Derleme

LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU

Cilt: 1 Sayı: 1 1 Aralık 2022
  • Mevlüt Yener
  • Serkan İkiz
PDF İndir

LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU

Öz

Lyme hastalığı (Borreliosis) çoğunlukla Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya ülkelerinde görülen, vektör kenelerle bulaşan ve en önemli yaygın hastalıklar arasında olduğu yapılan son çalışmalarda tespit edilen bir zoonoz infeksiyondur. İnsanlarda ilk kez 1980'lerin başında Willy Burgdorfer tarafından tespit edilen hastalık, Amerika Birleşik Devletleri’nin Connecticut eyaletindeki Old Lyme kasabasında çocuklarda romatizmal eklem hastalığı salgını görüldüğünde fark edilmiş ve Lyme kasabasından adını almıştır. Vektör kenelerin geniş bir coğrafi dağılım göstermesi ile dünyanın pek çok bölgesinde Lyme hastalığına rastlanılmaktadır. Vektörlerle bulaşan birçok hastalıkta olduğu gibi Lyme hastalığının varlığı da vektörü olan kenenin yaşayabildiği iklim ve doğa koşullarına göre tespit edilir. Keneler, ılıman ormanlık bölgelerde, genellikle 1300 metreden daha düşük rakımlarda bulunur. Ixodes türü keneler için rezervuar olan beyaz ayaklı fareler, geyikler ve bazı kemirgenlerin bulunduğu ormanlık alanlar ve kırsal bölgeler hastalığın yeryüzündeki dağılımı için riskli alanları teşkil eder. Keneler doğada kemiricilerde yaşam döngülerinin bir kısmını geçirerek, larva, nimf ve ergin hale dönüşürler; ayrıca kan emme sırasında infekte canlılardan hastalık etkenini alarak bir sonraki canlıya aktarırlar. Keneler bir defa infekte olduktan sonra tüm hayatı boyunca bulaşıcı olarak kalırlar. Lyme hastalığı kenelerin doğadaki yaşam wdöngüleriyle ilişkili olarak en sık bahar ve yaz mevsimlerinde görülür. Hastalık birçok Avrupa ülkesinde, bildirilmesi zorunlu hastalıklar statüsünde yer almaktadır. Türkiye’deki bazı bölgelerde Lyme hastalığına yönelik prevalans çalışmaları ve olgu sunumları olmasına rağmen geniş çapta yapılmış epidemiyolojik çalışma bulunmamaktadır ve Türkiye’de bildirilmesi zorunlu olmayan bir hastalıktır. Köpeklerde görülen ve insan sağlığı bakımından da tehlike oluşturan Lyme hastalığı tüm dünyada yaygın olarak bilinmesine karşın Türkiye’de Veteriner Hekimliği alanındaki çalışmalar yetersiz kalmaktadır. Bu derleme, Türkiye’deki köpeklerde yapılmış olan çalışmaları ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altaş, M.G., Ipek, D.N., Sevgili, M. & Icen, H. (2013). “Prevalance of Dirofilaria immitis, Ehrlichia canis, Borrelia burgdorferi infection in stray dogs from Sanliurfa in Turkey”, Vet Res, 6(3): 48-53.
  2. Arda, M., Mimbay, A., Leloğlu, N., Aydın, N., Kahraman M., Akay, Ö., Ilgaz, A., İzgür, M. & Diker, S.K. (1997). Özel Mikrobiyoloji, 1. bs. Medisan Yayınevi, Ankara.
  3. Aydin, L. & Bakirci, S. (2007). “Geographical distribution of ticks in Turkey”, Parasitol Res, C: 101, 163-166.
  4. Baker, F.C., McCall, J.W., McCall, S.D., Drag, M.D., Mitchell, E.B., Chester, S.T. & Larsen, D. (2016). “Ability of an oral formulation of afoxolaner to protect dogs from Borrelia burgdorferi infection transmitted by wild Ixodes scapularis ticks”, Comp Immunol Microb, C: 49, 65-69.
  5. Baptista, S., Quaresma, A., Aires, T., Kurtenbach, K., Santos-Reis, M., Nicholson, M. & Collares-Pereira, M. (2004). “Lyme borreliosis spirochetes in questing ticks from mainland Portugal”, Int. J. Med. Microbiol, 293(37): 109-116.
  6. Barbour, A.G. (1984). “Isolation and cultivation of Lyme disease spirochetes”, Yale Journal of Biology and Medicine, C: 57, 521-525.
  7. Barker, I.K., Surgeoner, G.A., Artsob, H., Mcewen, S.A., Elliott, L.A., Campbell, G.D. & Robinson, J.T. (1992). “Distribution of the Lyme Disease Vector, Ixodes dammini (Acari: Ixodidae) and Isolation of Borrelia burgdorferi in Ontario, Canada”, Journal of Medical Entomology, 29(6): 1011-1022.
  8. Bayar, B. (2000). Lyme Hastalığı, AÜTF Klinik Bakteriyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları AD.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi, Veteriner Cerrahi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2022

Kabul Tarihi

22 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yener, M., & İkiz, S. (2022). LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 49-65. https://izlik.org/JA93HX82TF
AMA
1.Yener M, İkiz S. LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU. RUMELİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ. 2022;1(1):49-65. https://izlik.org/JA93HX82TF
Chicago
Yener, Mevlüt, ve Serkan İkiz. 2022. “LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU”. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 (1): 49-65. https://izlik.org/JA93HX82TF.
EndNote
Yener M, İkiz S (01 Aralık 2022) LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1 1 49–65.
IEEE
[1]M. Yener ve S. İkiz, “LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU”, RUMELİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ, c. 1, sy 1, ss. 49–65, Ara. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93HX82TF
ISNAD
Yener, Mevlüt - İkiz, Serkan. “LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU”. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 1/1 (01 Aralık 2022): 49-65. https://izlik.org/JA93HX82TF.
JAMA
1.Yener M, İkiz S. LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU. RUMELİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ. 2022;1:49–65.
MLA
Yener, Mevlüt, ve Serkan İkiz. “LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU”. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 1, Aralık 2022, ss. 49-65, https://izlik.org/JA93HX82TF.
Vancouver
1.Mevlüt Yener, Serkan İkiz. LYME HASTALIĞI VE TÜRKİYE’DE KÖPEKLERDEKİ DURUMU. RUMELİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ [Internet]. 01 Aralık 2022;1(1):49-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93HX82TF