Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri

Cilt: 1 Sayı: 1 1 Ocak 2019
PDF İndir
TR EN

Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri

Öz

Sağlık doğuştan kazanılmış temel insan hakkıdır. 1948 yılında İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde ‘tıbbi bakım alma hakkı yaş, cinsiyet, ekonomi gibi durumlara bağlı olmaksızın sağlık hizmetinden yararlanma olarak tanımlanmıştır. Engelli bireylerin herhangi bir nedene bağlı olmadan sağlık hizmetlerinden yararlanması gerekmektedir. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nde de bu konuya yer verilerek tanımlanmış bir hak olduğu belirtilmiştir. Yapılan çalışmalar, engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde yetersizlik olduğunu göstermiştir. Sağlık hizmetlerine erişimin önündeki engeller arasında; hastanelerin mimari tasarımı, tıbbi ekipman ile ilgili fiziksel engeller, sağlık hizmeti sunanların yeterli bilgi ve becerisinin olmaması, engelli kişilerin sağlığı geliştirme ve hastalık önleme hizmetlerini veya programlarını yanlış anlamaları, engelli kişilere karşı olumsuz tutum ve davranış, iletişim zorlukları ve engelli insanlar için sağlık hizmetlerine erişim hakkında yetersiz bilgi sayılabilir. Yapılan araştırmalarda engellilerin en çok sağlık personelinin tutumundan rahatsız oldukları bildirilmiştir. Sağlık hizmetlerine erişim bir halk sağlığı sorunu olsa da engelli bir kişinin sağlık hizmetine erişememesi sağlığını önemli derecede etkilemektedir. Sağlık hizmeti profesyonelleri ve bunlardan biri olan halk sağlığı hemşiresi engelli bireylerin sağlık ihtiyaçlarının karşılanmasında, sağlıklarını korumada ve sürdürmede lider konumdadır. Bu makalenin amacı engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi ve engellerini ortaya koymaktır. Ayrıca bu derleme ile engelli sağlığı ile ilgilenen profesyonellerin ve halk sağlığı hemşiresinin özel gruplara hizmet verirken ışık tutacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Auberry, K. (2018). ‘Intellectual and developmental disability nursing: current challenges in the USA’. Nursing: Research and Rewiews. 8, 23-28. https://www.dovepress.com/terms.php
  2. Beatty, PW., Dhont, KR. (2001). ‘Medicare health maintenance organizations and traditional coverage: perceptions of health care among beneficiaries with disabilities’. Arch Phys Med Rehabil., 82 (8), 1009-1017. https://www.archives-pmr.org/article/S0003-9993(01)64880- 9/fulltext
  3. Bershadsky, J., Hiersteiner, D., Fay, ML., & Bradley, V. (2014). ‘Race/ethnicity and the use of preventive health care among adults with intellectual and developmental disabilities’. Medical Care, 52(10 Suppl 3), 25-31. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25215916
  4. Butler, M., McCreedy, E., Schwer, N., Burgess, D., Call, K., Przedworski, J., ... Kane, R. L. (2016). Improving cultural competence to reduce health disparities. Comparative effectiveness review no. 170. (Prepared by the Minnesota Evidence-based Practice Center under Contract No. 290-2012-00016-I.) AHRQ publication no. 16- EHC006-EF. Agency for Healthcare Research and Quality: Rockville, MD. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK361126/.
  5. Centers for Disease Control and Prevention. (2001). Prevalence of disabilities and associated health conditions among adults—United States, 1999. Journal of the American Medical Association, 285(12), 1571–1572. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11302137
  6. Drum, CE., McClain, MR., Horner-Johnson, W., Taitano, G. Health Disparities Chart Book on Disability and Racial and Ethnic Status in the United States. Institute on Disability, University of New Hampshire; 2011. https://iod.unh.edu/projects/health-disparitiesproject/health-disparities-chart-book Dünya Engellilik Raporu, 2011.
  7. siteresources.worldbank.org/TURKEYINTURKISHEXTN/.../YoneticiOzeti.pdf Frost, KL., Bertocci, G., Stillman, M., Smalley, C., & Williams, S. (2015). ‘Accessibility of outpatient health care for wheelchair users: a pilot study’. J Rehabil Res Dev., 52(6), 653- 662. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26560684
  8. Greenwood, NW., Dreyfus, D., & Wilkinson, J. (2014). ‘More than just a mammogram: Breast cancer screening perspective of relatives of women with intellectual disability’. Intellectual & Developmental Disabilities, 52(6), 444-455.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Özlem Karatana Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karatana, Ö., & Gür, K. (2019). Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 1(1), 43-53. https://izlik.org/JA96AU74XW
AMA
1.Karatana Ö, Gür K. Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri. Halk Sag Hem Der. 2019;1(1):43-53. https://izlik.org/JA96AU74XW
Chicago
Karatana, Özlem, ve Kamer Gür. 2019. “Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 1 (1): 43-53. https://izlik.org/JA96AU74XW.
EndNote
Karatana Ö, Gür K (01 Ocak 2019) Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 1 1 43–53.
IEEE
[1]Ö. Karatana ve K. Gür, “Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri”, Halk Sag Hem Der, c. 1, sy 1, ss. 43–53, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA96AU74XW
ISNAD
Karatana, Özlem - Gür, Kamer. “Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi 1/1 (01 Ocak 2019): 43-53. https://izlik.org/JA96AU74XW.
JAMA
1.Karatana Ö, Gür K. Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri. Halk Sag Hem Der. 2019;1:43–53.
MLA
Karatana, Özlem, ve Kamer Gür. “Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri”. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, c. 1, sy 1, Ocak 2019, ss. 43-53, https://izlik.org/JA96AU74XW.
Vancouver
1.Özlem Karatana, Kamer Gür. Engelli Bireylerin Sağlık Hizmetlerine Erişimi ve Engelleri. Halk Sag Hem Der [Internet]. 01 Ocak 2019;1(1):43-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA96AU74XW