TR
EN
Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü
Öz
Bu çalışmanın amacı, öz duyarlılık ile duygusal yeme arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan stresin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini 18 yaş üzeri 300 yetişkin katılımcı oluşturmaktadır. Veriler; Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, Öz Duyarlılık Ölçeği ve Duygusal Yeme Ölçeği kullanılarak çevrim içi ortamda toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiş; aracılık analizleri Bootstrap yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, öz duyarlılığın pozitif alt boyutları olan öz sevecenlik ve bilinçliliğin duygu düzenleme güçlüğü ile negatif yönde ilişkili olduğunu; öz yargılama, izolasyon ve aşırı özdeşleşme gibi negatif alt boyutların ise duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan stres ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Aracılık analizleri, öz duyarlılığın tüm alt boyutları ile duygusal yeme arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tutarlı ve anlamlı bir aracı rol üstlendiğini, buna karşın algılanan stresin hiçbir modelde anlamlı bir aracı değişken olarak işlev görmediğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, duygusal yemenin stresin varlığından ziyade, bireyin olumsuz duygularını düzenleme kapasitesiyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, duygusal yeme davranışına yönelik müdahalelerde duygu düzenleme becerilerinin güçlendirilmesi ve öz duyarlılığın özellikle olumsuz bileşenlerinin azaltılmasının önemine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yazarlar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.
Etik Beyan
Bu çalışma için etik kurul onayı, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İnsan Araştırmaları Etik Kurulu / Komitesinden 03/05/2025 tarihli ve 2025/4 toplantısında PROTOKOL NO. 2025/230 sayılı karar ile alınmıştır.
Teşekkür
Çalışmaya katılan bütün katılımcılara teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Akın, A., Akın, Ü. ve Abacı, R. (2007). Öz-duyarlık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 1-10.
- Baer, R. A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empirical review. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 125-143. https://doi.org/10.1093/clipsy.bpg015
- Baer, R. A., Smith, G. T., Hopkins, J., Krietemeyer, J., & Toney, L. (2006). Using self-report assessment methods to explore facets of mindfulness. Assessment, 13(1), 27-45. https://doi.org/10.1177/1073191105283504
- Bennett, J., Greene, G., & Schwartz-Barcott, D. (2013). Perceptions of emotional eating behavior. A qualitative study of college students. Appetite, 60, 187-192. https://doi.org/10.1016/j.appet.2012.09.023
- Bowlby, J. (1979). The bowlby-ainsworth attachment theory. Behavioral and Brain Sciences, 2(4), 637-638.
- Beyhan, Y., & Erkut, E. (2021). Pandemi sürecinde duygusal yeme. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(2), 109-114. https://doi.org/10.48124/husagbilder.848253
- Bilgen, M. (2018). Duygusal yeme ölçeğinin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
- Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822-848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik ve Sağlık Psikolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Şubat 2026
Gönderilme Tarihi
20 Aralık 2025
Kabul Tarihi
24 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Öztürk, M., & Can, F. (2026). Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi, 3(1), 19-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.18625490
AMA
1.Öztürk M, Can F. Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi. 2026;3(1):19-60. doi:10.5281/zenodo.18625490
Chicago
Öztürk, Melike, ve Fatma Can. 2026. “Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü”. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi 3 (1): 19-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.18625490.
EndNote
Öztürk M, Can F (01 Şubat 2026) Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi 3 1 19–60.
IEEE
[1]M. Öztürk ve F. Can, “Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü”, Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi, c. 3, sy 1, ss. 19–60, Şub. 2026, doi: 10.5281/zenodo.18625490.
ISNAD
Öztürk, Melike - Can, Fatma. “Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü”. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi 3/1 (01 Şubat 2026): 19-60. https://doi.org/10.5281/zenodo.18625490.
JAMA
1.Öztürk M, Can F. Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi. 2026;3:19–60.
MLA
Öztürk, Melike, ve Fatma Can. “Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü”. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi, c. 3, sy 1, Şubat 2026, ss. 19-60, doi:10.5281/zenodo.18625490.
Vancouver
1.Melike Öztürk, Fatma Can. Öz Duyarlılık ile Duygusal Yeme Arasındaki İlişkide Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Algılanan Stresin Aracı Rolü. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi. 01 Şubat 2026;3(1):19-60. doi:10.5281/zenodo.18625490