Geriatric Palyative Care: Why, Where, When, How and Who Should Be Given By

Öz

The aging of the population in the world and in our country has made geriatric palliative care an urgent public health priority. In most societies, the number of elderly population has increased, and the complex needs of elderly individuals cannot be met at the desired level. The development and improvement of palliative care systems increases the quality of life of the people who are nearing the end of their life, improves their dignity and provides support to their family and friends. The nurse is a professional member of the geriatric palliative care team. The nurse has important roles and responsibilities in managing the palliative care of the elderly person and his family at the end of life.  The aim of this article is to examine the versatility of geriatric palliative care, where, when, how and by whom. It is thought that clarifying these questions will contribute to healthcare providers and policy makers in the development of geriatric palliative care.

Anahtar Kelimeler

• Elderly
• Geriatric Palliative Care
• Elderly Statistics

Geriatrik Palyatif Bakım: Neden, Nerede, Ne Zaman, Nasıl Ve Kim Tarafından Verilmeli

Öz

Tüm dünyada ve ülkemizde nüfusun yaşlanması geriatrik palyatif bakımı acil halk sağlığı önceliği haline getirmiştir. Toplumların çoğunda yaşlı nüfusun sayısı artmıştır ve yaşlı bireylerin kompleks ihtiyaçları istenilen düzeyde karşılanamamaktadır. Palyatif bakım sistemlerinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi, ömrünün sonuna yaklaşan bireylerin yaşam kalitesini arttırır, onurunu geliştirir, aile ve arkadaşlarına destek olmayı sağlar. Hemşire geriatrik palyatif bakım ekibinin profesyonel bir üyesidir. Hemşire, yaşamın son dönemindeki yaşlı birey ve ailesine palyatif bakım yönetimi konusunda profesyonel destek sağlar. Bu makalenin amacı geriatrik palyatif bakımın neden, nerede, ne zaman, nasıl ve kim tarafından verilmesi gerektiği konusunu çok yönlü incelemektir. Bu soruları açıklığa kavuşturmanın geriatrik palyatif bakımın geliştirilmesi konusunda, sağlık hizmeti sunanlara ve politika yapıcılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlı
• Geriatrik Palyatif Bakım
• Yaşlı İstatistikleri

Kaynakça

1. Aksoy, S. Ethical considerations on end of life issues in Turkey. (2003). In: Song KY, Koo YM, Macer DRJ, editors. Bioethics in Asia in the 21 st century. Eubios Ethics Institute, p.22-3.
2. Chilton L.L. Palliative Care for Older Adults. Medscape.https://www.medscape.org/viewarticle/464726. Erişim tarihi. 24-01-2019
3. Davis, E., & Higginson, I.J. (2004). He Solid facts: Palliative care . Copenhagen:WorldHealth Organization. https://apps.who.int/iris/handle/10665/107561. Erişim tarihi26.01.2019.
4. Evers, M.M., Meier, D.E., & Morrison, R.S. (2002). Assessing differences in care needs and service utilization in geriatric palliative care patients. J Pain Symptom Manage, 23:424–432.
5. Gatto, M., & Zwicker, D. Nursing Standard of Practice Protocol: Palliative Care. https://consultgeri.org/geriatric-topics/palliative-care. Erişim Tarihi, 12-01-2019.
6. Goldstein, E.N., & Morrison, R.S. (2005) .The Intersection Between Geriatrics and Palliative Care: A Call for a New Research Agenda. JAGS 53:1593–1598.İstatistiklerle Yaşlılar, 2016. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24644. Erişim tarihi: 16-01-2019
7. Jaul, E., & Rosin, A. (2005). Planning care for non-oncologic terminel illness in advenced age. IMAJ, 7:5-8.
8. Jerant, A.F., Azari, R.S., Nesbitt, T.S. & Meyers, F.J. (2004). The TLC Model of Palliative Care in the Elderly: Preliminary Application in the Assisted Living Setting. Ann Fam Med, 2 (1):54-60. DOI: 10.1370/afm.29.

9. Kapo, J., Morrıson, L.J., & Lıao, S. (2007). Palliative Care for the Older Adult. Journal of Palliative Medicine 10 (1):185-209. DOI: 10.1089/jpm.2006.9989.
10. Karnofsky, D.A., & Burchenal, J.H. (1949). "The Clinical evaluation of chemotherapeutic agents in cancer." In: macleod CM (Ed), Evaluation of ChemotherapeuticAgents. Columbia Univ Press. Page 196.
11. Kazanowski, M.K. (2003). Symptoms management in palliative care. In Mazo, ML & Sherman, DW. Palliative Care Nursing: Quality Care to the End of Life, 327-361.Springer Publishing Company: New York.
12. Kıvanç Madenoğlu, M. (2017). Türkiye’de Palyatif Bakım Hizmetleri. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, HSP, 4(2):132-135. DOI: 10.17681/hsp-dergisi.316894.
13. Morrison, R.S., & Meier, D.E. (2004). Palliative Care. The New England Journal of Medicine. 350 (25): 2582-2590.
14. National Consensus Project for Quality Palliative Care. Clinical practice guidelines for quality palliative care. 2nd ed. Pittsburgh (PA): National Consensus Project for Quality Palliative Care; 2009. 80 p.
15. Ogle, K.S., & Hoper, K. (2005). Enf of life care for older adults. Prim Care Clin Office Pract,32: 811-828.
16. Pal, L.M., & Manning, L. (2014). Palliative care for frail older people. Clinical Medicine, 14 (3): 292–5.
17. Payne, S.K., Coyne, P., & Smith, T.J. (2002). The health economics of palliative care. Oncology, 16:801-808.
18. Samancı Tekin, Ç., Kara F. (2018). Dünyada ve Türkiye’de yaşlılık. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi/ IBAD, 2018; 3(1):219-229. Doi Number: http://dx.doi.org/10.21733/ibad.370584
19. Şahan Uslu, F., Terzioğlu, F. (2015). Dünyada ve Türkiye’de palyatif bakım eğitimi ve örgütlenmesi. Cumhuriyet Hem Der 4 (2): 81-90.
20. T.C. Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü https://khgmozellikli.saglik.gov.tr/svg/palyatif.php
21. TC Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Palyatif bakım hizmetlerinin uygulama usul ve esasları hakkında yönergesihttps://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/2817,palyatif-bakim-hizmetleri-yonergesipdf.pdf?0 Erişim tarihi: 28.01.2018
22. Telatar, T.G., & Özcebe, H. (2004). Yaşlı nüfus ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi. Türk Geriatri Dergisi, 7 (3): 162-165
23. Thomas, C., Morris, S.M., & Clark, D.(2004). Place of death: preferences among cancer patients and their carers. Soc Sci Med, 58(12):2431-44).
24. Tosun, Taşar, P., Şahin, S., & Akçiçek, F. (2014). Geriatride palyatif bakım. Akad Geriatri, 6:73-7 Ünal, B., & Ergör, G. (2013). Türkiye kronik hastalıklar ve risk faktörleri sıklığı çalışması.Sağlık Bakanlığı. Yayın no: 909, Ankara, 2013;
25. Voumard, R., Rubli Truchard, E., Benaroyo, L., Borasi, G. D., Büla, C., & Jox, R. J. (2018). Geriatric palliative care: a view of its concept, challenges and strategies. BMC Geriatrics,18:220. https://doi.org/10.1186/s12877-018-0914-0).
26. WHO, Palliative Care, Fact sheet, Reviewed August, 2017. https://www.who.int/features/factfiles/palliative-care/en/. Erişim tarihi. 12.01.2019