Kadın Tekstil İşçilerinin Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörler

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı kadın tekstil işçilerinin meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışma, tekstil fabrikasında çalışan 225 kadın işçi ile gerçekleştirildi. Kasım-Aralık 2022 tarihleri arasında yapılan çalışmada veriler Kişisel Özellikler Bilgi Formu ve Kadının Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edildi. Veriler iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada Kadının Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği puanı 103.09±16.08 olarak bulundu. Kadın işçilerin %56.4’ünün kendi kendine meme muayenesi yaptığı, %28’inin mamografi çektirdiği saptandı. Geliri giderine eşit olanların (p<.01), kendi kendine meme muayenesi yapanların (p<.001), mamografi çektirenlerin (p<.001), mamografi çektirme sıklığını bilenlerin (p<.05), mamografi çektirme yaşını bilenlerin (p<.05) ve 40-59 yaş arasındaki kadın işçilerin meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörleri belirleme ölçeği puanı anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<.01). Sonuç: Bu çalışmada kadın işçilerin meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörleri belirleme ölçeği puanının orta düzeyde olduğu, mamografi çektirme sıklığını ve yaşını bilme ve kendi kendine meme muayenesi yapmanın kadın işçilerde meme kanseri önleme davranışlarını etkiyen faktörlere yönelik olumlu düşünmeyi etkilediği bulundu. Sağlığı koruma ve geliştirme uygulamalarında anahtar rol oynayan halk sağlığı hemşirelerinin işçi sağlığını geliştirmeye yönelik çok merkezli çalışmalar ya da eğitim programlarının uygulandığı çalışmalar yapması önerilir. Ayrıca halk sağlığı hemşirelerinin, kadın işçilerin meme kanseri farkındalığını ve meme kanseri önleme davranışlarını etkiyen faktörlere yönelik eğitim programları düzenlemesi ve kadın işçilere danışmanlık yapması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İş sağlığı
• Kadın
• Meme Kanseri
• Meme kanseri taramaları
• Önleme

Affective Factors of Breast Cancer Prevention Behaviors on Female Textile Workers

Öz

Objective: The aim of this study was to determine the factors affecting breast cancer prevention behaviors of female textile workers. Methods: The descriptive study was conducted with 225 female workers in a textile factory. In the study conducted between November-December 2022, data were obtained by face-to-face interview method using the "Personal Characteristics Information Form" and the " The Scale to Determine Factors Affecting Women’s Breast Cancer Prevention Behaviors". Data were evaluated using the significance test of the difference between two means and one-way analysis of variance. Results: In the study, the Scale for Identifying Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviors score was 103.09 ± 16.08. It was found that 56.4% of the female workers performed breast self-examination and 28% had mammograms. Those whose income was equal to their expenses (p<.01), those who performed breast self-examination (p<.001), those who had mammography (p<.001), those who knew the frequency of mammography (p<.05), those who knew the age of mammography (p<.05) and female workers aged 40-59 years had significantly higher scores on the Scale for Identifying Factors Affecting Breast Cancer Prevention Behaviors (p<.01). Conclusion: In this study, it was found that the score of the scale for identifying factors affecting breast cancer prevention behaviors of female workers was at a moderate level, and knowing the frequency and age of mammography and breast self-examination affected positive thinking about factors affecting breast cancer prevention behaviors in female workers. Public health nurses, who play a key role in health protection and promotion practices, are recommended to conduct multicenter studies or studies in which training programs are implemented to improve worker health. In addition, it is recommended that public health nurses should organize training programs on the factors affecting breast cancer awareness and breast cancer prevention behaviors of female workers and provide counseling to female workers.

Anahtar Kelimeler

• Breast cancer
• Breast cancer screenings
• Occupational health
• Prevention.
• Women

Kaynakça

1. Açıkgöz, A., & Akal Yıldız, E. (2017). Meme kanseri etiyolojisi ve risk faktörleri. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 5(1), 45–56. https://doi.org/10.30720/ered.441784
2. Ashareef, B., Yaseen, W., Jawa, W., Barnawe, Y., Alshehri, W., Alqethami, H., Bukari, W., & Alqumaili, O. (2020). Breast cancer awareness among female school teachers in Saudi Arabia: a population based survey. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 21(2), 337–342. https://doi.org/10.31557/APJCP.2020.21.2.337
3. Aydoğan, T., Cakcak, E., Şimşek, O., Erginöz, E., Aydogan, F., Hatipoglu, S., & Kapan, S. (2013). Güncel çevresel risk faktörlerinin meme kanserine etkisi. Medical Journal of Bakirkoy, 9(4), 176–182. https://doi.org/10.5350/BTDMJB201309406
4. Ba, D. M., Ssentongo, P., Agbese, E., Yang, Y., Cisse, R., Diakite, B., Traore, C. B., Kamate, B., Kassogue, Y., Dolo, G., Dembele, E., Diallo, H., & Maiga, M. (2020). Prevalence and determinants of breast cancer screening in four sub-Saharan African countries: a population-based study. BMJ Open, 10(10), e039464. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-039464
5. Biswas, S., Syiemlieh, J., Nongrum, R., Sharma, S., & Siddiqi, M. (2020). Impact of educational level and family income on breast cancer awareness among college-going girls in Shillong (Meghalaya), India. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 21(12), 3639–3646. https://doi.org/10.31557/APJCP.2020.21.12.3639
6. Budden, L. (1995). Young women’s breast self-examination knowledge and practice. Journal of Community Health Nursing, 12(1), 23–32. https://doi.org/10.1207/s15327655jchn1201_3
7. Ceber, E., Soyer, M. T., Ciceklioglu, M., & Cimat, S. (2006). Breast cancer risk assessment and risk perception on nurses and midwives in Bornova Health District in Turkey. Cancer Nursing, 29(3), 244–249. https://doi.org/10.1097/00002820-200605000-00013
8. Colditz, G. A., & Bohlke, K. (2014). Priorities for the primary prevention of breast cancer. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 64(3), 186–194. https://doi.org/10.3322/caac.21225

9. Farrell, K., Bennett, D. L., & Schwartz, T. L. (2020).Screening for breast cancer: what you need to know. Missouri Medicine, 117(2),133-135.
10. Ferlay, J., Soerjomataram, I., Dikshit, R., Eser, S., Mathers, C., Rebelo, M., Parkin, D. M., Forman, D., & Bray, F. (2015). Cancer incidence and mortality worldwide: Sources, methods and major patterns in GLOBOCAN 2012. International Journal of Cancer, 136(5), E359–E386. https://doi.org/https://doi.org/10.1002/ijc.29210
11. GLOBACAN. (2020). Cancer today. https://gco.iarc.fr/
12. Gozuyesil, E., Tas, F., & Düzgün, A. (2019). 15-49 yaş arası kadınlarda meme kanseri endişesi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını etkileyen faktörler. Cukurova Medical Journal, 44(4), 1215–1225. https://doi.org/10.17826/cumj.493360
13. Gül, S., & Büyükbayram, Z. (2022). Identification of women’s breast cancer prevention behaviors and the associated factors: The case of the southeastern Anatolia Region. Health Care for Women International, 1–17. https://doi.org/10.1080/07399332.2021.2021914
14. Gunay, E., & Beser, A. (2011). Sociodemographic characteristics of women who engage in early breast cancer diagnostic behaviors: the case of Turkish women working in a textile factory. American Association of Occupational Health Nurses Journal, 59(10), 421–428. https://doi.org/10.1177/216507991105901004
15. Güneş, D., Atalıkoğlu Başkan, S., & Köse Tuncer, S. (2022). Factors affecting women’s breast cancer prevention behaviors. Turkish Journal of Science and Health, 3(3), 138–146. https://doi.org/10.51972/tfsd.1081529
16. Karimi, S. E., Rafiey, H., Sajjadi, H., & Nosrati Nejad, F. (2018). Identifying the social determinants of breast health behavior: a qualitative content analysis. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 19(7), 1867–1877. https://doi.org/10.22034/APJCP.2018.19.7.1867
17. Khalis, M., El Rhazi, K., Fort, E., Chajès, V., Charaka, H., Huybrechts, I., Moskal, A., Biessy, C., Romieu, I., Abbass, F., El Marnissi, B., Mellas, N., Nejjari, C., Soliman, A. S., & Charbotel, B. (2019). Occupation and risk of female breast cancer: A case-control study in Morocco. American Journal of Industrial Medicine, 62(10), 838–846. https://doi.org/https://doi.org/10.1002/ajim.23027
18. Khazaee-Pool, M., Majlessi, F., Montazeri, A., Pashaei, T., Gholami, A., & Ponnet, K. (2016). Development and psychometric testing of a new instrument to measure factors influencing women’s breast cancer prevention behaviors (ASSISTS). BMC Women’s Health, 16, 40. https://doi.org/10.1186/s12905-016-0318-2
19. Koçak, S., Çelik, L., Özbaş, S., Dizbay Sak, S., Tükün, A., & Yalçın, B. (2011). Meme kanserinde risk faktörleri, riskin değerlendirilmesi ve prevansiyon: İstanbul 2010 konsensus raporu. Europian Journal of Breast Health, 7(2), 47–67.
20. Kolaç, N., Sezer Balcı, A., Şişman, F. N., Ataçer, B. E., & Dinçer, S. (2018). Fabrika çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışı ve sağlık algısı. Bakırköy Tıp Dergisi, 14(3), 267–274. https://doi.org/ 10.5350/BTDMJB.20170328092601
21. Madanat, H., & Merrill, R. M. (2002). Breast cancer risk-factor and screening awareness among women nurses and teachers in Amman, Jordan. Cancer Nursing, 25(4), 276–282. https://doi.org/10.1097/00002820-200208000-00003
22. Noroozi, A., Jomand, T., & Tahmasebi, R. (2011) Determinants of breast self-examination performance among Iranian women: an application of the health belief model. Journal of Cancer Education, 26(2), 365-374. http://dx.doi.org/10.1007/s13187-010-0158-y
23. Schilling, M. P. R., Silva, I. F. da, Opitz, S. P., Borges, M. F. de S. O., Koifman, S., & Rosalina Jorge, K. (2017). Breast cancer awareness among women in Western Amazon: a population based cross-sectional study. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 18(3), 847–856. https://doi.org/10.22034/APJCP.2017.18.3.847
24. Siahpush, M., & Singh, G. K. (2002). Sociodemographic variations in breast cancer screening behavior among Australian women: results from the 1995 National Health Survey. Preventive Medicine, 35(2), 174–180. https://doi.org/10.1006/pmed.2002.1063
25. Singh, Z., & Chadha, P. (2016). Textile industry and occupational cancer. Journal of Occupational Medicine and Toxicology, 11(1), 39. https://doi.org/10.1186/s12995-016-0128-3
26. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2017). Ekim ayı meme kanseri farkındalık ayı. https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-haber/ekim-ayi-meme-kanseri-farkindalik-ayi-3.html
27. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2021). Türkiye kanser kontrol programı. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/yayinlar/raporlar/2021_Kanser_Kontrol_Programi_/17.Agustos_2021_Kanser_Kontrol_Programi_versiyon-1.pdf
28. Turan, Z., & Yiğit, F. (2021). Kadınların meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörleri belirleme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kocaeli Tıp Dergisi, 10(3), 407–420. http://doi.org/10.5505/ktd.2021.77598
29. Tuyen, D. Q., Dung, T. V., Dong, H. Van, Kien, T. T., & Huong, T. T. (2019). Breast self-examination: knowledge and practice among female textile workers in Vietnam. Cancer Control : Journal of the Moffitt Cancer Center, 26,1-7. https://doi.org/10.1177/1073274819862788
30. Yiğit, A., & Değerli, H. (2019). Meme kanseri tarama programlarının maliyet etkililiğinin sistematik analizi. Sağlık ve Toplum, 29(3), 41–51.