CINEMA AS COMPLEMENTARY DOCUMENTATION FOR ARCHITECTURAL HERITAGE CONSERVATION

Yıl 2026, Cilt: 3 Sayı: 1 , 36 - 48 , 31.03.2026

Gamze Çoban

https://izlik.org/JA87WY88JH

Öz

This study aims to discuss how cinema documents architectural cultural heritage, which spatial layers it makes visible, and which it systematically leaves in the background. The research evaluates approaches that emphasize the role of documentation in the conservation process and the selective representations through which heritage is constructed. It considers film records not as complete documentation but as a complementary resource that supports conservation documentation with experiential and usage knowledge. Qualitative content analysis was chosen as the method; for this purpose, the films Russian Ark (2002) and The Great Beauty (2013) were analyzed at the sequence level using a visible/invisible coding matrix. The coding matrix consists of the following categories: spatial integrity, circulation and thresholds, atmosphere, usage practices, and preservation-critical invisibles. The study first conducted a pilot application to test whether the codebook was suitable for analysis, and then systematically analyzed the two films included in the study according to the coding matrix. The findings reveal that both films strongly convey architectural heritage, particularly through continuity of circulation, transitions between thresholds, atmosphere, and specific practices. In contrast, the systematic readability of measurement/scale setup, structure and service/infrastructure layers, and traces of deterioration-repair remains limited throughout most sequences. Consequently, it was concluded that while cinema offers meaningful contributions to conservation documentation in terms of experience, usage, and atmospheric information, it is not a sufficient documentation tool on its own due to its capacity to produce technical and measurable data. It can be considered a complementary layer added to purpose-driven document sets.

Anahtar Kelimeler

CULTURAL HERİTAGE , CONSERVATION , CINEMA AND SPACE , QUALITIVE CONTENT ANALYSIS

CINEMA AS COMPLEMENTARY DOCUMENTATION FOR ARCHITECTURAL HERITAGE CONSERVATION

https://izlik.org/JA87WY88JH

Öz

Bu çalışma, sinemanın mimari kültürel mirasa ilişkin belgeleme şeklini, hangi mekansal katmanları görünür kıldığını ve hangilerini sistematik biçimde geri planda bıraktığını tartışmayı amaçlamaktadır. Araştırma, belgelemenin koruma sürecindeki rolü ile mirasın seçici temsiller aracılığıyla kurulduğunu vurgulayan yaklaşımları birlikte değerlendirerek, sinema kayıtlarını tam belgeleme değil, koruma dokümantasyonunu deneyim ve kullanım bilgisiyle destekleyen tamamlayıcı bir kaynak olarak ele almaktadır. Yöntem olarak nitel içerik analizi seçilmiş; bu amaçla Russian Ark (2002) ve The Great Beauty (2013) filmleri, görünür/görünmez kodlama matrisiyle sekans düzeyinde çözümlenmiştir. Kodlama matrisi; (i) mekânsal bütünlük, (ii) dolaşım ve eşikler, (iii) malzeme ve atmosfer, (iv) kullanım pratikleri ve (v) koruma-kritik görünmezler kategorilerinden oluşmaktadır. Çalışmada öncelikle kod kitabının analize elverişli olup olmadığını sınamak için pilot uygulama yapılmış daha sonra çalışma kapsamına alınan iki film kodlama matrisi doğrultusunda sistematik olarak çözümlenmiştir. Bulgular, her iki filmin de mimari mirası özellikle dolaşım sürekliliği, eşikler arası geçişler, atmosfer ve belirli pratikler üzerinden güçlü biçimde görünür kıldığını göstermektedir. Buna karşılık ölçü/ölçek kurulumu, strüktür ve servis/altyapı katmanları ile bozulma-onarım izlerinin sistematik okunabilirliği çoğu sekans boyunca sınırlı kalmaktadır. Sonuç olarak sinemanın, koruma dokümantasyonuna deneyim, kullanım ve atmosfer bilgisi bakımından anlamlı katkılar sunmakla birlikte, teknik ve ölçülebilir veriyi üretme kapasitesi nedeniyle tek başına yeterli bir belgeleme aracı olmadığı, amaç-odaklı belge setlerine eklemlenen tamamlayıcı bir katman olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

KÜLTÜREL MİRAS , KORUMA , SİNEMA VE MEKAN , NİTEL İÇERİK ANALİZİ

Kaynakça

• Avrami, E. C., Mason, R., de la Torre, M. (2000). Values and heritage conservation: Research report. Getty Conservation Institute.
• Bordwell, D., Thompson, K., Smith, J. (2019). Film art: An introduction (12th ed.). Ohio: McGraw-Hill Education.
• Bruno, G. (1997). Site-seeing: Architecture and the moving image. Wide Angle, Vol. 19, Issue 4, p. 8-24.
• Bruno, G. (2002). Atlas of emotion: Journeys in art, architecture, and film. London: Verso.
• Chion, M. (1994). Audio-vision: Sound on screen (C. Gorbman, Ed. & Trans.). New York: Columbia University Press.
• De Certeau, M. (1984). The practice of everyday life (S. Rendall, Trans.). Los Angeles: University of California Press.
• Eppich, R., Chabbi, A. (Eds.). (2007). Recording, documentation, and information management for the conservation of heritage places: Illustrated examples (Vol. 2). Getty Conservation Institute.
• Festival de Cannes. (n.d.). Russian Ark (2002). https://www.festival-cannes.com/en/f/russian-ark. 15.12.2025
• ICCROM. (n.d.). Audiovisual recordings. https://www.iccrom.org/about/archives/audiovisual-recordings. 18.12.2025
• International Council on Monuments and Sites. (1996). Principles for the recording of monuments, groups of buildings and sites.
• International Council on Monuments and Sites. (2008). The ICOMOS charter for the interpretation and presentation of cultural heritage sites. ICOMOS.
• Internet Movie Database. (n.d.). Russian Ark (2002). https://www.imdb.com/title/tt0318034/. 17.12.2025 Internet Movie Database. (n.d.). The Great Beauty (2013). https://www.imdb.com/title/tt2358891/. 17.12.2025
• Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). New York: SAGE Publications.
• Lefebvre, H. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smith, Trans.). Oxford: Blackwell. (Original work published 1974).
• Letellier, R., Schmid, W., LeBlanc, F. (2007). Recording, documentation, and information management for the conservation of heritage places: Guiding principles. Getty Conservation Institute.
• Mayring, P. (2015). Qualitative content analysis: Theoretical background and procedures. In A. Bikner-Ahsbahs, C. Knipping, & N. Presmeg (Eds.), Approaches to qualitative research in mathematics education (pp. 365–380). New York: Springer.
• Pallasmaa, J. (2001). The architecture of image: Existential space in cinema. Helsinki: Rakennustieto Publishing.
• Pallasmaa, J. (2012). The existential image: Lived space in cinema and architecture. Phainomenon, Vol. 25, p. 157-173.
• Sanchez-Calvillo, A., Alonso-Guzman, E. M., Solís-Sánchez, A., Martinez-Molina, W., Navarro-Ezquerra, A., Gonzalez-Sanchez, B., Arreola-Sanchez, M., Sandoval-Castro, K. (2023). Use of audiovisual methods and documentary film for the preservation and reappraisal of the vernacular architectural heritage of the state of Michoacan, Mexico. Heritage, Vol. 6, Issue 2, p. 2101–2125. https://doi.org/10.3390/heritage6020113
• Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. New York: SAGE Publications Ltd.
• Smith, L. (2006). Uses of heritage. Oxfordshire: Routledge.
• Turismo Roma. (n.d.). Discovering The Great Beauty. https://www.turismoroma.it/en/itineraries/discovering-%E2%80%9C-great-beauty%E2%80%9D. 16.12.2025
• UNESCO. (2025). Audiovisual heritage in focus: Strengthening exhibition capacities at Choeung Ek Genocidal Center. https://www.unesco.org/en/articles/audiovisual-heritage-focus-strengthening-exhibition-capacities-choeung-ek-genocidal-center. 12.12.2025