TR
EN
İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu kesitsel çalışmanın amacı, ilkokul öğrencilerinde kas-iskelet sistemi semptomlarının sıklığını, şiddetini ve okula/derse katılımı engelleme düzeyini; ayrıca ergonomik risk faktörlerinin yaygınlığını ve bu faktörlerle semptom düzeyleri arasındaki ilişkileri tanımlamaktır.
Yöntem: Araştırma, Aralık 2023–Mayıs 2024 tarihleri arasında kamuya bağlı bir ilkokulda yürütülmüştür. Tabakalı rastgele örnekleme ile belirlenen 404 öğrenciye Cornell Kas-İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR) Anketi ve Üst Ekstremite Değerlendirme Formu (ÜEDF) uygulanmıştır. Veriler, ders saatlerinde araştırmacı tarafından öğrencilerin oturuş pozisyonlarının gözlemlenmesi ve yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır.
Bulgular: Cornell KİSR anketi sonuçlarına göre genel kas-iskelet sistemi semptom prevalansı %65’tir. Öğrencilerin sırt çantası ortalama ağırlığı 3,93 ± 1,09 kg olarak bulunmuştur. ÜEDF değerlendirmesinde; %49,5’i “ergonomik risk puanı 2”, %43,1’i “ergonomik risk puanı 3” ve %7,4’ü “ergonomik risk puanı 4” kategorisinde yer almıştır. Çanta ağırlığı ≥4 kg olanlar ve günlük ≥3 saat teknolojik cihaz kullananlarda hem ÜEDF risk puanları hem de Cornell KİSR anketi semptom skorları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<.05).
Sonuç: Çanta ağırlığı ve uzun süreli ders çalışma ile teknolojik cihaz kullanımı hem ergonomik risk düzeyini hem de kas-iskelet sistemi semptom sıklığı ve şiddetini artırmaktadır. ÜEDF risk puanı ile Cornell KİSR anketi semptom düzeyi arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma, kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen sektörlerdeki herhangi bir fon kuruluşundan bir hibe almamıştır.
Etik Beyan
Bu çalışma, İstanbul Üniversite Cerrahpaşa Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Tarih: 23.05.2023 ve Sayı No:2022/432).
Kaynakça
- Afshari, M., Gheysvandi, E., Norian, R., & Kangavari, M. (2025). Cultural appropriateness of interventions to prevent and reduce musculoskeletal disorders among students: A systematic review. Ergonomics, 68(2), 187-212. https://doi.org/10.1080/00140139.2024.2315496
- Alias, A. N., Karuppiah, K., How, V., & Perumal, V. (2020). Prevalence of musculoskeletal disorders (MSDS) among primary school female teachers in Terengganu, Malaysia. International Journal of Industrial Ergonomics, 77,102957. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2020.102957
- Ayed, H. B., Yaich, S., Trigui, M., Hmida, M. B., Jemaa, M. B., Ammar, A., ... & Damak, J. (2019). Prevalence, risk factors and outcomes of neck, shoulders and low-back pain in secondary-school children. Journal of Research in Health Sciences, 19(1), e00440. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2020.102957
- Ayvaz, Ö., Özyıldırım, B. A., İşsever, H., Öztan, G., Atak, M., & Özel, S. (2023). Ergonomic risk assessment of working postures of nurses working in a medical faculty hospital with REBA and RULA methods. Science Progress, 106(4), 00368504231216540. https://doi.org/10.1177/00368504231216540
- Azabagic, S., Spahic, R., Pranjic, N., & Mulic, M. (2016). Epidemiology of musculoskeletal disorders in primary school children in Bosnia and Herzegovina. Materia Socio-Medica, 28(3), https://doi.org/164. 10.5455/msm.2016.28.164-167
- Bai, Y., Kamarudin, K. M., & Alli, H. (2024). A systematic review of research on sitting and working furniture ergonomic from 2012 to 2022: Analysis of assessment approaches. Heliyon, 10(7). Article e28384. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e28384
- Balıkçı, T., Bezer M. (2015). Çocuklarda bel ağrısı. Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği Dergisi, 14, 262-270. https://doi.org/10.14292/totbid.dergisi.2015.43
- Breen, R., Pyper, S., Rusk, Y., & Dockrell, S. (2007). An ınvestigation of children's posture and discomfort during computer use. Ergonomics, 50(10), 1582-1592. https://doi.org/10.1080/00140130701584944
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Toplum Çocuk Sağlığı, Halk Sağlığı Hemşireliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
19 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Şenel, M., & Esin, M. N. (2025). İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 7(3), 155-166. https://doi.org/10.54061/jphn.1710591
AMA
1.Şenel M, Esin MN. İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Halk Sag Hem Der. 2025;7(3):155-166. doi:10.54061/jphn.1710591
Chicago
Şenel, Makbule, ve Melek Nihal Esin. 2025. “İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7 (3): 155-66. https://doi.org/10.54061/jphn.1710591.
EndNote
Şenel M, Esin MN (01 Aralık 2025) İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7 3 155–166.
IEEE
[1]M. Şenel ve M. N. Esin, “İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi”, Halk Sag Hem Der, c. 7, sy 3, ss. 155–166, Ara. 2025, doi: 10.54061/jphn.1710591.
ISNAD
Şenel, Makbule - Esin, Melek Nihal. “İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 7/3 (01 Aralık 2025): 155-166. https://doi.org/10.54061/jphn.1710591.
JAMA
1.Şenel M, Esin MN. İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Halk Sag Hem Der. 2025;7:155–166.
MLA
Şenel, Makbule, ve Melek Nihal Esin. “İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2025, ss. 155-66, doi:10.54061/jphn.1710591.
Vancouver
1.Makbule Şenel, Melek Nihal Esin. İlkokul Çocuklarında Kas-İskelet Sistemi Semptomları ve Ergonomik Risk Faktörlerinin Belirlenmesi. Halk Sag Hem Der. 01 Aralık 2025;7(3):155-66. doi:10.54061/jphn.1710591