FUTBOL TARAFTARLIĞINDAKİ ERKEKLİK İMGESİ: (Bucaspor-Göztepe ve Karşıyaka taraftarları Üzerine Bir İnceleme)

Öz

Türkiye’de futbol,  erkeklik statüsünün kurulmasında ve kimlik edinme sürecinde son derece etkili bir alan görünümündedir. Futbol ve futbol üzerine yapılan yorumlarla birlikte kullanılan söylemler, Türkiye’deki ‘erkek kültürü’nün inşasına katkıda bulunmaktadır. Futbolun dilinin ve söyleminin içerdiği erkeksi öğeler,  erkeklerin bir arada yaşadıkları mekanlarda ve zamanlarda üretmiş oldukları cinsellik yüklü ve sadece erkeklere özgü olan söz ve kalıpları da içerdiği için de futbol erkekler için vazgeçilemez bir alandır.Futbolun bir erkek oyunu olarak görülmesinden, futbol içerisinde kavga ve rakiplere yönelik bir dizi normal kabul edilen hareketlere kadar pek çok konuda bu durum etkili olmaktadır. Yaş net bir biçimde taraftar gruplarını birbirlerinden ayıran bir değişken durumundadır ve yaş kategorisi yükseldikçe bu ve benzeri uygulamalara verilen onay eğilimi düşmektedir. Bütün kategoriler içerisinde Bucasporlu taraftarlar diğer iki takımın taraftarlarına oranla erkekliğin, kavganın, rakip taraftarlara yapılan uygulamaların onaylanmasının ve semtin korunması gibi uygulamalarda ilk sırada yer almışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Futbol taraftarlık şiddet,taraftar grupları

IMAGE of MASCULINITY in SOCCER FAN: THE CASE OF BUCASPOR, GÖZTEPE VE KARŞIYAKA FANS

Öz

In Turkey, football is a highly effective field in the establishment of the status of masculinity and in the process of identity acquisition. Discourses used with comments on football and football itself have contributed to the construction of 'male culture' in Turkey. Football is an indispensable field for men because the masculine elements of football's language and discourse contain the words and phrases that are unique to men and loaded with sexuality in the places where men live together and in time. Since football is seen as a men's game, this situation is influential in so many issues until a series of normalised movements in football, such as fighting and rivalry. Age is clearly a variable that separates the fan groups from each other, and as the age category increases, the tendency of approval given to these and similar implementations falls. Among all categories, Bucaspor supporters ranked first in the applications such as approval of masculanity, fighting, implementations towards rival supporters and protection practice of their district compared to the fans of the other two teams.

Anahtar Kelimeler

• Football,supporters,masculinity

Kaynakça

1. Alemdaroğlu,A.,&Demirtaş,N.(2004) ‘Biz Türk erkeklerini böyle bilmezdik!: Mynet’te erkeklik halleri’ Toplum ve Bilim dergisi sayı 101, Güz 2004 ss. 206-224 Arıpınar,E.(1992) Türk Futbol Tarihi, Cilt 1, TFF Yayınları, Gül Basım& Yayın A.Ş. İstanbul. Armstrong,G.&Harris,R.(1991) Football Holigans: Theorie and Evidence: in:39 Sociological Review 3, Pp; 427-458 Atay,T.(2004) ‘Erkeklik En Çok Erkeği Ezer!’ Toplum ve Bilim dergisi Sayı 101 Güz 2004, ss.111-30 Atay,T.(2012) Çin işi Japon İşi, İletişim Yayınları, İstanbul. Cengiz,K.,Tol,U.U.,& Küçükural, Ö.(2004) ‘Hegemonik Erkekliğin Peşinden’ Toplum ve Bilim dergisi sayı 101, Güz 2004 ss.50-70 Clarke,A.&Clarke,J.(1985) Hıghlights and Action Replays: Ideology, Sport and Media, Sport, Culture and Ideology, (Der.) Jennifer Hargreaves, London: Routledge, Pp: 62-87. Fınn,G.(1994) ‘Football Violence: A Societal Psychological Perspective’ Ed.Guilanotti, R; Bonney, N.&Hepworth,M. Football, Violence and Social Identidy, London: Routledge, Chapter 5, pp. 87-121 Girtler,R.(2006) Terbiyesizliğin Teorisi,( Çev. M.Beyaztaş ) Kale Yayınları, İstanbul. Kayaoğlu,A.(2000) Futbol Fanatizmi, Sosyal Kimlik ve Şiddet, Basılmamış Doktora Tezi , A.Ü.Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Kıvanç,Ü.(2001) Kesin Ofsayt, İletişim Yayınları, İstanbul. Kıvılcımlı,K.&Bakır,C.(1997) Bir Kültürel Kod Olarak Futbol, Cem Bak Yapım, İstanbul.. King, A.(1997) The Postmodernity of Football Hooliganism, The British Journal of Sociology, Volume:48, No:4 (December) , Pp: 576-593. King, A.(2001) Abstract and Engaged Critique in Sociology: on Football Holiganism, British Journal of Sociology, Vol:52 Issue:4, Pp:707-712. Mutlu,E.(1996) Avrupa’yı Salladık, İngiltere’yi Sarsacağız: Futbol, Milliyetçilik ve Şiddet, Cogito Şiddet Özel Sayısı,6-7, ss:367-375. Onur,H.&Koyuncu,B.(2004) ‘Hegemonik Erkekliğin Görünmeyen Yüzü: Sosyalizasyon Sürecinde Erkeklik Oluşumları ve Krizleri Üzerine Düşünceler’ Toplum ve Bilim dergisi sayı 101, Güz 2004 ss. 31-49 Real,T.(2004)Erkekler Ağlamaz, Çev. Z. Koltukçuoğlu, Kuraldışı Yayıncılık, İstanbul. Sancar, S.(2013) Erkeklik: İmkansız İktidar, Metis Yayınları, İstanbul. Saraçgil,A. 2005 ‘Bukalemun Erkek’ İletişim Yayınları, İstanbul. Stemmler,T.(2000) Futbolun Kısa Tarihi, (Çev.N.Aça), Dost Yayınları, Ankara. Talimciler, A., Balkız, B.&Önen,E.(2011)Futbolda Taraftarlık, Fanatizm ve Şiddet (Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor Örneği) 108K073 nolu yayınlanmamış Tübitak Sobag projesi. Türk,B.(2015) “‘Şiddete Meyyalim Vallahi Dertten’: Hegemonik Erkeklik ve Şiddet,” ss.85-111 Der. Betül Yarar- Şiddetin Cinsiyetli Yüzleri, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul.