BAKTERİLERDE ANTİBİYOTİK DİRENCİ VE YENİ STRATEJİLERE BAKIŞ

Öz

Antibiyotik direnci, bulaşıcı hastalıkların tedavisinde gerek beşerî tıbbın gerekse veteriner tıbbın karşılaştığı en büyük zorluklardan biridir. Son yıllarda antibiyotik direncinin artmasıyla ilgili endişeler artmaktadır. Mikroorganizmalar, aminoglikozitler, β-laktam antibiyotikler, sülfonamidler, tetrasiklinler, makrolidller gibi antibiyotik sınıflarından sadece birine karşı direnç gösterebildiği gibi birden fazla antibiyotik grubuna da direnç gösterebilirler. Bu durum, hayvanlar ve insanlar arasında dirençli bakteri türlerinin yayılma riskini artırmakta ve bu da dirençli bakterilerin neden olduğu hastalıkların morbidite, mortalite ve tedavi maliyetlerini artırmaktadır. Bu derlemede, antibiyotik direncinin çeşitli mekanizmalarına, antibiyotik direncinin önemine, antibiyotik direncine karşı alınan önlemlere ve geleceğe yönelik yeni stratejilere değinilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Antibiyotik Direnci
• Bakteri
• Çoklu ilaç Direnci
• Direnç Mekanizması

ANTIBIOTIC RESISTANCE IN BACTERIA AND NEW STRATEGIES

Öz

Kaynakça

1. Asenjo, A., Oteo-Iglesias, J., & Alós, J.I. (2021). What's new in mechanisms of antibiotic resistance in bacteria of clinical origin? Enferm Infecc Microbiol Clin (Engl Ed)., 39(6):291-299. doi: 10.1016/j.eimce.2020.02.017. PMID: 34088451 .
2. Blair, J. M., Webber, M. A., Baylay, A. J., Ogbolu, D. O., & Piddock, L. J. (2015). Molecular mechanisms of antibiotic resistance. Nature Reviews Microbiology, 13(1), 42-51.
3. Budiman, C., Razali, R., Rasid, A. A., Rubil, K., & Halim, M. A. (2023). Transposable elements: Uniqueness and applications. Malaysian Journal of Microbiology, 19(6), 823-826.
4. Cora, M., Durukan, İ., Atay, G. U., & Kılıç, A. O. (2024). atık sulardan izole edilen gram negatif bakterilerin antibiyotik direnç profillerinin belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 27(3), 520-527.
5. Çiftci, A., & Aksoy, A. (2015). Antibiyotiklere karşı oluşan direnç mekanizmaları. Turkiye Klinikleri Veterinary Sciences-Pharmacology and Toxicology-Special Topics, 1(2), 1-10.
6. Davies, J., & Davies, D. (2010) Origins and evolution of antibiotic resistance. Microbiol. Mol Biol Rev 74(3), 417-433.
7. Dokumacı, A. D. (2024). Antibiyotik direncinin aşılması için yeni stratejiler ve ilaç geliştirme çalışmaları: Geleneksel derleme. Journal of Literature Pharmacy Sciences, J Lit Pharm Sci. 2024,13(1),57-68
8. Fisher, J. F., & Mobashery, S. (2020). β-Lactams against the Fortress of the Gram-Positive Staphylococcus aureus Bacterium. Chemical Reviews, 121(6), 3412-3463.

9. Høiby, N. (2017). A short history of microbial biofilms and biofilm infections. Apmis, 125(4), 272-275.
10. Hussein, S., Sirwan, K. A., Mohammed, S. M., Qurbani, K., Ali, S., Saber, A. F., & Hamzah, H. (2025). Recent developments in antibiotic resistance: an increasing threat to public health–a review. Annals of Animal Science, 25(3), 981-998.
11. Kayış, U. (2019). Antimikrobiyal direnç mekanizmaları. Aydın Sağlık Dergisi, 5(1), 1-12.
12. Kourkouta, L., Koukourikos, K., Iliadis, C., Plati, P. & Dimitriadou, A. (2018). History of antibiotics. Sumerian J Med Healthcare, 1(2), 51-4.
13. Keyik, Ş. (2013). Acinetobacter baumannii suşlarında OXA–23 ve OXA–58 spektrumlu beta laktamaz varlığının araştırılması ve pfge yöntemiyle klonal yakınlığının incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Konya Selçuk Üniversitesi.
14. Larsson, D. J., & Flach, C. F. (2022). Antibiotic resistance in the environment. Nature Reviews Microbiology, 20(5), 257-269.
15. Rice, L.B. (2008). Federal funding for the study of antimicrobial resistance in nosocomial pathogens: no ESKAPE, Journal of Infectious Diseases, 197(8), 1079–1081.
16. Mulani, M. S., Kamble, E. E., Kumkar, S. N., Tawre, M. S., & Pardesi, K. R. (2019). Emerging strategies to combat ESKAPE pathogens in the era of antimicrobial resistance: a review. Frontiers in Microbiology, 10, 539.
17. Munita, J. M., & Arias, C. A. (2016). Mechanisms of antibiotic resistance. Virulence Mechanisms of bacterial Pathogens, 481-511.
18. Poole, K. (2002). Mechanisms of bacterial biocide and antibiotic resistance. J Appl Microbiology, 92: 55S-64S.
19. Reygaert, W. C. (2018). An overview of the antimicrobial resistance mechanisms of bacteria. AIMS Microbiology, 4(3), 482.
20. Salam, M. A., Al-Amin, M. Y., Salam, M. T., Pawar, J. S., Akhter, N., Rabaan, A. A., & Alqumber, M. A. (2023). Antimicrobial resistance: a growing serious threat for global public health. In: Healthcare, 11(13), p. 1946. MDPI.
21. Santajit, S., Indrawattana, N. (2016). Mechanisms of antimicrobial resistance in ESKAPE pathogens. Biomed Res Int., (1), 2475067. doi: 10.1155/2016/2475067.
22. Yalew, S.T.(2020). Review on antibiotic resistance: resistance mechanisms, methods of detection and its controlling strategies Biomedical Journal of Scientific & Technical Research, 24(5), BJSTR. MS.ID.004121
23. Sun, D., Jeannot, K., Xiao, Y., & Knapp, C.W. (2019) Editorial: Horizontal Gene Transfer Mediated Bacterial Antibiotic Resistance. Front. Microbiol. 10:1933. doi: 10.3389/fmicb.2019.01933
24. Töreci, K. (2003). Antibiyotik kullanımı ve direnç ilişkisi. Flora, 8(2), 89-110.
25. Urban-Chmiel, R., Marek, A., Stępień-Pyśniak, D., Wieczorek, K., Dec, M., Nowaczek, A., & Osek, J. (2022). Antibiotic resistance in bacteria—A review. Antibiotics, 11(8), 1079.
26. Yüce, A. (2001). Antimikrobik ilaçlara direnç kazanma mekanizmalar›. Klimik Dergisi, 14(2), 41-46.
27. Zaman, S.B., Hussain, M.A., Nye, R., Mehta, V., Mamun, K.T., & Hossain, N. A. (2017). Review on Antibiotic Resistance: Alarm Bells are Ringing. Cureus, 9(6), e1403. doi: 10.7759/cureus.1403.