Türkmen Dağı’nda adaçayı (Salvia tomentosa L.) bitkisinin yayılışı ve biyokütle miktarının tespiti

Yıl 2025, Sayı: 011, 1 - 9, 30.12.2025

Süleyman Topal , Ayhan Yılmaz , Ufuk Tuna

Öz

Çalışmada Kütahya ili Türkmen Dağı'nda mevcut adaçayı (Salvia tomentosa L.) bitkisinin dağılımı ve toplam varlığının ne kadar olduğu tespit edilmiştir. Türkmen Dağı’nın muhtelif bölgelerinden rastgele örneklemeler alınıp bu alanlardaki bitkilerin sayı ve ağırlıkları belirlenerek toplam biyokütle miktarı hesaplanmıştır. Araştırmamız da toplam 52 alan belirlenip buralara ait coğrafik bilgiler ve koordinatlar belirlenmiştir. Araştırma Türkmen Dağı sınırları içinde adaçayı bitkisinin mevcudiyetinin ne kadar olduğu ve hangi alanlarda dağımınının yoğun olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızın verilerine bakılarak daha sonraki zamanlarda yapılacak benzer çalışmalarla ada çayı bitkisinin dağılımı ve yoğunluğu mukayese edilebilecektir. Şayet bitkinin yoğunluğunda bir azalma olursa gereken önlemler alınarak bilinçsiz toplamanın önüne geçilebilecektir.

Anahtar Kelimeler

Aromatik bitkiler , Adaçayı , Salvia tomentosa , Biyokütle , Türkmendağı

Distribution and biomass amount of sage (Salvia tomentosa L.) plant in Turkmen Mountain

Öz

This study determined the distribution and total presence of sage (Salvia tomentosa L.) in Türkmen Dağı, Kütahya province. Random samples were taken from various regions of Türkmen Dağı, and the number and weight of plants in these areas were determined to calculate the total biomass. A total of 52 areas were identified in our research, and their geographical information and coordinates were determined. The study determined the extent of sage presence within the boundaries of Türkmen Dağı and the areas where its distribution is dense. Based on the data from this study, the distribution and density of sage can be compared in similar studies to be conducted in the future. If a decrease in plant density is observed, necessary measures can be taken to prevent indiscriminate harvesting.

Anahtar Kelimeler

Aromatic plants , Sage , Salvia tomentosa , Biomass , Türkmendağı.

Kaynakça

• [1] Afshar Pour Rezaeieh, K. & Gürbüz, B. (2017). Volatile oil yield and constituents of Salvia officinalis, S. tomentosa Mill. and S. glutinosa growing in Ankara, Turkey. Asian Journal of Agricultural Research, 11(2), 43–47. https://doi.org/10.3923/ajar.2017.43.47
• [2] Arslan, N. Gürbüz, B. & Yılmaz, G. (1995). Adaçayı (Salvia officinalis L.)'nda tohum tutma oranı ve indol butirik asitin (IBA) gövde çeliklerinin köklenmesine etkileri üzerine araştırmalar. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 19, 83–87.
• [3] Arslan, M. (2016). Cultivation potential of Salvia tomentosa and S. Aremiensis under the eastern mediterranean conditions Bükreş/Romanya ss.175-177.
• [4] Baser, K.H.C. & Kirimer, N. (2006). Essential oils of Lamiaceae plants of Turkey, Acta Hortic., 723, pp. 163-171, 10.17660/ActaHortic.2006.723.18
• [5] Davis, P. H. (1982). Flora of Turkey and the Aegean Islands. C.7. Edinburgh Univercity.
• [6] Dumanoğlu, Z. & Mokhtarzadeh, S. (2020). Türkiye’de kültürü yapılan Salvia türlerine (Salvia hispanica L., Salvia tomentosa L. ve Salvia verticillata L.) ait tohumların bazı fiziksel özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7 (3): 596-602.
• [7] Elmas, S. (2021). Türkiye’de Adaçayı Yetiştiriciliği ve Ticari Önemi, Uluslararası Doğu Anadolu Fen Mühendislik ve Tasarım Dergisi, 3(1), 298-332.
• [8] Erol, E.M. (2015). Küreselleşen Dünyada Tarım Ürünlerinin Arz ve Değer Zincirleri Üzerine Bir Değerlendirme. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, AB Uzmanlık Tezi, 82 sy.
• [9] Karbuz, İ. (2015). Türkmen dağının vejetasyon coğrafyası, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İstanbul,281s.
• [10] Karaaslan, D. (1994). Salvia Populasyonlarında farklı azot uygulamalarında drog verimi ve kemotaksononik araştırmalar, Dalı Yüksek lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen bilimleri enstitüsü, Adana, 60s.
• [11] Küpeli, E., Şahin. F.P., Çalış, İ., Yeşilada, E. & Ezer, N. (2007). Phenolic Compounds of Sideritis Özturkii and Their in vivo anti İnflamatory and Antinociceptive Activities, Journal of Ethnopharmacology, 112:356–360.
• [12] Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü. (2015). Kütahya İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü. Adaçayı yetiştiriciliği [uygulama kılavuzu].
• [13] Öztürk, M., Tel, G., Duru, E.M., Harmandar, M., Topcu, G. (2010). Chemical Composition of the Essential Oil and Hexane Extract of Salvia Chionantha and Their Antioxidant and Anticholinesterase Activities, Food and Chemical Toxicology 48, 3189–3193
• [14] Tursun, A.O., Sipahioglu, H.M. & Telci, I. (2021). Genetic Relationships and Diversity Within Cultivated Accessions of Salvia officinalis L. in Turkey. Plant Biotechnology Reports, 15(5), 663672.