IMPLEMENTATION OF SUSTAINABLE ARCHITECTURE PRINCIPLES IN HISTORICAL BUILDINGS

Öz

The sustainable building approach represents a holistic understanding that aims to design and operate buildings in harmony with human health, the environment, and natural resources. This study examines how sustainability principles can be integrated into historical buildings and evaluates the environmental, economic, and cultural contributions of their preservation and adaptive reuse.The findings indicate that the reuse of historical buildings helps preserve embodied energy, reduce resource consumption and carbon emissions, and contribute significantly to sustainable development. Furthermore, the integration of criteria such as energy efficiency, water management, and sustainable material use into restoration processes has been found to enhance the long-term performance of buildings and improve user comfort. The study concludes that sustainable architecture is not only applicable to new constructions but also serves as an effective approach in the conservation and adaptive reuse of historical buildings. In this context, it is emphasized that cultural heritage conservation and environmental sustainability should be addressed together.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable architecture
• Historic buildings
• Restoration
• Historic preservation

TARİHİ YAPILARDA SÜRDÜRÜLEBİLİR MİMARLIK İLKELERİNİN UYGULANMASI

Öz

Sürdürülebilir yapı yaklaşımı, yapıların insan sağlığı, çevre ve doğal kaynaklarla uyumlu biçimde tasarlanmasını ve işletilmesini amaçlayan bütüncül bir anlayıştır. Bu çalışma, sürdürülebilirlik ilkelerinin tarihi yapılara nasıl entegre edilebileceğini incelemekte ve bu yapıların korunarak yeniden işlevlendirilmesinin çevresel, ekonomik ve kültürel katkılarını değerlendirmektedir. Elde edilen bulgular, tarihi yapıların yeniden kullanımı sayesinde gömülü enerjinin korunabildiğini, kaynak tüketimi ve karbon salınımının azaltılabildiğini ve sürdürülebilir kalkınmaya önemli katkılar sağlandığını göstermektedir. Bununla birlikte, enerji verimliliği, su yönetimi ve sürdürülebilir malzeme kullanımı gibi kriterlerin restorasyon süreçlerine entegre edilmesinin, yapıların uzun vadeli performansını ve kullanıcı konforunu artırdığı belirlenmiştir. Sürdürülebilir mimarlık yaklaşımının yalnızca yeni yapılar için değil, tarihi yapıların korunması ve yeniden işlevlendirilmesi süreçlerinde de etkin bir araç olduğu ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, kültürel mirasın korunması ile çevresel sürdürülebilirliğin birlikte ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Mimari
• Tarihi Yapılar
• Restorasyon
• Tarihi Koruma

Kaynakça

1. Aksel, B. (2011). Yeşil ve kent ilişkisi üzerine. Mimarlıkta Malzeme Dergisi, 20, s.39–41.
2. Azadi, S.H., Haghighatbin, M. (2016). The role of sustainable architecture in Iranian traditional architecture. International Journal of Advanced Biotechnology and Research, Vol. 7, Issue 5, p.1335–1343.
3. Baysan, O. (2003). Sürdürülebilirlik kavramı ve mimarlıkta tasarıma yansıması. İstanbul Teknik Üniversitesi. https://polen.itu.edu.tr/bitstream/11527/8478/1/1404.pdf (Erişim: 13 Şubat 2020).
4. Bekem, İ., Gültekin, A.B. & Dikmen, Ç.B. (2009). Yapı ürünlerinin “hizmet ömrü” açısından irdelenmesi: Betonarme örneği. 5th International Advanced Technologies Symposium (IATS’09), Karabük, s.2155–2160.
5. Erdoğan, E., Aliaasghari Khabbazi, P. (2013). Yapı yüzeylerinde bitki kullanımı, dikey bahçeler ve kent ekolojisi. Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi, 1, s.23–27.
6. Foster, N. (2011). Mimarlık ve sürdürülebilirlik. Yapıda Ekoloji: Ekolojik Tasarım ve Sürdürülebilirlik Eki, Yapı Dergisi, s.24–28.
7. Frey, P., Dunn, L., Cochran, R., Spataro, K., McLennan, J.F., DiNola, R., Heider, B. (2011). The greenest building: Quantifying the environmental value of building reuse. Preservation Green Lab, National Trust for Historic Preservation.
8. Ghobadian, V. (2015). Shape of sustainable houses in Iran: A climatic analysis. European Online Journal of Natural and Social Sciences, Vol 3, Issue 3.

9. Gültekin, A.B., Dikmen, Ç.B. (2006). Mimari tasarım sürecinde ekolojik tasarım ölçütlerinin irdelenmesi. VI. Ulusal Ekoloji ve Çevre Kongresi, İzmir, s.159–167.
10. Hyde, R. (2013). Climate responsive design: A study of buildings in moderate and hot humid climates. Taylor & Francis.
11. Jankovic, L. (2012). Designing zero carbon buildings. New York: Routledge.
12. Kamal, M. (2012). An overview of passive cooling techniques in buildings: Design concepts and architectural interventions. Acta Technica Napocensis: Civil Engineering & Architecture, p.84–97.
13. Kılıç Demircan, R., Gültekin, A.B. (2017). Binalarda pasif ve aktif güneş sistemlerinin incelenmesi. Türk Bilim Araştırma Vakfı Dergisi, Cilt 10, Sayı 1, s.36–51.
14. Kısa Ovalı, P., Delibaş, N. (2016). Yerel mimarinin sürdürülebilirliği kapsamında Kayaköy’ün çözümlemesi. MEGARON, Cilt 11, Sayı 4, s.515–529.
15. Leitmann, J. (1999). Sustaining cities: Environmental planning and management in urban design. USA: McGraw Hill Professional Architecture.
16. Minibaş, T. (2007). Globalizmde suyun ekonomi politiği. 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, İzmir, 13–16 Nisan.
17. Moxon, S. (2020). Sustainability in interior design. London: Laurence King Publishing. http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=e000xww&AN=926137 (3 Nisan 2020).
18. Özcan, U. (2013). Konutlarda sürdürülebilir mimarlık açısından iklimsel konfor kriterlerinin değerlendirilmesi için bir model önerisi (Doktora Tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
19. Özorhon, G. (2013). Sürdürülebilir mimarlık, yarının binaları ve bir örnek. 11. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi – Bina Fiziği Sempozyumu, İzmir, s.1473–1478.
20. Santi, G., Bertolazzi, A., Leporelli, E., Turrini, U., Croatto, G. (2020). Green systems integrated to the building envelope: Strategies and technical solution for the Italian case. Sustainability, 12, 4615. https://doi.org/10.3390/su12114615
21. Sev, A. (2009). Sürdürülebilir mimarlık. İstanbul: YEM Yayın.
22. Türkiye Belediyeler Birliği (2016). Arıtılmış atıksuların yeniden kullanımı ve yağmur suyu hasadı sistemleri (El Kitabı).
23. Watson, A. (2017). The core concept of sustainability. https://medium.com/openforests/the-core-concept-of-sustainability-8facc0811f4f (25 Mart 2020).
24. Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2007). Sürdürülebilir kent için ekolojik-teknolojik (eko-tek) tasarım: Ankara-Güdül örneği. (Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
25. Yetkin, E.G. (2019). Sürdürülebilir mimarlık kapsamında yapılarda su korunumu stratejileri. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, s.70–78.
26. Zakar, L., Eyüpgiller, K.K. (2015). Mimari restorasyon koruma teknik ve yöntemleri. Ömür Matbaa.