Yapay Zekâ (AI) Politikası
Üretken Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Temel İlkeler ve Yazar Sorumlulukları
Yazarlık ve Sorumluluk
Üretken yapay zekâ (AI) araçları hiçbir koşulda bilimsel bir çalışmanın yazarı veya ortak yazarı olarak gösterilemez. Gönderilen çalışmanın içeriği, doğruluğu ve özgünlüğüne ilişkin tüm sorumluluk yazarlara aittir. Yapay zekâ araçlarının kullanımı, yazarların bilimsel, etik ve entelektüel sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Dergi, yapay zekânın sahte yazarlık oluşturmak veya kimlik tahrif etmek amacıyla kullanılmasını kesin olarak yasaklamaktadır.
Şeffaflık ve Beyan
Araştırma, yazım veya yayın sürecinin herhangi bir aşamasında yapay zekâ araçlarının kullanılması durumunda, bu kullanım açık ve şeffaf bir biçimde makale içerisinde beyan edilmelidir. Beyan, uygun olduğu durumlarda “Yöntem” veya “Teşekkür” bölümünde yer almalıdır. Açıklamada kullanılan yapay zekâ aracının tam adı, sürüm bilgisi ve hangi amaçlarla, nasıl kullanıldığı ayrıntılı biçimde belirtilmelidir.
Editörler İçin Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikaları
Gizlilik ve Fikri Mülkiyet Sorumluluğu
Editörler, yayımlanmamış makaleleri, ek dosyaları, görselleri veya başvuruya ilişkin herhangi bir içeriği yapay zekâ araçlarına yüklememelidir. Başvuruların gizliliğinin korunması ve yazarların fikri mülkiyet haklarının güvence altına alınması editörlerin temel sorumlulukları arasındadır.
Editoryal Değerlendirme Sürecinde Yapay Zekâ Kullanımı
Editörler, yalnızca dergi yönetiminin açık onayıyla ve sınırlı olmak kaydıyla (örneğin ön uygunluk taraması veya hakem önerisi gibi) editoryal süreçlerin belirli aşamalarında yapay zekâ araçlarından yararlanabilir. Bu tür kullanımlar yazarlara şeffaf biçimde bildirilmelidir.
Şüpheli Kullanımların Yönetimi
Yapay zekâ kullanımına ilişkin belirsizlik veya şüphe durumlarında editörler yazarlarla açık bir iletişim kurmalı ve gerektiğinde destekleyici bilgi veya belge talep etmelidir. Daha ileri inceleme gerektiren durumlar dergi yönetimine iletilerek resmî değerlendirme süreci başlatılmalıdır.
Yazar Beyanlarının Değerlendirilmesi
Editörler, yazarların yapay zekâ kullanımına ilişkin beyanlarını dikkatle incelemek ve gerekli görülen durumlarda ek açıklama talep etmekle yükümlüdür. Beyan edilen kullanımın, derginin belirlediği yapay zekâ politikalarıyla uyumlu olup olmadığını değerlendirmek editörlerin sorumluluğundadır.
Politika Gelişmelerinin Takibi
Editörlerin, üretken yapay zekâ teknolojilerindeki güncel gelişmeleri takip etmeleri ve derginin yapay zekâ kullanımına ilişkin politikalarından haberdar olmaları beklenir.
Hakemler İçin Üretken Yapay Zekâ Kullanım Politikaları
Yapay Zekâ Kullanımının Tespiti
Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalarda beyan edilmemiş olası yapay zekâ kullanımını tespit etmeye teşvik edilir ve şüpheli durumları editörlere bildirmelidir. Ancak bu değerlendirmeler açık ve nesnel ölçütlere dayanmalıdır.
Gizlilik ve Etik Sorumluluk
Hakemler, kendilerine değerlendirme amacıyla gönderilen yayımlanmamış makaleleri veya ilgili belgeleri hiçbir koşulda yapay zekâ platformlarına yüklememelidir. Bu tür bir kullanım gizliliği ihlal edebilir ve fikri mülkiyet haklarını zedeleyebilir. Değerlendirme süreci, hakemin kendi uzmanlığı ve bilgisi çerçevesinde yürütülmelidir.
Değerlendirme Etiği
Hakemler, yazarların yapay zekâ kullanımını tarafsız biçimde değerlendirmeli; kişisel görüş veya önyargıların derginin resmî politikalarının önüne geçmesine izin vermemelidir. Yapay zekâ kullanımına ilişkin geri bildirimler yapıcı olmalı ve derginin belirlediği ilkelerle uyumlu şekilde sunulmalıdır.
İzin Verilen Yapay Zekâ Kullanım Alanları
Kavramsal Diyagramlar ve Açıklayıcı Görseller
Üretken yapay zekâ, kuramsal fikirlerin, kavramsal çerçevelerin veya süreçlerin görsel olarak ifade edilmesinde kullanılabilir. Bu şekilde üretilen görseller, yazarın kendi bilgi ve yorumlarını doğru biçimde yansıtmalıdır.
Veri Görselleştirme
Yazarlar, araştırma verilerinin görsel sunumunu geliştirmek amacıyla yapay zekâ araçlarından yararlanabilir. Bu araçlar grafik, tablo ve şemaların okunabilirliğini ve tasarım kalitesini artırmak için kullanılabilir.
İllüstrasyonlar ve Temsili Görseller
Yapay zekâ tarafından üretilen görseller, karmaşık kavramları sadeleştirmek ve açıklamak amacıyla temsili veya sembolik illüstrasyonlar olarak kullanılabilir. Bu görseller, kavramları çarpıtmamalı ve yanlış yönlendirmemelidir.
Kısıtlı veya Yasaklı Yapay Zekâ Kullanım Alanları
İçerik Üretimi
Yapay zekânın özet, giriş, literatür değerlendirmesi veya tartışma gibi makalenin temel bölümlerini üretmek amacıyla kullanılması uygun değildir. Yapay zekâ tarafından üretilen metinler yalnızca taslak veya öneri niteliğinde değerlendirilmeli; akademik titizlik ve özgünlük sağlanacak şekilde yazar(lar) tarafından kapsamlı biçimde gözden geçirilip yeniden yazılmalıdır.
Araştırma Bulgularının Üretilmesi ve Yorumlanması
Yapay zekâ araçları, araştırma bulgularının üretilmesi, raporlanması veya yorumlanması amacıyla kullanılamaz. Veri analizinin doğruluğu, kapsamı ve geçerliliğine ilişkin tüm sorumluluk yazar(lar)a aittir.
Kaynakça Oluşturma ve Atıf
Yapay zekâ araçlarının uydurma, doğrulanamayan veya var olmayan kaynaklar üretmek amacıyla kullanılması kesinlikle yasaktır. Tüm kaynaklar doğrulanabilir olmalı, doğru biçimde atıf yapılmalı ve yazar(lar) tarafından onaylanmalıdır.
Akademik Yazım ve Argümantasyon
Makalenin temel argümanlarının, kuramsal katkılarının ve ana tezlerinin geliştirilmesi tamamen yazar(lar)ın sorumluluğundadır. Yapay zekâ, yalnızca destekleyici bir araç olarak kullanılabilir; yazarın eleştirel düşüncesinin ve özgün akademik katkısının yerini alamaz.
Politika İhlali Durumunda Uygulanacak İşlemler
Yapay zekâ kullanımının beyan edilmemesi veya bu politikada belirtilen ilkelere aykırı biçimde kullanılması, hakemlik sürecinde makalenin reddedilmesiyle sonuçlanabilir. Yayın sonrası bir ihlal tespit edilmesi durumunda, makalenin geri çekilmesi veya resmî bir düzeltme yayımlanması dâhil olmak üzere gerekli işlemler uygulanabilir. Bu politikanın tekrarlanan veya ciddi ihlalleri, yazar(lar)ın dergiye yapacağı gelecekteki başvuruların reddedilmesine yol açabilir.