WORK-LIFE BALANCE FROM THE PERSPECTIVE OF THE METAVERSE AND BOUNDARY THEORY

Öz

With the acceleration of digitalization, the workplace has entered a transformation process in which spatial and temporal boundaries are being redefined. Metaverse environments, considered an advanced stage of this transformation, enable the intersection of work and non-work life within the same digital ecosystem. This study aims to conceptually examine how work-life boundaries are restructured in metaverse environments from a boundary theory perspective. The study is based on literature and a theoretical framework. Based on the concepts of permeability, flexibility, and role transitions in boundary theory, the study discusses the potential effects of metaverse characteristics such as spatial uncertainty, temporal continuity, and avatar-based identity performance on work-life balance. The findings show that metaverse environments have the potential to increase boundary permeability and restructure role transitions away from the physical and towards symbolic and digital representations. This indicates that work-life balance should be evaluated not only in terms of time and role distribution, but also in terms of how boundaries are structured and managed. The study aims to provide a conceptual contribution to the literature by systematically examining the effects of metaverse environments on work-life boundaries within the framework of boundary theory.

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• Work-Life Balance
• Boundary Theory
• Role Transitions
• Boundary Permeability

METAVERSE VE SINIR KURAMI PERSPEKTİFİNDEN İŞ-YAŞAM DENGESİ

Öz

Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte çalışma yaşamı, mekansal ve zamansal sınırların yeniden tanımlandığı bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu dönüşümün ileri bir aşaması olarak değerlendirilen metaverse ortamları, iş ve iş dışı yaşam alanlarının aynı dijital ekosistem içerisinde kesişmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışma, metaverse ortamlarında iş-yaşam sınırlarının nasıl yeniden yapılandığını sınır kuramı perspektifinden kavramsal olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma literatür temelli ve kuramsal bir çerçeveye dayanmaktadır. Sınır kuramının geçirgenlik, esneklik ve rol geçişleri kavramları temel alınarak metaverse’ün mekansal belirsizlik, zamansal süreklilik ve avatar temelli kimlik performansı gibi özelliklerinin iş-yaşam dengesi üzerindeki olası etkileri tartışılmıştır. Bulgular, metaverse ortamlarının sınır geçirgenliğini artırma ve rol geçişlerini fiziksel olmaktan çıkararak sembolik ve dijital göstergeler üzerinden yeniden yapılandırma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu durum, iş-yaşam dengesinin yalnızca zaman ve rol dağılımı üzerinden değil, sınırların nasıl yapılandırıldığı ve yönetildiği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Çalışma, metaverse ortamlarının iş-yaşam sınırları üzerindeki etkilerini sınır kuramı çerçevesinde sistematik biçimde ele alarak literatüre kavramsal bir açılım sağlamayı hedeflemektedir

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• İş-Yaşam Dengesi
• Sınır kuramı
• Rol geçişleri
• Sınır geçirgenliği

Kaynakça

1. Adil, M., Song, H., Khan, M. K., Farouk, A., & Jin, Z. (2024). 5G/6G-enabled metaverse technologies: Taxonomy, applications, and open security challenges with future research directions. Journal of Network and Computer Applications, 223, 103828.
2. Akın, A., Ulukök, E., & Arar, T. (2017). İş-yaşam dengesi: Türkiye’de yapılan çalışmalara yönelik teorik bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 113-124.
3. Akleylek, S., & Seyhan, K. (2018). Blok Zinciri Bileşenleri ve Uygulamaları Üzerine Bir Derleme. İnformasiya Təhlükəsizliyinin Aktual Multidissiplinar Elmi-Praktiki Problemləri, IV Respublika Konfransı Bildiri Kitabı.
4. Allen, T. D., Cho, E., & Meier, L. L. (2014). Work–family boundary dynamics. Annu. Rev. Organ. Psychol. Organ. Behav., 1(1), 99-121.
5. Allen, T. D., Golden, T. D., & Shockley, K. M. (2015). How effective is telecommuting? Assessing the status of our scientific findings. Psychological science in the public interest, 16(2), 40-68.
6. Allen, T. D., Merlo, K., Lawrence, R. C., Slutsky, J., & Gray, C. E. (2021). Boundary management and work‐nonwork balance while working from home. Applied psychology, 70(1), 60-84.
7. Ashforth, B. E., Kreiner, G. E., & Fugate, M. (2000). All in a day's work: Boundaries and micro role transitions. Academy of Management review, 25(3), 472-491.
8. Balaban, Ö., & Özsoy, T. (2020). Çalışma hayatında yetenek yönetimi: Yetenek 4.0. S. Nart (Ed.), Çalışma yaşamında yetenek 4.0 içinde (ss. 29–54). Beta Yayınları.

9. Balaban, Ö. (2024). İnsan kaynakları yönetiminde yapay zeka. A. Gümüş & K. S. Karahan (Ed.), Yönetim ve organizasyon çalışmaları II içinde (ss. 63–84). Gazi Kitabevi.
10. Barber, L.K., & Santuzzi, A. M. (2015). Please respond ASAP: Workplace telepressure and employee recovery. Journal of Occupational Health Psychology, 20(2), 172–189.
11. Bozkurt, Ö., & Gümüş, İ. H. (2022). Metaverse ve metagirişimcilik: Kavramsal bir çerçeve. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 17(1), 75–85.
12. Bulger, C. A., Matthews, R. A., & Hoffman, M. E. (2007). Work and personal life boundary management: Boundary strength, work/personal life balance, and the segmentation-integration continuum. Journal of Occupational Health Psychology, 12(4), 365–375. https://doi.org/10.1037/1076-8998.12.4.365
13. Bülbül, H., & Ersöz, B. (2022). Eğitimde yapay zekâ sanal gerçeklik ve sanal evren (Metaverse). Yapay zekâ ve büyük veri kitap serisi (4. Baskı, s. 149-183) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
14. Can, C., & Akgül, V. (2025). Karma gerçeklik. In E. Çilesiz & A. Ünal (Eds.), Teknoloji ve turizm (pp. 141–164). Paradigma Akademi Yayınları.
15. Ceylan, O., & Işık, A. H. (2023). Blokzincir teknolojisi ve uygulama alanları. Uluborlu Mesleki Bilimler Dergisi, 6(1), 129–154. https://izlik.org/JA63YR24KY
16. Clark, S. C. (2000). Work/family border theory: A new theory of work/family balance. Human relations, 53(6), 747-770.
17. Çelik, E., & Akkol, M. L. (2025). Modern toplumda dijitalleşme ve zaman algısı üzerindeki etkileri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(1), 23–43.
18. Derks, D., Van Mierlo, H., & Schmitz, E. B. (2014). A diary study on work-related smartphone use, psychological detachment and exhaustion: examining the role of the perceived segmentation norm. Journal of occupational health psychology, 19(1), 74.
19. Efeoğlu, İ. E., & Özgen, H. (2006). İş-aile yaşam çatışmasının iş stresi, iş doyumu ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: İlaç sektöründe bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 237–254.
20. Fan, S., Yecies, B., Zhou, Z. I., & Shen, J. (2024). Challenges and opportunities for the web 3.0 metaverse turn in education. IEEE Transactions on Learning Technologies, 17, 1935-1950.
21. Chai, Y., Qian, J., & Younas, M. (2023). Metaverse: Concept, key technologies, and vision. International Journal of Crowd Science, 7(4), 149-157. https://doi.org/10.26599/IJCS.2023.9100024
22. Chen, Q., Chen, M., Lo, C. K. M., Chan, K. L., & Ip, P. (2022). Stress in balancing work and family among working parents in Hong Kong. International journal of environmental research and public health, 19(9), 5589.
23. Desrochers, S., & Sargent, L. D. (2004). Boundary/border theory and work-family Integration1. Organization Management Journal, 1(1), 40-48. https://doi.org/10.1057/omj.2004.11
24. Duman, M. Ç. (2022). İşletmeler için yeni bir verimlilik teknolojisi: Dijital ikiz. Verimlilik Dergisi, 189-206. https://doi.org/10.51551/verimlilik.981349
25. Gazaz, D. C. (2023). Türkiye’de metaverse ile ilgili tweetlerin incelenmesi: Bir sosyal ağ analizi. İnsan Ve Toplum, 13(4), 32-65. https://doi.org/10.12658/M0702
26. Gökkaya, Ö. (2014). Yerel yönetimlerde iş-yaşam dengesi ve çalışan davranışı ilişkisinin incelenmesi “Kocaeli belediyeleri örneği”. Elektronik Mesleki Gelişim Ve Araştırmalar Dergisi, 2(3), 1-18.
27. Güler, O., & Savaş, S. (2022). All aspects of metaverse studies, technologies and future. Gazi Journal of Engineering Sciences, 8(2), 292-319. https://doi.org/10.30855/gmbd.0705011
28. Gülertekin Genç, S., Genç, V., & Gümüş, M. (2016). Otel işletmelerinde duygusal zekânın iş stresi ve iş yaşam dengesi üzerindeki etkisi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 97–112. https://izlik.org/JA93YR58XK
29. Kara, E. (2018). İş-aile çatışmasının işten ayrılma niyeti üzerine etkisini belirlemeye yönelik turizm sektöründe bir araştırma: Edremit Körfezi örneği. İDEALKENT, 9(24), 733–750. https://doi.org/10.31198/idealkent.445544
30. Kavut, S. (2023). Toplumsal yaşamda metaverse: Metaverse haberleri üzerine bir değerlendirme. TRT Akademi , 8 (17), 342-367. https://doi.org/10.37679/trta.1203028
31. Kılıç, Y. D. D. K. C., Efeoğlu, İ. E., Mimaroğlu, A. G. H., & Özgen, P. D. H. (2008). Adana ilindeki özel sağlık merkezlerinde çalışan personelin iş-aile yaşam çatışmasının örgütsel bağlılık, iş doyumu ve iş stresine etkisi üzerine bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 241–254.
32. Kossek, E. E., & Lautsch, B. A. (2012). Work–family boundary management styles in organizations: A cross-level model. Organizational Psychology Review, 2(2), 152-171.
33. Kreiner, G. E. (2006). Consequences of work‐home segmentation or integration: A person‐environment fit perspective. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 27(4), 485-507.
34. Lv, Z. (2023). Generative artificial intelligence in the metaverse era. Cognitive Robotics, 3, 208–217. https://doi.org/10.1016/j.cogr.2023.06.001.
35. Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), 486-497.https://doi.org/10.3390/encyclopedia2010031 Musamih, A., Yaqoob, I., Salah, K., Jayaraman, R., Al-Hammadi, Y., Omar, M., & Ellahham, S. (2022). Metaverse in healthcare: Applications, challenges, and future directions. IEEE Consumer Electronics Magazine, 12(4), 33-46.
36. Nippert-Eng, C. E. (1996). Home and work: Negotiating boundaries through everyday life. University of Chicago Press.
37. Özay Acar, B., & Mollavelioğlu, M. Ş. (2024). Dijital çağın çalışma hayatına yansımaları: Emeğin dijitalleşmesi ve uzaktan çalışma. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 144-163.
38. Pandey, S., & Bahukhandi, M. (2022). Applicants’ perception towards the application of AI in recruitment process. In Proceedings of the 2022 Interdisciplinary Research in Technology and Management (IRTM) (pp. 1–6). IEEE.
39. Polat, Ş. (2019). Kadın Öğretmenlerde İş-Yaşam Dengesi ve İş Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi, 4(2), 187-205. https://doi.org/10.21798/kadem.2019249085
40. Potember, R. (2017). Perspectives on research in artificial intelligence and artificial general intelligence relevant to DoD (No. JSR16Task003).
41. Shirmohammadi, M., Beigi, M., Au, W. C., & Tochia, C. (2023). Who moved my boundary? Strategies adopted by families working from home. Journal of Vocational Behavior, 143, 103866.
42. Sivunen, A., Gibbs, J. L., & Leppäkumpu, J. (2023). Managing collapsed boundaries in global work. Journal of Computer-Mediated Communication, 28(4), zmad019
43. Stuss, M.M., Fularski, A. (2024). Ethical considerations of using artificial ıntelligence (AI) in recruitment processes. Education of Economists and Managers, 71 (1), p. 53–67. https://econjournals.sgh.waw.pl/EEiM/article/view/4550
44. Şahinbaş, K., & Güneş, T. B. (2022). Metaverse evrenin karakteristik özellikleri, teknolojik bileşenleri ve sektörel uygulamaları. İçinde H. Kılıç (Der.), Metaverse Evreninde Bütünleşik Pazarlama İletişimi (ss. 15-47).
45. Tennakoon, K. U. S., Da Silveira, G. J., & Taras, D. G. (2013). Drivers of context-specific ICT use across work and nonwork domains: A boundary theory perspective. Information and Organization, 23(2), 107-128.
46. Tunçel, Ö. (2024). İş/kişisel yaşam sınırı yönetimi ölçeklerinin yapısökümüne uğratılması ve yeniden yapılandırılması: Bir meta-sentez. Vizyoner Dergisi, 15(41), 137–166. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1316315
47. Uğurlu, H. Ü. A., & Doğan, A. (2023). İnsan kaynakları yönetiminde dijital dönüşüm ve dijitalleşen işe alım işlevi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(45), 1-16.
48. Urmak, T. T. (2022). Blok Zincir ve Çapraz Zincir Teknolojilerinin Gelecek Muhtemel Uygulama Alanları. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 271-303. https://doi.org/10.56206/husbd.1146812
49. Vakıflı, I. (2025). Bütüncül çerçevede yapay zeka: Dünyadan ve Türkiye’den örnekler. İş’te Davranış Dergisi (Journal of Behavior at Work), 10(1), 1–29. https://doi.org/10.25203/idd.1688911
50. Wang, Y. (2022). A survey of mobile edge computing for the Metaverse. arXiv. https://arxiv.org/abs/2212.00481
51. Wang, Y., Su, Z., Zhang, N., Xing, R., Liu, D., Luan, T. H., & Shen, X. (2022). A survey on metaverse: Fundamentals, security, and privacy. IEEE communications surveys & tutorials, 25(1), 319-352
52. Wang, H., Ning, H., Lin, Y., Wang, W., Dhelim, S., Farha, F., ... & Daneshmand, M. (2023). A survey on the metaverse: The state-of-the-art, technologies, applications, and challenges. IEEE Internet of Things Journal, 10(16), 14671-14688.
53. Wong, K. P., & Chan, A. H. S. (2021). Exploration of the socioecological determinants of Hong Kong workers’ work-life balance: A grounded theory model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(20), 10732.
54. Yang, L. (2024). Metaverse identity: Core principles and critical challenges. ITS Seoul 2024 Conference Paper. https://hdl.handle.net/10419/302504
55. Yao, J. F., Yang, Y., Wang, X. C., & Zhang, X. P. (2023). Systematic review of digital twin technology and applications. Visual computing for industry, biomedicine, and art, 6(1), 10.