Erken Dönem Uyumsuz Şemalar ile Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Arasındaki İlişki: Bir Literatür İncelemesi

Öz

Bireyi anlamak ve tanımlayabilmek için kişiliği ile ilgili bilgi sahibi olmak önemlidir. Bireylerin kişiliği her zaman tutarlı ve sağlıklı gelişmeyebilir. Yaşanan olumsuz olaylar, stres veren durumlar ve travmatik deneyimler bireyin kişiliğinde bazı durumlarda ve koşullarda izler bırakabilmektedir. İzlerin kalıcı olması halinde kişilik bozukları oluşabilmektedir. Kişilik bireyin düşüncelerini, davranışlarını ve dolayısıyla ilişkilerini etkilemektedir. Herhangi bir kişilik bozukluğuna maruz kalan bireylerde çeşitli bozulmalar meydana gelmekte, ancak bu bozulmalar yalnızca bilişsel süreçler, algı ve düşüncelerin oluşmasıyla sınırlı kalmayıp bireylerin bilinç, bellek ve kimlik bütünlüğünü de etkileyebilmektedir. Bu etki disosiyasyon sürecini başlatabilmektedir. Disosiyasyon ile beraber kişilikte ayrışma ve bozulmalar meydana gelmekte, hatta birden fazla alter kişilik oluşabilmekte ve bu oluşumlar bireyde DKB (Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu) oluşumunu açıklayan faktörler olarak işlev görebilmektedir. Şemaların oluşumunda erken dönem yaşantıların etkisi çok önemlidir. Çocukluk çağı travmaları ve aile ilişkileri erken dönem uyumsuz şemaların şekillenmesine neden olabilir. Uyumsuz şemaların kökeni ile DKB’nin oluşumuna katkıda bulunan etmenlerin benzerlik göstermesi, uyumsuz şemalar ile DKB arasındaki ilişkinin açıklanmasını gerekli kılmaktadır. Çalışmanın amacı, ulusal ve uluslararası literatürü inceleyerek uyumsuz şemalar ile DKB arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmektir. Çalışmada, gelecek çalışmalarda kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla tematik analiz yöntemiyle ilgili bilgilere de yer verilmiştir. Literatürün incelenmesi sonucunda, erken dönem uyumsuz şemalarla DKB arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki olduğunu bulgulayan çalışmaların var olduğu görülmüştür. DKB’nin gelişiminin önlenmesi veya erken müdahale süreçlerinde erken dönem uyumsuz şemaların önemine vurgu yapılarak bireylerin olumsuz şemaları üzerinde çalışılmasının gerekliliği ilgili literatür verileri doğrultusunda tartışılmıştır. Son olarak bu çalışmayla bu alanda gelecek çalışmalara ışık tutması amacıyla önemli noktalar ile ilgili ipuçları sunmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dissosiyasyon
• Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu
• Erken Dönem Uyumsuz Şemalar
• Kişilik
• Kişilik Bozukluğu

Destekleyen Kurum

Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

The Relationship Between Early Maladaptive Schemas and Dissociative Identity Disorder: A Literature Review

Öz

Understanding individuals requires a comprehensive understanding of their personality structures, which may not always develop consistently or healthily due to negative events, stressful situations, and trauma. These experiences can leave deep scars, which, if permanent, can lead to personality disorders. Such disorders affect individuals’ thoughts, behaviors, and relationships, resulting in impairments that extend beyond cognitive processes, impacting perception, thought formation, consciousness, memory, and identity. These disruptions may trigger dissociation, which can cause the separation of personality aspects. In some cases, multiple alternate personalities or “alters” may emerge, helping explain the development of Dissociative Identity Disorder (DID). The formation of early maladaptive schemas plays a crucial role in shaping an individual’s personality. These schemas, which arise from childhood trauma and family dynamics, influence how a person perceives themselves, others, and the world. The similarity between the origins of these maladaptive schemas and the factors contributing to DID underscores the importance of examining the connection. This study aims to explore this relationship by reviewing national and international literature. Existing studies indicate a relationship between early maladaptive schemas and DID. Additionally, thematic analysis -a qualitative method employed in this study to systematically synthesize relevant literature- was discussed, emphasizing its suitability for investigating complex psychological constructs like maladaptive schemas and dissociative disorders. Furthermore, it emphasizes the importance of addressing these negative schemas to prevent DID and support early intervention efforts. Ultimately, findings are expected to shed light on key aspects of this issue and guide future research.

Anahtar Kelimeler

• Dissociation
• Dissociative Identity Disorder
• Early Maladaptive Schemas
• Personality
• Personality Disorder

Kaynakça

1. Altan, B. (2020). Ruh sağlığı çalışanlarında ikincil travmatik stres ile uyum bozucu şemalar, çocukluk çağı travmaları ve mesleki ve sosyodemografik değişkenlerin ilişkileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Işık Üniversitesi.
2. Altunkaya, U. ve Hocaoğlu, Ç. (2023). Az bilinen bir konu “şizotipal kişilik bozukluğu”: Bir gözden geçirme. Klinik ve Ruh Sağlığı Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 3(2), 14-35.
3. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders: DSM V. (5th ed.). American Psychiatric Association.
4. Avcı, M. C. (2022). Migren ve Dissosiyasyon [Tıpta Uzmanlık Tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
5. Balcıoğlu Y.H. ve Balcıoğlu İ. (2018). Dissosiyatif Bozuklukların Tanımı ve Tanı Ölçütleri. E. Öztürk (Ed.), Ruhsal Travma ve Dissosiyasyon içinde (ss.8-13). Türkiye Klinikleri.
6. Bahadır, E. (2019). Erken dönem uyumsuz şemaları ile savunma mekanizmaları arasındaki ilişkilerin çocukluk çağı travmaları açısından incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
7. Ball, S., Robinson, A., Shekhar, A., & Walsh, K. (1997). Dissociative symptoms in panic disorder. The Journal of Nervous and Mental Disease, 185(12), 755-760.
8. Blackman, L. C., Pizarro-Campagna, E., & Pilkington, P. D. (2024). Early Maladaptive Schemas and Dissociative Symptoms: A Systematic Review and Meta-Analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 31(6), e70026. https://doi.org/10.1002/cpp.70026

9. Berens, L. V., & Nardi, D. (1999). The sixteen personality types: Descriptions for Self-discovery. Telos Publications.
10. Bilge, Y. (2018). Kişilik bozuklukları ve savunma mekanizmaları. Turkish Studies Social Sciences, 13(10), 145-167.
11. Bingöl, N. (2022). Kişilik bozukluklarının kendilik nesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki açısından incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Sağlık Bilimleri Üniversitesi.
12. Bistas, K., & Grewal, R. (2024). Unraveling the layers: Dissociative identity disorder as a response to trauma. Cureus, 16(6), e233993. https://doi.org/10.7759/cureus.233993
13. Braun, V., & Clarke, V. (2021). Thematic Analysis: A Practical Guide. Sage.
14. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
15. Bornstein, R. F. (2006). A Freudian construct lost and reclaimed: The psychodynamics of personality pathology. Psychoanalytic Psychology, 23(2), 339-353.
16. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
17. Brenner, I. (2001). Dissociation of trauma: Theory, phenomenology, and technique. International Universities Press, Inc
18. Brunner, R., Parzer, P., Schuld, V., & Resch, F. (2000). Dissociative symptomatology and traumatogenic factors in adolescent psychiatric patients. The Journal of Nervous and Mental Disease, 188(2), 71-77.
19. Burger, J. M. (2016). Kişilik: psikoloji biliminin insan doğasına dair söyledikleri (İ. D. E. Sarıoğlu, Çev.). Kaknüs Yayınları.
20. Carr, S. N., & Francis, A. J. P. (2010b). Early maladaptive schémas and personality disorder symptoms: An examination in a non-clinical sample. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 83, 333-349.
21. Cardeña, E., & Bowman, E. S. (2011). Defining (structural) dissociation: A debate. Journal of Trauma & Dissociation, 12(4), 413-415. https://doi.org/10.1080/15299732.2011.570585
22. Cohen, L.J., Tanis, T., Ardalan, F., Yaseen, Z., & Galynker, I. (2016). Maladaptive interpersonal schemas as sensitive and specific markers of borderline personality disorder among psychiatric inpatients. Psychiatry Research, 242, 395-403.
23. Coons, P. (1998). Dissociative disorders: Rarely considered and underdiagnosed. Psychiatric Clinics of North America, 21(3), 637-648.
24. Cullum, J. L. (2009). Maladaptive schemas as a predictor of residential treatment outcomes in females with eating disorders [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Utah State University.
25. Çalışkan, B. (2017). The relationship between early maladaptive schemas, perceived maternal parenting style, emotion regulation difficulties, and psychological well-being [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Doğuş Üniversitesi.
26. Corbin, J. & Strauss, A. (2015). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (4.bs.). Sage.
27. Daroff, R. B. ve Aminoff, M. J. (2014). Encyclopedia of the neurological sciences. Academic Press.
28. Dalenberg, C. J., Brand, B. L., Gleaves, D. H., Dorahy, M. J., Loewenstein, R. J., Cardena, E., ... & Spiegel, D. (2012). Evaluation of the evidence for the trauma and fantasy models of dissociation. Psychological bulletin, 138(3), 550-588.
29. Dutra, L., Callahan, K., Forman, E., Mendelsohn, M., & Herman, J. (2008). Core schemas and suicidality in a chronically traumatized population. The Journal of Nervous and Mental Disease, 196(1), 71-74.
30. Ehsan, H. B., & Bahramizadeh, H. (2011). Early maladaptive schemas and agreeableness in the personality five-factor model. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30, 547-551.
31. Erikson, E. H. (2014). İnsanın 8 Evresi (Çev. Akkaya, G., 2. Baskı). Okyanus Yayınları.
32. Fergusson, D. M., Horwood, L. J., & Lynskey, M. T. (1996). Childhood sexual abuse and psychiatric disorder in young adulthood: II. Psychiatric outcomes of childhood sexual abuse.
33. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 35(10), 1365-1374. https://doi.org/10.1097/00004583-199610000-00024
34. Firoozan, T., Khosropour, F., & Anari, A.M.Z. (2022). The relationship of the enneagram personality types and the early maladaptive schemas to dependent personality disorder. Journal of Positive School Psychology, 6(7), 3474-3481.
35. Gabbard, G. (2005). Dissociative disorders. Psychodynamic psychiatry in clinical practice. American Psychiatric Publishing.
36. Gershuny, B. S., & Thayer, J. F. (1999). Relations among psychological trauma, dissociative phenomena, and trauma-related distress: A review and integration. Clinical Psychology Review, 19(5), 631-657.
37. Harris, A. E., & Curtin, L. (2002). Parental perceptions, early maladaptive schemas, and depressive symptoms in young adults. Cognitive Therapy and Research, 26(3), 405-416.
38. Hoyer, J., Braeuer, D., Crawcour, S., Klumbies, E., & Kirschbaum, C. (2013). Depersonalization/derealization during acute social stress in social phobia. Journal of Anxiety Disorders, 27(2), 178-187.
39. Huntjens, R., Rijkeboer, M. M., & Arntz, A. (2019). Schema therapy for Dissociative Identity Disorder (DID): rationale and study protocol. European Journal Of Psychotraumatology, 10(1), 1571377. https://doi.org/10.1080/20008198.2019.1571377
40. İnanç, B. Y., Bilgin, M. ve Atıcı, M. K. (2004). Gelişim psikolojisi: Çocuk ve ergen gelişimi. Nobel Kitabevi.
41. İslam, S. (2009). Karmaşık dissosiyatif bozukluk ve majör depresyonun aleksitimi, bilişsel içgörü, kişilerarası bağlanma ve intihar eğilimi açısından karşılaştırılması [Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
42. Işık, E. (1996). Dissosiyasyon ve dissosiyatif bozukluklar. Nevrozlar. Kent Matbaa.
43. Jenkinson, G. (2008). An Investigation into Cult Pseudo Personality: What Is It and How Does It Form? Cultic Studies Review, 7(3), 199-222.
44. Karadağ, F., Şar, V., Tamar-Gürol, D., Evren, C., Karagöz, M. ve Erkıran, M. (2005). Dissociative disorders among inpatients with drug or alcohol dependency. The Journal of Clinical Psychiatry, 66(10), 1247-1253. https://doi.org/10.4088/jcp.v66n1007
45. Kim, J. H., Kim, J. E., Won, S. H., Rim, H. D., Kim, B. S., & Lee, S. J. (2013). The role of childhood trauma on early maladaptive schema domains. Journal of Korean Neuropsychiatric Association, 52(5), 334-341.
46. Khosravi M. (2020). Child maltreatment-related dissociation and it’s core mediation schemas in patients with a borderline personality disorder. BMC Psychiatry, 20(1), 405-504. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02797-5
47. Korzekwa, M. I., Dell, P. F., Links, P. S., Thabane, L., & Fougere, P. (2009). Dissociation in borderline personality disorder: a detailed look. Journal of Trauma & Dissociation: The Official Journal of the International Society for the Study of Dissociation (ISSD), 10(3), 346-367. https://doi.org/10.1080/15299730902956838
48. Kring, A. M., Johnson, S. L., Davıson, G., & Neale, J. (2012) Abnormal Psychology (12.baskı). John Wiley & Sons, Inc. Kunst, H., Lobbestael, J., Candel, I., & Batink, T. (2020). Early maladaptive schemas and their relation to personality disorders: A correlational examination in a clinical population. Clinical Psychology & Psychotherapy, 27, 837-846.
49. Kuzgun, Y. (1972). Kendini gerçekleştirme. Araştırma Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü Dergisi, 10(1), 162-178.
50. Lansford, J. E., Dodge, K. A., Pettit, G. S., Bates, J. E., Croizer, J., & Kaplow, J. (2009). A 12-Year Prospective Study of the Long-term Effects of Early Child Physical Maltreatment on Psychological, Behavioral, and Academic Problems in Adolescence. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 156(8), 824-830.
51. Lanius, R. A., Brand, B., Vermetten, E., Frewen, P. A., & Spiegel, D. (2012). The dissociative subtype of posttraumatic stress disorder: Rationale, clinical and neurobiological evidence, and implications. Depression and Anxiety, 29(8), 701-708.
52. Marcia, J. E. (1966). Development and validation of ego-identity status. Journal of Personality and Social Psychology, 3(5), 551-558.
53. Mayda, B. S. (2020). Çocukluk çağı travmasının erken dönem uyumsuz şemalar ve stresle başa çıkma tarzına etkisi [Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Kent Üniversitesi.
54. Morrison, J.R. (2015). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal elkitabı: (DSM-5'i Kolaylaştıran “Klinisyenler için Tanı Rehberi” (5. baskı). (M. Şahin, Çev.). Nobel Yayınları.
55. NHS (2023). Dissociative Disorders, https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/dissociative-disorders/ 15.06. 2025 tarihinde erişildi.
56. Nijenhuis, E. R., & Van der Hart, O. (2011). Dissociation in trauma: A new definition and comparison with previous formulations. Journal of Trauma & Dissociation, 12(4), 416-445.
57. Oflazoğlu, F., & Karaaziz, M. (2024). Sınır kişilik bozukluğu ve şema terapisi üzerine derleme. ISPEC Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 8(3), 7-16. https://doi.org/10.5281/zenodo.13769770
58. Oruçlular, A. G. Y., Şenkal, A. G. İ. ve Kaşmer, A. G. N. (2015, Mayıs, 25-26). Çocukluk Çağı travmaları ve dissosiyasyon arasındaki ilişkide erken dönem şema alanlarının aracı rolü [Sözlü Sunum]. Işık Savaşır Klinik Psikoloji Sempozyumu-VII, Ankara. Türkiye
59. Öktem Şimşek, M. (2021). Kişilik özelliklerinde erken dönem uyumsuz şemalar ve bağlanma stillerinin karşılaştırılması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Kent Üniversitesi. Özdemir, O., Özdemir, P. G., Kadak, M. T. ve Nasıroglu, S. (2012). Kişilik gelişimi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(4), 566-590.
60. Özen, Y. (2018). Travma sonrası ortaya çıkan psikolojik bozukluklar üzerine bir değerlendirme. The Journal of Social Science, 2(4), 136-159.
61. Özen, Y. (2019). Psikolojik travmanin insanlik kadar eski tarihi. The Journal of Social Science, 3(5), 362-375.
62. Öztürk, E. (2009). Dissosiyatif kimlik bozukluğunun psikoterapisi. Psike Dergi, 2, 39-49.
63. Öztürk, E. (2020). Travma ve dissosiyasyon: Dissosiyatif kimlik bozukluğunun psikoterapisi ve aile dinamikleri (2. Baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
64. Öztürk, E., Erdoğan, B. ve Derin, G. (2021). Psychotraumatology and dissociation: A theoretical and clinical approach. Medicine-Science, 10(1), 246-254
65. Rezaei, M., & Ghazanfari, F. (2016). The role of childhood trauma, early maladaptive schemas, emotional schemas and experimental avoidance on depression: a structural equation modeling. Psychiatry Research, 246, 407-414.
66. Roemmele, M., & Messman-Moore, T. L. (2011). Child abuse, early maladaptive schemas, and risky sexual behavior in college women. Journal of Child Sexual Abuse, 20(3), 264-283.
67. Romero-López, M. J. (2016). A review of the dissociative disorders: from multiple personality disorder to posttraumatic stress. Anales de Psicología, 32(2), 448-456.
68. Rorie, K. (2016). Psychodynamic psychotherapy for personality disorders: A systematic review [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Catherine University.
69. Sajadi, S. F., Arshadi, N., Zargar, Y., Mehrabizade Honarmand, M., & Hajjari, Z. (2015). Borderline personality features in students: the predicting role of schema, emotion regulation, dissociative experience, and suicidal ıdeation. International Journal of High-Risk Behaviors & Addiction, 4(2), e20021. https://doi.org/10.5812/ijhrba.20021v2
70. Sezer, Ö. (2010). Ergenlerin kendilik algılarının anne baba tutumları ve bazı faktörlerle ilişkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-19.
71. Silberg, J. L. (2000). Fifteen years of dissociation in maltreated children: Where do we go from here? Child Maltreatment, 5(2), 119-136.
72. Sohrabi, A. K. ve Karaaziz, M. (2023). A Systematic review on borderline personality disorder and the application of schema therapy. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(9), 1123-1134.
73. Spiegel, D., & Cardeña, E. (1991). Disassociation and the role of the trauma in psychiatric disorders. In J. P. Wilson & B. K. Raphael (Eds.), International handbook of traumatic stress syndromes (pp. 285-296). Plenum Press.
74. Stockdale, G. D., Gridley, B. E., Balogh, D. W., & Holtgraves, T. (2002). Confirmatory factor analysis of single and multiple-factor competing models of the dissociative experiences scale in a nonclinical sample. Assessment, 9(1), 94-106.
75. Şahin, D. (2009). Kişilik bozuklukları. Klinik Gelişim, 22(4), 45-55.
76. Şar, V. (2006). Dissosiyatif bozukluklar. E. Köroğlu, & C. Güleç (Ed.), Psikiyatri Temel Kitabı içinde (ss. 393-402). Hekimler Yayın Birliği.
77. Şar, V., & Ross, C. (2006). Dissociative disorders as a confounding factor in psychiatric research. The Psychiatric Clinics of North America, 29(1), 129-144. https://doi.org/10.1016/j.psc.2005.10.008
78. Şar, V., Koyuncu, A., Ozturk, E., Yargıç, L. I., Kundakci, T., Yazici, A., Kuskonmaz, E. ve Aksüt, D. (2007). Dissociative disorders in the psychiatric emergency ward. General Hospital Psychiatry, 29(1), 45-50. https://doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2006.10.009
79. Şar, V., Dorahy, M. J., & Krüger, C. (2017). Revisiting the etiological aspects of dissociative identity disorder: a biopsychosocial perspective. Psychology Research and Behavior Management, 10, 137-146. https://doi.org/10.2147/PRBM.S113743
80. Şar V. (2018). Dissosiyatif bozukluklar. O. Karamustafalıoğlu (Ed.). Temel ve klinik psikiyatri içinde (ss. 453-460). Güneş Kitabevi
81. Şar, V., Tutkun, H., Alyanak, B., Bakim, B. ve Baral, I. (2000). Frequency of dissociative disorders among psychiatric outpatients in Turkey. Comprehensive Psychiatry, 41(3), 216-222.
82. Taymur, İ. ve Türkçapar, M. H. (2012). Kişilik: Tanımı, sınıflaması ve değerlendirmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4(2), 154-177.
83. Thimm J. C. (2010). Personality and early maladaptive schemas: A five-factor model perspective. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 41(4), 373-380. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2010.03.009
84. Tyrer, P., Reed, G. M., & Crawford, M. J. (2015). Classification, assessment, prevalence, and effect of personality disorder. The Lancet, 385(9969), 717-726.
85. Young, J. E. (2018). Kişilik bozuklukları için bilişsel terapi: Şema odaklı bir yaklaşım. (İ. Yiğit, Çev.). Klinik Psikoloji Araştırmaları Derneği.
86. Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2019). Şema Terapi: Uygulayıcı Rehberi. (T. V. Soylu, Çev.). Litera.
87. Yönet Kudu, E. (2021). Psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören alkol-madde bağımlılarında kendine zarar verme davranışı, travmatik ve disosiyatif yaşantıların incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Haliç Üniversitesi.
88. Yu, J., Ross, C. A., Keyes, B. B., Li, Y., Dai, Y., Zhang, T., Wang, L., Fan, Q., & Xiao, Z. (2010). Dissociative disorders among Chinese inpatients diagnosed with schizophrenia. Journal of Trauma & Dissociation, 11(3), 358-372. https://doi.org/10.1080/15299731003793468
89. Waller, N. (1994). Types of dissociation and dissociatives types. 10th Annual Conference of the International Society for Traumatic Stress. Chicago (Vol. 94).
90. Watson, D., Wu, K. D., & Cutshall, C. (2004). Symptom subtypes of obsessive-compulsive disorder and their relation to dissociation. Journal of Anxiety Disorders, 18(4), 435-458.
91. World Health Organization (WHO). (1993). The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders. World Health Organization.
92. Wright, M. O. D., Crawford, E., & Del Castillo, D. (2009). Childhood emotional maltreatment and later psychological distress among college students: The mediating role of maladaptive schemas. Child Abuse & Neglect, 33(1), 59-68.
93. Zelazo, P. R. (2023, November 2). Schema formation and stimulus–Schema Discrepancy: A basic unit and ıts properties. Developmental Psychology. Advance online publication. https://dx.doi.org/10.1037/dev0001643