259
Chicago
Çam, Zekeriya, ve Selahiddin Öğülmüş. 2026. “Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.62425/jopres.2011259.
EndNote
Çam Z, Öğülmüş S (01 Kasım 2026) Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması. Journal of Psychometric Research Advanced Online Publication
IEEE
[1]Z. Çam ve S. Öğülmüş, “Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması”, Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication, Kas. 2026, doi: 10.62425/jopres.2011259.
ISNAD
Çam, Zekeriya - Öğülmüş, Selahiddin. “Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Journal of Psychometric Research. Advanced Online Publication (01 Kasım 2026). https://doi.org/10.62425/jopres.2011259.
JAMA
1.Çam Z, Öğülmüş S. Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması. Journal of Psychometric Research. 2026. doi:10.62425/jopres.2011259.
MLA
Çam, Zekeriya, ve Selahiddin Öğülmüş. “Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması”. Journal of Psychometric Research, sy Advanced Online Publication, Kasım 2026, doi:10.62425/jopres.2011259.
Vancouver
1.Zekeriya Çam, Selahiddin Öğülmüş. Ergenler İçin Performans Başarısızlığını Değerlendirme Envanteri: Türkçe Uyarlama Çalışması. Journal of Psychometric Research. 01 Kasım 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.62425/jopres.2011259

Journal of Psychometric Research is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0).

30434