Ergenlik Döneminde Görülen İçselleştirilmiş Davranış Sorunlarına Dair Bir İnceleme

Öz

Ergenlik dönemi farklı gelişim alanlarında önemli değişimlerin ve gelişimsel kazanımların yaşandığı bir gelişim dönemidir. Ergenlik dönemindeki bazı bireyler kendilerini ve çevrelerini olumsuz olarak etkileyen uyum ve davranış sorunları yaşamaktadır. Bu sorunlara ilişkin çeşitli sınıflandırılmaların yapıldığı görülmektedir. Bu sınıflandırmalardan biri Achenbach ve Edelbrock tarafından yapılan ikili sınıflandırma olan; içselleştirilmiş ve dışsallaştırılmış davranış sorunları olarak adlandırılan sınıflandırmadır. Bu sınıflandırmaya göre içselleştirilmiş davranış sorunları bastırılmış duygular, sıkılganlık, kaygılı oluş ve kişilik bozuklukları gibi yüksek denetimli sorunları ifade ederken dışsallaştırılmış davranış sorunları saldırganlık, aşırı hareketlilik ve davranış bozuklukları gibi düşük denetimli davranış sorunlarını ifade etmektedir. Bu çalışma kapsamında ergenlik döneminde görülen içselleştirilmiş davranış sorunları incelenmiş, bu sorunlara ilişkin risk faktörleri biyolojik, bireysel ve bağlamsal faktörler olarak değerlendirilmiştir. Alanyazında yapılan çalışmalara bakıldığında ergenlik dönemindeki içselleştirilmiş davranış sorunları yaygınlık oranlarının araştırılan içselleştirilmiş davranış sorununun türüne (ör. depresyon, anksiyete) ve araştırma yapılan örneklemlere göre değiştiği görülmektedir. Bu inceleme çalışmasında değinilmiş olan biyolojik, bireysel ve bağlamsal faktörlere ilişkin bulguların da ağırlıklı olarak tek bir içselleştirilmiş davranış sorunu üzerinden incelendiği dikkat çekmiştir. Bu doğrultuda ulusal ve uluslararası alanyazında özellikle ergenlik döneminde içselleştirilmiş davranış sorunlarını incelemek üzere daha kapsamlı şekilde daha fazla çalışma yürütülmesine ihtiyaç olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Ergenlik dönemi
• içselleştirilmiş davranış sorunları
• risk faktörleri

A Review of Internalizing Behavior Problems in Adolescence

Öz

Adolescence is a developmental period characterized by significant changes and developmental gains across various domains. However, some adolescents experience adjustment challenges and behavioral problems that adversely affect themselves and those around them. Behavioral issues are commonly categorized using Achenbach and Edelbrock’s dual classification system, which divides them into internalizing and externalizing problems. According to this classification, internalizing problems involve over-controlled behaviors including suppressed emotions, shyness, anxiety, and certain personality disorders, whereas externalizing problems involve under controlled behaviors such as aggression, hyperactivity, and conduct disorders. This study examines internalizing behavioral problems during adolescence and focusing on associated risk factors across biological, individual, and contextual factors. Findings indicate that the prevalence of internalizing problems varies based on the specific conditions (e.g., depression, anxiety) and the geographical region. Notably, most research emphasizes an internalizing problem rather than exploring them comprehensively across different factors. This gap highlights the need for further studies addressing internalizing behavioral problems during adolescence in both national and international contexts.

Anahtar Kelimeler

• Adolescence
• internalizing problems
• risk factors

Kaynakça

1. Abad, J. ve Forns, M. (2008). Personality profile for adolescents at risk for internalizing and externalizing problems. Psychological Reports, 103(1), 219-230.
2. Achenbach, T. M. ve Edelbrock, C. S. (1978). The classification of child psychopathology: a review and analysis of empirical efforts. Psychological Bulletin, 85(6), 1275-1301.
3. Akça, S. Ö., Selen, F., Demir, E. ve Demir, T. (2018). Cinsiyet ve yaş farklılıklarının ergenlerin depresyon, anksiyete bozukluğu, kendine zarar verme, psikoz, travma sonrası stres bozukluğu, alkol-uyuşturucu bağımlılığı ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile ilişkili sorunlara etkisi. Dicle Tıp Dergisi, 45(3), 255-264.
4. Akhter, N., Hanif, R., Tariq, N. ve Atta, M. (2011). Parenting styles as predictors of externalizing and internalizing behavior problems among children. Pakistan Journal of Psychological Research, 26(1), 23-41.
5. Albayrak-Kaymak, D. (1994). Kişilerarası davranış biçimlerine dualist bir bakış: içselleştirme ve dışsallaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 9(32), 35-46.
6. Aras, B. N. (2023). The Prevalence of internalizing problems among children and adolescents: a natıonwide study in Türkiye [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
7. Arslan, G. (2021). Measuring emotional problems in Turkish adolescents: Development and initial validation of the Youth Internalizing Behavior Screener. International Journal of School & Educational Psychology, 9(2), 198-207.
8. Aunola, K., Stattin, H. ve Nurmi, J. E. (2000). Adolescents' achievement strategies, school adjustment, and externalizing and internalizing problem behaviors. Journal of Youth and Adolescence, 29(3), 289-306.

9. Bayer, J. K., Sanson, A. V. ve Hemphill, S. A. (2006). Parent influences on early childhood internalizing difficulties. Journal of Applied Developmental Psychology, 27(6), 542-559.
10. Beaver, B. R. (2008). A positive approach to children's internalizing problems. Professional Psychology: Research and Practice, 39(2), 129-136.
11. Birmaher, B., Williamson, D. E., Dahl, R. E., Axelson, D. A., Kaufman, J., Dorn, L. D. ve Ryan, N. D. (2003). Clinical presentation and course of depression in youth: does onset in childhood differ from onset in adolescence?. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 43(1), 63-70.
12. Bornstein, M. H., Hahn, C. S. ve Haynes, O. M. (2010). Social competence, externalizing, and internalizing behavioral adjustment from early childhood through early adolescence: developmental cascades. Development and Psychopathology, 22(04), 717-735.
13. Brenning, K., Soenens, B., Braet, C. ve Bal, S. (2012). The role of parenting and mother adolescent attachment in the intergenerational similarity of internalizing symptoms. Journal of Youth and Adolescence, 41(6), 802-816.
14. Costello, E. J., Egger, H. ve Angold, A. (2005). 10-year research update review: the epidemiology of child and adolescent psychiatric disorders: I. Methods and public health burden. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 44(10), 972-986.
15. Cotter, K. L., Wu, Q. ve Smokowski, P. R. (2016). Longitudinal risk and protective factors associated with internalizing and externalizing symptoms among male and female adolescents. Child Psychiatry & Human Development, 47(3), 472-485.
16. Crawford, T. N., Cohen, P., Midlarsky, E. ve Brook, J. S. (2001). Internalizing symptoms in adolescents: Gender differences in vulnerability to parental distress and discord. Journal of Research on Adolescence, 11(1), 95-118.
17. Crijnen, A. A., Achenbach, T. M. ve Verhulst, F. C. (1997). Comparisons of problems reported by parents of children in 12 cultures: total problems, externalizing, and internalizing. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 36(9), 1269-1277.
18. Deković, M., Buist, K. L. ve Reitz, E. (2004). Stability and changes in problem behavior during adolescence: Latent growth analysis. Journal of Youth and Adolescence, 33(1), 1-12.
19. Dolgin K. G. (2014). Ergenliğin Sosyal Bağlamı. Duygu Özen (Ed.). Ergenlik Psikolojisi içinde (s. 34-72). Kaknüs Yayınları.
20. Drosopoulou, G., Vlasopoulou, F., Panagouli, E., Stavridou, A., Papageorgiou, A., Psaltopoulou, T., ... ve Tsitsika, A. K. (2022). Cross-National comparisons of internalizing problems in a cohort of 8952 adolescents from five European countries: The EU NET ADB Survey. Children, 10(1), 1-14.
21. Erol, N., Kılıç, C., Ulusoy, M., Keçeci, M. ve Şimşek, Z. (1998). Türkiye ruh sağlığı profili. Sağlık Bakanlığı.
22. Ertekin-Pınar, Ş. ve Tel, H. (2012). İlköğretim 4.-7. sınıf öğrencilerinin depresyon düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Cocuk ve Genclik Ruh Sağlığı Dergisi, 19(2), 69-80.
23. Eskin, M. (2000). Ergen ruh sağlığı sorunları ve intihar davranışıyla ilişkileri. Klinik Psikiyatri Dergisi, 3(4), 228-234.
24. Farrell, L., Sijbenga, A. ve Barrett, P. (2009). An examination of childhood anxiety depression and self-esteem across socioeconomic groups: a comparsion study between hight and low socio-economic status school communities. Advances in School Mental Health Promotion, 2(1), 5-19.
25. Forehand, R., Biggar, H. ve Kotchick, B. A. (1998). Cumulative risk across family stressors: Short-and long-term effects for adolescents. Journal of Abnormal Child Psychology, 26(2), 119-128.
26. Formoso, D., Gonzales, N. A. ve Aiken, L. S. (2000). Family conflict and children's internalizing and externalizing behavior: Protective factors. American Journal of Community Psychology, 28(2), 175-199.
27. Gaertner, A. E., Fite, P. J. ve Colder, C. R. (2010). Parenting and friendship quality as predictors of internalizing and externalizing symptoms in early adolescence. Journal of Child and Family Studies, 19(1), 101-108.
28. Garnefski, N., Kraaij, V. ve van Etten, M. (2005). Specificity of relations between adolescents’ cognitive emotion regulation strategies and internalizing and externalizing psychopathology. Journal of Adolescence, 28(5), 619-631.
29. Gleason, K. A., Jensen-Campbell, L. A. ve Ickes, W. (2009). The role of empathic accuracy in adolescents' peer relations and adjustment. Personality and Social Psychology Bulletin, 35(8), 997-1011.
30. Goldner, L. ve Scharf, M. (2012). Children’s family drawings and internalizing problems. The Arts in Psychotherapy, 39(4), 262-271.
31. Goodman, S. H. ve Gotlib, I. H. (1999). Risk for psychopathology in the children of depressed mothers: a developmental model for understanding mechanisms of transmission. Psychological Review, 106(3), 458-490.
32. Graber, J. A. ve Sontag, L. M. (2004). Internalizing problems during adolescence. In Lerner R. M. & Steinberg, L. (Eds.) Handbook of adolescent psychology (pp. 642-682) John Wiley & Sons.
33. Haworth, C., Carter, K., Eley, T. C. ve Plomin, R. (2015). Understanding the genetic and environmental specificity and overlap between well‐being and internalizing symptoms in adolescence. Developmental Science, 20(2), 1-9.
34. Keltner, D., Moffitt, T. E. ve Stouthamer-Loeber, M. (1995). Facial expressions of emotion and psychopathology in adolescent boys. Journal of Abnormal Psychology, 104(4), 644-652.
35. Laible, D. J., Carlo, G. ve Roesch, S. C. (2004). Pathways to self-esteem in late adolescence: The role of parent and peer attachment, empathy, and social behaviours. Journal of Adolescence, 27(6), 703-716.
36. Lengua, L. J., West, S. G. ve Sandler, I. N. (1998). Temperament as a predictor of symptomatology in children: Addressing contamination of measures. Child Development, 69(1), 164-181.
37. Liu, J., Zhou, Y. ve Li, D. (2012). School adjustment and internalizing problems in Chinese adolescents: implications of social change. Social Behavior and Personality: An International Journal, 40(4), 657-666.
38. Lleras, C. (2008). Hostile school climates: Explaining differential risk of student exposure to disruptive learning environments in high school. Journal of School Violence, 7(3), 105-135.
39. Lougheed, J. P. ve Hollenstein, T. (2012). A limited repertoire of emotion regulation strategies is associated with internalizing problems in adolescence. Social Development, 21(4), 704-721.
40. Kara, B. ve Selçuk, B. (2020). Under poverty and conflict: Well-being of children living in the east of Turkey. American Journal of Orthopsychiatry, 90(2), 246-258.
41. Kındap, Y., Sayıl, M. ve Kumru, A. (2008). Anneden algılanan kontrolün niteliği ile ergenin psikososyal uyumu ve arkadaşlıkları arasındaki ilişkiler: Benlik değerinin aracı rolü. Türk Psikoloji Dergisi, 23(61), 95-110.
42. Mahon, N. E., Yarcheski, A., Yarcheski, T. J. ve Hanks, M. M. (2007). Relations of low frustration tolerance beliefs with stress, depression, and anxiety in young adolescents. Psychological Reports, 100(1), 98-100.
43. Merikangas, K. R., He, J. P., Burstein, M., Swanson, S. A., Avenevoli, S., Cui, L., Benjet, C., Georgiades, K. ve Swendsen, J. (2010). Lifetime prevalence of mental disorders in US adolescents: results from the National Comorbidity Survey Replication–Adolescent Supplement (NCS-A). Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 49(10), 980-989.
44. Morris, A. S., Silk, J. S., Steinberg, L., Myers, S. S. ve Robinson, L. R. (2007). The role of the family context in the development of emotion regulation. Social Development, 16(2), 361-388.
45. Nolen-Hoeksema, S. (2001). Gender differences in depression. Current Directions in Psychological Science, 10(5), 173-176.
46. O’Connor, L. E., Berry, J. W., Weiss, J. ve Gilbert, P. (2002). Guilt, fear, submission, and empathy in depression. Journal of Affective Disorders, 71(1), 19-27.
47. Oliva, A., Parra, Á. ve Reina, M.C. (2014). Personal and Contextual Factors Related to Internalizing Problems During Adolescence. Child Youth Care Forum 43(4), 505-520.
48. Özkul, B. ve Partlak-Günüşen, N. (2020). Lise öğrencilerinde depresif belirti yaygınlığının ve etkileyen etkenlerin incelenmesi: Epidemiyolojik bir araştırma. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21(2), 203-210.
49. Patterson, J. M. ve McCubbin, H. I. (1987). Adolescent coping style and behaviors: Conceptualization and measurement. Journal of Adolescence, 10(2), 163-186.
50. Perle, J. G., Levine, A. B., Odland, A. P., Ketterer, J. L., Cannon, M. A. ve Marker, C. D. (2013). The association between internalizing symptomology and risky behaviors. Journal of Child & Adolescent Substance Abuse, 22(1), 1-24.
51. Pine, D. S., Cohen. P., Gurley, D., Brooks, J. ve Ma, Y. (1998). The risk for early-adulthood anxiety and depressive disorders in adolescents with anxiety and depressive disorders. Archives of General Psychiatry, 55, 56–64.
52. Pophillat, E., Rooney, R. M., Nesa, M., Davis, M. C., Baughman, N., Hassan, S. ve Kane, R. T. (2016). Preventing internalizing problems in 6–8 year old children: A universal school-based program. Frontiers in Psychology, 7(1928) 1-13.
53. Renk, K. ve Creasey, G. (2003). The relationship of gender, gender identity, and coping strategies in late adolescents. Journal of Adolescence, 26(2), 159-168.
54. Rice, F., Harold, G. ve Thapar, A. (2002). The genetic aetiology of childhood depression: a review. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 43(1), 65-79.
55. Rubin, K. H., LeMare, L. J. ve Lollis, S. (1990). Social withdrawal in childhood: Developmental pathways to peer rejection. Peer Rejection in Childhood, 217-249.
56. Savi, F. (2008). 12-15 yaş arası ilköğretim öğrencilerinin davranış sorunları ile aile işlevleri ve anne-baba kişilik özellikleri arasındaki ilişki [Yayınlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
57. Schaffer, H. R. (1996). Social development. Blackwell Publishing.
58. Spijkers, W., Jansen, D. E. ve Reijneveld, S. A. (2013). Parental internalizing problems in a community sample: association with child psychosocial problems. The European Journal of Public Health, 24(1) 11-15.
59. Steinberg, L. (2013). Ergenlikte Psikososyal Sorunlar. Figen Çok (Ed.). Ergenlik (s. 481-520) içinde. İmge Yayınları.
60. Steinberg, L., Blatt‐Eisengart, I. ve Cauffman, E. (2006). Patterns of competence and adjustment among adolescents from authoritative, authoritarian, indulgent, and neglectful homes: A replication in a sample of serious juvenile offenders. Journal of Research on Adolescence, 16(1), 47-58.
61. Rueter, M. A., Scaramella, L., Wallace, L. E. ve Conger, R. D. (1999). First onset of depressive or anxiety disorders predicted by the longitudinal course of internalizing symptoms and parent-adolescent disagreements. Archives of General Psychiatry, 56(8), 726-732.
62. Tambelli, R., Laghi, F., Odorisio, F. ve Notari, V. (2012). Attachment relationships and internalizing and externalizing problems among Italian adolescents. Children and Youth Services Review, 34(8), 1465-1471.
63. Tosun, Ü. ve Zorlu, A. (2019). İlkokul 3. sınıf öğrencilerinin kaygı ve depresyon düzeylerinin incelenmesi. Folklor/Edebiyat, 25(97), 744-780.
64. Twenge, J. M. ve Nolen-Hoeksema, S. (2002). Age, gender, race, socioeconomic status, and birth cohort difference on the children's depression inventory: A meta-analysis. Journal of Abnormal Psychology 111(4), 578-588.
65. Van de Looij-Jansen, P. M., Jansen, W., de Wilde, E. J., Donker, M. C. ve Verhulst, F. C. (2011). Discrepancies between parent-child reports of internalizing problems among preadolescent children: Relationships with gender, ethnic background, and future internalizing problems. The Journal of Early Adolescence, 31(3), 443-462.
66. Van der Giessen, D., Hollenstein, T., Hale, W. W., Koot, H. M., Meeus, W. ve Branje, S. (2015). Emotional variability in mother-adolescent conflict interactions and internalizing problems of mothers and adolescents: Dyadic and individual processes. Journal of Abnormal Child Psychology, 43(2), 339-353.
67. Van der Voort, A., Linting, M., Juffer, F., Bakermans-Kranenburg, M. J., Schoenmaker, C. ve van Ijzendoorn, M. H. (2014). The development of adolescents’ internalizing behavior: Longitudinal effects of maternal sensitivity and child inhibition. Journal of Youth and Adolescence, 43(4), 528-540.
68. Vossekuil, B., Fein, R. A., Reddy, M., Borum, R. ve Modzeleski, W. (2002). The final report and findings of the Safe School Initiative. US Secret Service and Department of Education.
69. Watson, K. H., Potts, J., Hardcastle, E., Forehand, R. ve Compas, B. E. (2012). Internalizing and externalizing symptoms in sons and daughters of mothers with a history of depression. Journal of Child and Family Studies, 21(4), 657-666.
70. Wichstrøm, L. (1999). The emergence of gender difference in depressed mood during adolescence: the role of intensified gender socialization. Developmental Psychology, 35(1), 232-245.
71. Yeung Thompson, R. S. ve Leadbeater, B. J. (2013). Peer victimization and internalizing symptoms from adolescence into young adulthood: Building strength through emotional support. Journal of Research on Adolescence, 23(2), 290-303.
72. Zahn–Waxler, C., Klimes–Dougan, B. ve Slattery, M. J. (2000). Internalizing problems of childhood and adolescence: Prospects, pitfalls, and progress in understanding the development of anxiety and depression. Development and Psychopathology, 12(03), 443-466.