Factors affecting mortality in trauma patients hospitalized in the intensive care unit

Öz

Aim: An accurate estimation of the prognosis of patients admitted to the intensive care unit (ICU) is of prime importance for their clinical management. The aim of this retrospective study was to investigate factors affecting mortality in trauma patients hospitalized in the ICU. Methods: This retrospective study reviewed medical records of trauma patients who received ICU care at Harran University Medical School Anesthesiology and Reanimation Department between January 2015 and December 2019. Age, gender, comorbidities, Glasgow Coma Scale (GSC), and Acute Physiology and Chronic Health Evaluation 2 (APACHE-II) scores, Revised Trauma Score (RTS), duration of hospital and ICU stay, mortality rate, and brain death rate were reviewed for each patient. Additionally, other factors that could affect the mortality and morbidity of patients, including admission lactate level and the clinical department of referral were evaluated. Results: A total of 155 patients comprised 76.8% men and 23.2% women. Comorbidities were present in 10.3% of the patients. Of all patients, 90.3% had been referred from the emergency service, 8.4% of them from operating theatres, and 1.3% of them from inpatient clinics. Mean duration of mechanical ventilation was 12.3 (28.6) days, mean duration of ICU stay was 8.5 (20.7) days, and the mean duration of hospital stay was 12.9 (21.7) days. Among 155 patients, 123 (79.4%) were discharged (surviving group) and mortality occurred in the remaining 32 (20.6%) patients (non-surviving group). The non-surviving group comprised 68.8% men and 31.2 women. In all patients, mean admission lactate level was 2.9(3.6) mmol/L and mean APACHE-II score was 14.1(7.1). Multivariate analysis indicated that a single unit increase in APACHE-II score increased the mortality risk by 2.45-fold. A significant relationship was found between admission lactate level, APACHE-II score, and mortality (P=0.001 for both). Mean RTS score was 10.1 (2.5) and mean GCS score was 11.7 (4.4). The analysis also indicated that a single unit increase in RTS score decreased the mortality risk by 94%, and a single unit increase in GCS score decreased the mortality risk by 69%. A significant relationship was found between decreased RTS and GCS scores and mortality (P=0.001 for both). Conclusion: Admission GCS, APACHE-II, and RTS scores and admission lactate levels could be useful predictors of mortality and could also be guiding in the determination of prognosis in patients transferred to the ICU due to trauma.

Anahtar Kelimeler

• Mortality
• Intensive care units
• Trauma
• Revised Trauma Score (RTS)

Travma nedeniyle yoğunbakım ünitesinde izlenen hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörler

Öz

Amaç: Yoğun bakım ünitelerine (YBÜ) travma nedeniyle kabul edilen hastaların prognozunun doğru tahmin edilmesi, hastaların klinik yönetimi açısından çok önemlidir. Bu çalışmada YBÜ'lerde travma nedeniyle izlenenen hastalarda mortaliteyi öngören faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Yöntemler: Ocak 2015-Aralık 2019 tarihleri arasında Harran Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon YBÜ’sinde travma nedeniyle takip ve tedavi edilen hastaların; yaş, cinsiyet, komorbid hastalık, Glaskow Koma Skalaları (GKS), Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi-2 (APACHE-2) skorları, Revize Edilmiş Travma Skoru (RTS), YBÜ’si ve hastane yatış süreleri, mortalite oranları, girişteki laktat düzeyleri, YBÜ’sine geliş yerleri arşivden taranarak incelendi. Bulgular: Bu çalışmada travma nedeniyle takip edilen 155 hasta incelendi. Hastaların %76,8’i erkek, %23,2’si kadındı. Hastaların %10.3’ünde komorbid hastalık bulunmaktaydı. YBÜ’sine alınan hastaların %90,3’ü acil servisten, %8,4’ü ameliyathaneden alındı. Hastaların ortalama mekanik ventilasyon süresi 12,3(28,6)/gün, yoğunbakım yatış süresi 8,5(20,7)/gün, hastane yatış süresi 12,9(21,7)/gün olarak bulundu. YBÜ’sine travma nedeniyle yatırılan 155 hastanın %79,4’ü taburcu edilmiş, % 20,6 hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden hastaların %68,8’i erkek, %31,2’si kadındı. Travma nedeniyle YBÜ’sinde takip edilen hastaların giriş laktat düzeyi ortalaması 2,9(3,6), APACHE-2 skoru ortalaması 14,1(7,1) olarak bulundu. APACHE-2 skorundaki her 1 birimlik artışın ölüm riskini 2,45 kat arttırdığı saptandı. Giriş laktat düzeyi ve APACHE-2 skoru artışı ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptandı(P=0.001, P=0,001). RTS ortalaması 10,1(2,5), GKS ortalaması 11,7(4,4) olarak bulundu. RTS’deki 1 birimlik artış ölüm riskini % 94, GKS’deki 1 birimlik artış ölüm riskini %69 oranında azaltığı saptandı. RTS ve GKS değerlerindeki azalma ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptandı(P=0.001, P=0.001). Sonuç: YBÜ’sine travma nedeniyle kabul edilen hastaların giriş GKS, APACHE-2 ve RTS gibi skorlamalarının ve giriş laktat düzeylerinin prognozun öngörülmesinde yol gösterici olabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler

• Mortalite
• Yoğun bakım üniteleri
• Travma
• Revize travma skoru

Kaynakça

1. 1. Morgan GE. Clinical Anesthesiology. 4th ed. McGraw-Hill Medical; 2005
2. 2. Min H, Avramovic S, Wojtusiak J, Khosla R, Fletcher RD, Alemi F, et al. A comprehensive multimorbidity index for predicting mortality in intensive care unit patients. J Palliat Med. 2017;20:35–41.
3. 3. Campbell AJ, Cook JA, Adey G, Cuthbertson BH. Predicting death and readmission after intensive care discharge. Br J Anaesth. 2008;100(5): 656-62.
4. 4. Power GS, Harrison DA. Why try to predict ICU outcomes? Curr Opin Crit Care. 2014; 20(5): 544-9.
5. 5. Joseph B, Pandit V, Aziz H, Tang A, Kulvatunyou N, Wynne J, et al. Rehabilitation after trauma; does age matter? J Surg Res 2013;184(1):541-5.
6. 6. Gürsoy C, Gürsoy G, Gümüş Demi̇rbi̇lek S. Prognostic performance of optic nerve sheath diameters in CT images and serum procalcitonin levels in traumatic brain injury patients in the intensive care unit: A retrospective cohort study. J Surg Med. 2019;3(9):652-4.
7. 7. US Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control. (2008) Web-based Injury Statistics Query and Reporting System (WISQARS).
8. 8. T.C. Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) Haber Bülteni. Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2019. Sayı: 30626.Nisan.2019.

9. 9. Cırak B, Guven MB, Işık S, Kıymaz N, Demir O. Acil servise başvuran travma hastaları ile ilgili epidemiyolojik bir calışma. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 1999;5(3):157-9.
10. 10. Sauaia A, Moore FA, Moore EE, Moser KS, Brennan R, Read RA, et al. Epidemiology of trauma deaths: A Reassessment. J Trauma. 1995;38(2);185-93.
11. 11. Ünlü AR, Ülger F, Dilek A, Barış S, Murat N, Sarıhasan B. Yoğun Bakımda İzlenen Travma Hastalarında “Revize Travma Skoru” ve “Travma ve Yaralanma Şiddeti Skoru’’nun Prognoz ile İlişkisinin Değerlendirilmesi. Türk Anest Rean Der Derg. 2012;40(3):128-35.
12. 12. Dur A, Cander B, Koçak S, Girişgin S, Gül M, Koyuncu F. Acil Yoğun Bakımda Çoklu Travma Hastaları ve Skorlama Sistemleri. Akademik Acil Tıp Derg. 2009;8(4):24-7.
13. 13. Podoll AS, Kozar R, Holcomb JB, Finkel KW. Incidence and outcome of early acute kidney injury in critically-ill trauma patients. PLoS One. 2013 Oct 17;8(10):e77376.
14. 14. Özbilgin Ş, Demirağ K, Sargın A, Uyar M, Moral AR. Yoğun Bakımda Kullanılan Skorlama Sistemlerinin Mortalite Tahminindeki Rolleri Açısından Karşılaştırılması. Turk J Intense Care. 2011;9(1):8-13.
15. 15. Adıyaman E, Tokur ME, Bal ZM, Gökmen AN, Koca U. Anestezi Yoğun Bakım Ünitesinde Takip ve Tedavi Edilen Travma Hastaların Retrospektif Değerlendirilmesi. J Turk Soc Intens Care. 2019;17(3):146-53.
16. 16. Kara İ, Altınsoy S, Gök U, Onur A, Sarıbapıcçı R. Bir Numune Hastanesi Genel Yoğun Bakım Ünitesinde Travma Hastalarının Mortalite Analizi. Turk J Intense Care. 2015;13:68-74.
17. 17. Işık HS, Bostancı U, Yıdız Ö, Özdemir C,Gökyar A. Kafa travması nedeniyle tedavi edilen 954 erişkin olgunun retrospektif değerlendirilmesi: Epidemiyolojik calışma. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2011;17(1):46-50.
18. 18. Yücel O, Sapmaz E, Çaylak H, Gözübüyük A, Gürkök S, Dakak M, et al. Hastaneye yatırılmayı gerektiren toraks travmalı 748 olgunun analizi. Gulhane Tıp Dergisi. 2009;51:86-90.
19. 19. Ural G, Gün İ. Dr. Nafiz Körez Sincan Devlet Has¬tanesi ve Özel Bayındır Hastanesi acil servisine kaza nedeniyle başvuranların epidemiyolojik yönden incelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2008;17(1):31-9.
20. 20. Varol O, Eren ŞH, Oğuztürk H, Korkmaz İ, Bey¬dilli İ. Acil servise trafik kazası sonucu başvuran hastaların incelenmesi. C.Ü. Tıp Fakültesi Derg. 2006;28(2):55-60.
21. 21. Yazar MA, Sarıkuş Z, Horasanlı E. Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Travma Hastalarında 30 Günlük Mortalite Sonuçları: Üç Yıllık Retrospektif Bir Çalışma. Turk J Intensive Care. 2019;17(1):18-24.
22. 22. McDermott FT, Cordner SM, Cooper DJ, Winship VC; Consultative Committee on Road Traffic Fatalities in Victoria. Management deficiencies and death preventability of road traffic fatalities before and after a new trauma care system in Victoria, Australia. J Trauma. 2007;63(2):331-8.
23. 23. Hefny AF, Idris K, Eid HO, Abu-Zidan FM. Factors affecting mortality of critical care trauma patients. Afr Health Sci. 2013;13(3):731-5.
24. 24. Yıldırım F, Kara İ, Küçük H, Karabıyık L, Katı İ. Travma Hastalarında Skorlama Sistemlerinin Yoğun Bakım Mortalitesi Açısından Değerlendirilmesi. GKDA Derg. 2016;22(1):29-33.
25. 25. Sipahi M, Bolat E, Kantekin ÇÜ, Öztürk SA, Arslan E, Ercan U. Üçüncü Seviye Yoğun Bakım Ünitesinin İlk Yıl Değerlendirmesi. Bozok Tıp Dergisi. 2014;4(2):41-4.
26. 26. Roorda J, Van Beeck EF, Stapert JW, Ten Wolde W. Evaluating performance of the Revised Trau¬ma score as a triage instrument in the prehospi¬tal setting. Injury. 1996;27(3):163-7.
27. 27. Eryılmaz M, Durusu M, Cantürk G, Menteş MÖ, Özer MT, Çevik E. Adli olgularda anatomik ve fizyolojik travma skorlama sistemlerinin rolü. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2009;15(3):285-92.
28. 28. Manikis P, Jankowski S, Zhang H, Kahn RJ, Vincent JL. Correlation of serial blood lactate levels to organ failure and mortality after trauma. Am J Emerg Med. 1995;13(6):619-22.
29. 29. Ouellet JF, Roberts DJ, Tiruta C, Kirkpatrick AW, Mercado M, Trottier V, et al. Admission base deficit and lactate levels in Canadian patients with blunt trauma: are they useful markers of mortality? J Trauma Acute Care Surg. 2012;72(6):1532-5.
30. 30. Odom SR, Howell MD, Silva GS, Nielsen VM, Gupta A, Shapiro NI, et al. Lactate clearance as a predictor of mortality in trauma patients. J Trauma Acute Care Surg. 2013;74(4):999-1004.
31. 31. Grenrot C, Norberg KA, Hakansson S. Intensive care of the elderly--a retrospective study. Acta Anaesthesiol Scand. 1986;30(8):703-8.