Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi

Cilt: 2 Sayı: 3 29 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi

Öz

Safran (Crocus sativus L.), depresif belirtiler üzerindeki potansiyel etkileri nedeniyle son yıllarda giderek artan sayıda klinik araştırmaya konu olmuştur. Randomize kontrollü çalışmalar, safranın özellikle hafif ve orta şiddette depresyonda plaseboya üstün olabileceğini; bazı kısa süreli çalışmalarda ise fluoksetin, sertralin, sitalopram ve imipramin gibi antidepresanlarla benzer sonuçlar verebildiğini düşündürmektedir. Bu derlemenin amacı, safranın yalnızca etkinlik verilerini özetlemek değil, olumlu etkinlik sinyallerinin neden henüz güçlü ve standartlaştırılmış bir klinik öneriye dönüşmediğini eleştirel olarak değerlendirmektir. Güncel meta-analizlerde Beck Depresyon Ölçeği gibi öz-bildirim araçlarında anlamlı iyileşme bildirilmesine karşın, klinisyen tarafından değerlendirilen Hamilton Depresyon Ölçeği sonuçlarının aynı tutarlılığı göstermemesi önemli bir kanıt uyumsuzluğuna işaret etmektedir. Ayrıca antidepresanlarla yapılan karşılaştırmaların çoğu formal eşdeğerlik veya non-inferiority tasarımında değildir. Preparatların aktif bileşenleri, kullanılan bitki bölümü, dozları ve standardizasyon yöntemlerindeki farklılıklar da genellenebilirliği sınırlandırmaktadır. Mevcut kanıtlar safranın özellikle hafif-orta depresif belirtilerde ve tamamlayıcı tedavi yaklaşımında umut verici olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte standart antidepresanların kanıtlanmış bir alternatifi olarak kabul edilmeden önce daha güçlü, uzun süreli ve standardize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Lopresti, A. L., & Drummond, P. D. (2014). Saffron (Crocus sativus) for depression: A systematic review of clinical studies and examination of underlying antidepressant mechanisms of action. Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental, 29(6), 517-527. https://doi.org/10.1002/hup.2434
  2. 2. Akhondzadeh, S., Tahmacebi-Pour, N., Noorbala, A. A., Amini, H., Fallah-Pour, H., et al. (2005). Crocus sativus L. in the treatment of mild to moderate depression: A doubleblind, randomized and placebo-controlled trial. Phytotherapy Research, 19(2), 148-151. https://doi.org/10.1002/ptr.1647
  3. 3. Moshiri, E., Akhondzadeh Basti, A., Noorbala, A. A., Jamshidi, A. H., Abbasi, S. H., et al. (2006). Crocus sativus L. (petal) in the treatment of mild-to-moderate depression: A double-blind, randomized and placebo-controlled trial. Phytomedicine, 13(9- 10), 607-611. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2006.08.006
  4. 4. Noorbala, A. A., Akhondzadeh, S., Tahmacebi-Pour, N., & Jamshidi, A. H. (2005). Hydro-alcoholic extract of Crocus sativus L. versus fluoxetine in the treatment of mild to moderate depression: A double-blind, randomized pilot trial. Journal of Ethnopharmacology, 97(2), 281-284. https://doi.org/10.1016/j. jep.2004.11.004
  5. 5. Akhondzadeh, S., Fallah-Pour, H., Afkham, K., Jamshidi, A. H., & Khalighi-Cigaroudi, F. (2004). Comparison of Crocus sativus L. and imipramine in the treatment of mild to moderate depression: A pilot double-blind randomized trial. BMC Complementary and Alternative Medicine, 4, 12. https://doi. org/10.1186/1472-6882-4-12
  6. 6. Hausenblas, H. A., Saha, D., Dubyak, P. J., & Anton, S. D. (2013). Saffron (Crocus sativus L.) and major depressive disorder: A meta-analysis of randomized clinical trials. Journal of Integrative Medicine, 11(6), 377-383. https://doi.org/10.3736/ jintegrmed2013056
  7. 7. Marx, W., Lane, M., Rocks, T., Ruusunen, A., Loughman, A., et al. (2019). Effect of saffron supplementation on symptoms of depression and anxiety: A systematic review and meta-analysis. Nutrition Reviews, 77(8), 557-571. https://doi.org/10.1093/ nutrit/nuz023
  8. 8. Dai, L., Chen, L., & Wang, W. (2020). Safety and efficacy of saffron (Crocus sativus L.) for treating mild to moderate depression: A systematic review and meta-analysis. The Journal of Nervous and Mental Disease, 208(4), 269-276. https://doi. org/10.1097/NMD.0000000000001118

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fitoterapi

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Yayımlanma Tarihi

29 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

27 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Bostan, H. (2026). Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi. IYYU Journal of PhytoPharmacy, 2(3), 70-80. https://izlik.org/JA78CR82FT
AMA
1.Bostan H. Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi. JPP. 2026;2(3):70-80. https://izlik.org/JA78CR82FT
Chicago
Bostan, Habib. 2026. “Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi”. IYYU Journal of PhytoPharmacy 2 (3): 70-80. https://izlik.org/JA78CR82FT.
EndNote
Bostan H (01 Eylül 2026) Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi. IYYU Journal of PhytoPharmacy 2 3 70–80.
IEEE
[1]H. Bostan, “Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi”, JPP, c. 2, sy 3, ss. 70–80, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78CR82FT
ISNAD
Bostan, Habib. “Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi”. IYYU Journal of PhytoPharmacy 2/3 (01 Eylül 2026): 70-80. https://izlik.org/JA78CR82FT.
JAMA
1.Bostan H. Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi. JPP. 2026;2:70–80.
MLA
Bostan, Habib. “Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi”. IYYU Journal of PhytoPharmacy, c. 2, sy 3, Eylül 2026, ss. 70-80, https://izlik.org/JA78CR82FT.
Vancouver
1.Habib Bostan. Safranın Depresyondaki Terapötik Potansiyeli: Klinik Kanıtların Eleştirel Değerlendirilmesi. JPP [Internet]. 01 Eylül 2026;2(3):70-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78CR82FT