Bureaucratic Barriers, Economic Burdens, and Digital Participation without Activism: Education-Related Petitions on Change.org Türkiye

Öz

Educational problems in Türkiye are widely discussed in everyday life. Yet these concerns rarely turn into effective forms of collective political action. This study examines how such complaints appear when they move into digital petition platforms. It focuses on 206 education-related petitions launched on Change.org Türkiye in 2024 and analyzes their themes, initiators, locations, and signature counts. Two analytical distinctions guide the interpretation: bureaucratic barriers and economic burdens in education, and the tension between participation and activism. The findings point to a clear pattern. Digital participation operates largely in an individualized form. Nearly 90% of petitions are initiated by individuals. Most attract limited support. More than half remain below 100 signatures. Only 7 are marked as successful. This uneven distribution shows that while petition platforms make participation easy, they rarely create political or structural change. At the thematic level, petitions cluster around bureaucratic constraints, such as administrative rules and institutional procedures, and economic pressures, including transportation, housing, and education-related costs. Education appears here as a field shaped by both institutional regulation and everyday material conditions. As discussed in debates on slacktivism, connective action, and neoliberal individualization, the study argues that digital petition platforms make dissatisfaction more visible but limit its effects. Rather than producing organized activism, they tend to turn complaints into short-lived and individualized forms of participation. As a result, dissatisfaction becomes visible but remains politically weak, rarely turning into pressure capable of challenging the structural conditions of the education system.

Anahtar Kelimeler

• Education inequality
• critical education
• change.org
• digital activism
• slacktivism

Bürokratik Bariyerler, Ekonomik Yükler ve Aktivizmsiz Dijital Katılım: Change.org Türkiye'de Eğitim Kampanyaları

Öz

Türkiye’de eğitim sorunları gündelik hayatta sıklıkla tartışılmaktadır. Ancak bu sorunlar nadiren kolektif ve etkili siyasal eylem biçimlerine dönüşmektedir. Bu çalışma, söz konusu şikâyetlerin dijital kampanya platformlarına taşındığında nasıl ortaya çıktığını incelemektedir. Bu kapsamda, 2024 yılı boyunca Change.org Türkiye’de başlatılmış 206 eğitim temalı kampanya ele alınmış; bu kampanyalar, temaları, başlatıcıları, mekânsal referansları ve imza sayıları açısından analiz edilmiştir. Çalışmada ortaya iki temel ayrım çıkmıştır: eğitimde bürokratik engeller ile ekonomik yükler ve katılım ile aktivizm arasındaki gerilim. Bulgular belirgin bir örüntüye işaret etmektedir. Dijital katılım büyük ölçüde bireysel bir biçimde işlemektedir. Kampanyaların yaklaşık %90’ı bireyler tarafından başlatılmıştır. Çoğu sınırlı destek görmüştür. Kampanyaların yarıdan fazlası 100 imzanın altında kalmıştır. Yalnızca 7 kampanya “başarılı” olarak işaretlenmiştir. Bu dengesiz dağılım, kampanya platformlarının katılımı kolaylaştırdığını, ancak siyasal ya da yapısal değişim üretme kapasitesinin oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Tematik düzeyde kampanyalar, idari kurallar ve kurumsal işleyiş gibi bürokratik kısıtlar ile ulaşım, barınma ve eğitimle ilişkili maliyetler gibi ekonomik baskılar etrafında yoğunlaşmaktadır. Eğitim burada, hem kurumsal düzenlemeler hem de gündelik maddi koşullar tarafından şekillenen bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Slacktivism, bağlantısal eylem ve neoliberal bireyselleşme tartışmalarının da işaret ettiği üzere, dijital kampanya platformları memnuniyetsizliği daha görünür kılmakta, ancak etkisini sınırlamaktadır. Örgütlü bir aktivizm üretmek yerine, şikâyetleri kısa süreli ve bireyselleşmiş katılım biçimlerine dönüştürmektedir. Sonuç olarak memnuniyetsizlik görünür hale gelmekte, ancak siyasal olarak zayıf kalmakta ve eğitim sisteminin yapısal koşullarını zorlayabilecek bir baskıya nadiren dönüşmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitimde eşitsizlik
• Eleştirel eğitim
• change.org
• dijital aktivizm
• slacktivism

Kaynakça

1. Akın, D. (2021). Yeni medya örneğinde teknoloji ve toplumsal değişim bağı: Change.org üzerine bir inceleme. Middle Black Sea Journal of Communication Studies, 6(1), 17-29.
2. Aktaş, M., & Akçay, E. (2019). Dı̇jı̇tal Savunuculuk örneğı̇ olarak “Özgecan yasası” Change.org i̇mza kampanyası. Moment Dergi, 6(2), 305–336. https://doi.org/10.17572//mj2019.2.305336
3. Althusser, L. (2001). Ideology and ideological state apparatuses (notes towards an investigation). In L. Althusser, Lenin and philosophy and other essays (pp. 85–126). Monthly Review Press.
4. Altun Aslan, E. (2019). Türkiye'de özel okullaşma. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 263–276.
5. Arendt, H. (1998). The human condition. University of Chicago Press.
6. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
7. Bauman, Z. (2011). Culture in a liquid modern world. Polity Press.
8. Beck, U. (1992). Risk society: towards a new modernity. Sage Publications.

9. Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action: Digital media and the personalization of contentious politics. Information, Communication & Society, 15(5), 739–768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
10. Boudon, R. (1974). Education, opportunity, and social inequality: Changing prospects in Western society. Wiley.
11. Bourdieu, P., & Passeron, J.-C. (1979). The inheritors: French students and their relations to culture. University of Chicago Press.
12. Bourdieu, P., & Passeron, J.-C. (1990). Reproduction in education, society and culture. Sage Publications.
13. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
14. Brown, W. (2011). Neoliberalized knowledge. History of the Present, 1(1), 113–129. https://doi.org/10.5406/historypresent.1.1.0113
15. Canbulut, T., & Ekşi, S. (2024). Kentte toplu yaşam alanlarının barınma hakkı bağlamında değerlendirilmesi: Üniversite öğrenci yurtları örneği. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (16), 33–55.
16. Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope: Social movements in the internet age. Polity Press.
17. Çelik, T., & Uyanık, G. (2020). Büyük veri ışığında dijital aktivizm üzerine bir inceleme: İstanbul Üniversitesi örneği. Egemia: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi, (7), 4–30.
18. Chadwick, A. (2013). The Hybrid Media System: Politics and Power. Oxford University Press.
19. Change.org. (2024). Değişim raporu. https://www.change.org/l/tr/change-org-turkiye-2024-degisim-raporu?ysclid=m4zxbelzf497003033
20. Change.org. (n.d.). About. https://www.change.org/about
21. Christensen, H. S. (2011). Political activities on the Internet: Slacktivism or political participation by other means? First Monday, 16(2). https://doi.org/10.5210/fm.v16i2.3336
22. Çıkın, M., & Işık, G. (2024). Entegre/bütünleşik müzakereci sistemin, müzakereci demokrasinin iletişimsel ilkeleri açısından analizi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 12(3), 1177–1200. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1508440
23. Collins, R. (2019). The credential society: An historical sociology of education and stratification. Columbia University Press.
24. Coser, L. A. (1998). The functions of social conflict. Routledge.
25. Couldry, N., & Mejias, U. A. (2019). The costs of connection: How data is colonizing human life and appropriating it for capitalism. Stanford University Press.
26. Dahlberg, L. (2009). Libertarian cyber-utopianism and global digital networks. In P. Hayden & C. el-Ojeili (Eds.), Globalization and utopia: critical essays (pp. 176–189). Palgrave Macmillan.
27. Dardot, P., & Laval, C. (2014). The new way of the world: On neoliberal society. Verso.
28. Demir, D. (2024). Taşımalı eğitim ve sosyo-eşitsizlik: Eğitimdeki ulaşım engellerinin üstesinden gelme çabaları. Journal of Multidisciplinary Studies in Education, 8(1), 23–35.
29. Deniz, M. A., & Ağalday, B. (2023). Okul müdürlerinin okul yönetiminde yaşanan sorunlara ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Academic Social Studies, 7(26), 15–30.
30. Dennis, J. (2018). Beyond slacktivism: Political participation on social media. Palgrave Macmillan.
31. Earl, J., & Kimport, K. (2011). Digitally Enabled Social Change: Activism in the Internet Age. The MIT Press.
32. Eğitim Reformu Girişimi (2023). Türkiye eğitim sistemi: Durum raporu 2023. ERG Yayınları. https://egitimreformugirisimi.org/yayinlar/egitim-izleme-raporu-2023/
33. Erdem, A. D., & Bilgili, A. (2022). Üniversite öğrencilerinin kent içi ulaşıma bakışı: Çanakkale ili örneği. MAKÜ-BİFD, 5(2), 251–277. https://doi.org/10.38057/bifd.1179068
34. Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison. Vintage Books.
35. Foucault, M. (2007). Security, territory, population: Lectures at the Collège de France, 1977–1978. Palgrave Macmillan.
36. Fraser, N. (1990). Rethinking the public sphere: A contribution to the critique of actually existing democracy. Social Text, (25/26), 56–80. https://doi.org/10.2307/466240
37. Gatto, J. T. (2002). Dumbing us down: The hidden curriculum of compulsory schooling. New Society Publishers.
38. Gladwell, M. (2010, October 4). Small change: why the revolution will not be tweeted. The New Yorker. https://www.newyorker.com/magazine/2010/10/04/small-change-malcolm-gladwell
39. Gölpek, F., & Yıldız, K. (2019). Kamu üniversitelerinde kayıtlı öğrencilerin sosyo-ekonomik statüsü üzerine bir araştırma: Şırnak Üniversitesi örneği. Journal of Higher Education and Science, (3), 460–473.
40. Greijdanus, H., de Matos Fernandes, C. A., Turner-Zwinkels, F., Honari, A., Roos, C. A., Rosenbusch, H., & Postmes, T. (2020). The psychology of online activism and social movements: relations between online and offline collective action. Current opinion in psychology, 35, 49-54. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2020.03.003
41. Gürel, E., & Nazlı, A. (2019). Dijital aktivizm: Change.org kampanyaları üzerine bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(4), 187–206. https://doi.org/10.18037/ausbd.668642
42. Habermas, J. (1974). The public sphere: an encyclopedia article. New German Critique, (3), 49–55.
43. Habermas, J. (1991). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. MIT Press.
44. Harvey, D. (2005). A brief history of neoliberalism. Oxford University Press.
45. Horkheimer, M., & Adorno, T. W. (2002). Dialectic of enlightenment: Philosophical fragments. Stanford University Press.
46. Illich, I. (2000). Deschooling society. Marion Boyars Publishers Ltd.
47. Işık, G. (2018). Sanaldan sokağa “Kudüs Filistin’in başkentidir ve öyle kalmalı” hareketi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(13), 157–172.
48. Kant, I. (1996). An answer to the question: What is enlightenment? In M. J. Gregor (Ed.), Practical philosophy (pp. 11–22). Cambridge University Press.
49. Kant, I. (2003). On education (über pädagogik). Dover Publications.
50. Karadoğan Doruk, E., & Akbıçak, A. (2017). Dijital aktivizm platformu Change.org’da başarıya ulaşmış kampanyalara yönelik bir çalışma. Intermedia International E-journal, 4(7), 269–289.
51. Kazak, E., & Tür, F. (2025). Okul yöneticilerinin görüşlerine göre taşımalı eğitimde yaşanan sorunlar ve yansımaları. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 1–19.
52. Kendirlioğlu Günhan, N., & Bumen, N. (2024). Türkiye’de gölge eğitim üzerine bir meta sentez çalışması. Pamukkale University Journal of Education, 62, 179–214. https://doi.org/10.9779/pauefd.1277613
53. Kiraz, S., & Kestel, S. (2017). Kadınların madun sorunsalı ve bir alternatif olarak yeni medyada dijital aktivizm: Change.org. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 53, 139–163. https://doi.org/10.17064/iuifd.321654
54. Lefebvre, H. (1992). The production of space. Wiley-Blackwell.
55. Lefebvre, H. (1996). The right to the city. In E. Kofman & E. Lebas (Eds.), Writings on cities (pp. 147–159). Blackwell.
56. Margetts, H., John, P., Hale, S., & Yasseri, T. (2016). Political Turbulence: How Social Media Shape Collective Action. Princeton University Press.
57. Milli Eğitim Bakanlığı. (2023). PISA 2022 Türkiye ön raporu. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Retrieved January 10, 2026, from https://odsgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_12/06111313_PISA_2022_TURKIYE_RAPORU.pdf
58. Morozov, E. (2011). The net delusion: The dark side of internet freedom. PublicAffairs.
59. Neuman, W. L. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Pearson.
60. OECD. (2023a). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/2b351703-en
61. OECD. (2023b). Education at a glance 2023: OECD indicators. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/eag-2023-en
62. Özkan, U. B. (2023). Doküman inceleme yönteminde geçerlik ve güvenirlik: Eğitim bilimleri araştırmaları bağlamında kuramsal bir inceleme. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 823–848. https://doi.org/10.53444/deubefd.1258867
63. Readings, B. (1996). The university in ruins. Harvard University Press.
64. Rheingold, H. (1993). The virtual community: Homesteading on the electronic frontier. http://www.rheingold.com/vc/book/
65. Satır, M. E. (2020). Dijitalleşen biyolojik yurttaşlık: Change.org örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 95–105. https://doi.org/10.17336/igusbd.552119
66. Sennett, R. (2000). The corrosion of character: The personal consequences of work in the new capitalism. W. W. Norton & Company.
67. Sennett, R. (2006). The culture of the new capitalism. Yale University Press.
68. Sennett, R. (2017). The fall of public man. W. W. Norton & Company.
69. Şeşen, E., & Şıker, P. (2019). The unbearable lightness of digital activism: The effect of gender on social activist participation level of university students. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 105–123. https://doi.org/10.17755/esosder.404506
70. Seyidov, I., & Akçay, E. (2021). Exploring Change.org as a digital heterotopia: A Foucauldian approach. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 8(2), 239–260. https://doi.org/10.24955/ilef.958572
71. Seylim, E. (2021). Veli görüşlerine göre engelli bireylerin eğitim hakkına erişim durumları: sorunlar ve çözüm önerileri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 2272–2292. https://doi.org/10.17755/esosder.848731
72. Şimdi, Ş. (2023). An analysis of anti-Syrian’s signature campaign in Türkiye: The cases from Change.org. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, (65), 109–133. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2023-1274115
73. Sözcü. (2021, October 1). İki kez emniyette sabahlayan öğrencilerin barınamıyoruz eylemi sona erdi. https://www.sozcu.com.tr/iki-kez-emniyette-sabahlayan-ogrencilerin-barinamiyoruz-eylemi-sona-erdi-wp6681020
74. Standing, G. (2011). The precariat: The new dangerous class. Bloomsbury Academic.
75. Tezcan, E. T. (2017). Bir halkla ilişkiler uygulama alani olarak sosyal medya kullanimi: Change.org zeytin hayattir imza kampanyasi incelemesi. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 1(1), 47-52.
76. Tilly, C. (2004). Social movements, 1768–2004. Paradigm Publishers.
77. Tufekci, Z. (2017). Twitter and tear gas: The power and fragility of networked protest. Yale University Press.
78. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Ulusal eğitim istatistikleri, 2023. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/53444
79. Uray, G. (2022). Konut hakkı ve konut aktivizmi. İdealkent, 13(37), 1981–2001. https://doi.org/10.31198/idealkent.1124796
80. Van Dijck, J. (2013). The culture of connectivity: A critical history of social media. Oxford University Press.
81. Van Dijck, J., Poell, T., & De Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford University Press.
82. Van Laer, J., & Van Aelst, P. (2010). Internet and social movement action repertoires: Opportunities and limitations. Information, Communication & Society, 13(8), 1146–1171. https://doi.org/10.1080/13691181003628307
83. Varol, N. (2020). Okulda şiddet. Alanyazın, 1(2), 99–107.
84. Weber, M. (2001). The protestant ethic and the spirit of capitalism. Roxbury Publishing Company.
85. Weber, M. (2019). Economy and society: An outline of interpretive sociology. Harvard University Press.
86. Yegen, C. (2014). Bir dijital aktivizm biçimi olarak slaktivizm: Change.org örneği. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 84–108.
87. Yıldırım Girgin, C. (2025, September 16). Okul kantinleri cep yakıyor: fiyatlar yüzde 25 zamlandı. NTV. https://www.ntv.com.tr/turkiye/okul-kantinleri-cep-yakiyor-fiyatlar-yuzde-25-zamlandi,xxXAxVOYWEmTARFSjbpV1g
88. Yıldız, S., & Gültekin-Karakaş, D. (2019). Türkiye’de eğitim eşitsizliğinin farklı yüzleri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 271–292. https://doi.org/10.18037/ausbd.566795
89. Yücel, Y. (2020). Etkili politik katılım yolu mu, bireysel tatmin mi? Change.org üzerinden çevrimiçi imza kampanyalarına katılım davranışlarının incelenmesi. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 7(2), 351–383. https://doi.org/10.24955/ilef.826068