Research Article

Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı

Volume: 10 Number: 2 November 11, 2025
EN TR

Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı

Abstract

Son kilometre teslimat, tedarik zincirinin son halkasını oluşturarak, ürünlerin nihai tüketicilere zamanında ve doğru bir şekilde ulaştırılmasını sağlamaktadır. Bu aşama, operasyonel maliyetlerin büyük bir kısmını kapsarken, müşteri memnuniyetini doğrudan etkileyen en kritik süreçlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Artan şehirleşme, trafik yoğunluğu ve çevresel sürdürülebilirlik ihtiyacı, son kilometre lojistiğin önemini her geçen gün artırmaktadır. Özellikle e-ticaretin hızla yaygınlaşmasıyla karmaşık bir yapıya bürünen teslimat süreçleri, daha verimli ve çevre dostu çözümlerin geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, kargo otomatları, teslimat maliyetlerini düşürme, süreleri kısaltma ve çevresel etkileri azaltma gibi avantajlarıyla yenilikçi bir çözüm olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Trabzon ili Ortahisar ilçesi için kargo otomatlarının stratejik konumlandırılmasını hedefleyen analitik bir metodoloji önerilmiştir. İlk olarak, DEMATEL yöntemi kullanılarak karar sürecini etkileyen kriterlerin önem derecesi belirlenmiştir. Ardından TOPSIS yöntemiyle kargo otomatlarının konumlandırılabileceği alternatif lokasyonlar değerlendirilmiş ve sıralanmıştır. Son aşamada, P-Medyan modeli ile optimal otomat yerleşim planı oluşturulmuştur. Bu yaklaşımla, kentsel lojistikte son kilometre teslimat operasyonlarının maliyet, zaman ve enerji verimliliği açısından iyileştirilmesi edilmesi hedeflenmiştir. Önerilen bu bütünleşik yöntem, kentsel lojistik süreçlerinde sürdürülebilirlik ve müşteri memnuniyeti hedeflerini birleştirerek, şehir içi trafik yoğunluğunu ve karbon emisyonlarını azaltmak suretiyle çevresel ve operasyonel faydalar sağlayan etkili bir çözüm sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Bai, C., & Sarkis, J. (2013). A grey-based DEMATEL model for evaluating Business process management critical success factors. International Journal of ProDuction Economics, 146(i), 281-292. google scholar
  2. BaLLou, R. H., & Srivastava, S. K. (2007). Business logistics/supply chain management: planning, organizing, and controlling the supply chain. Pearson Education, India. google scholar
  3. Borghetti, F., Caballini, C., Carboni, A., Grossato, G., Maja, R., & Barabino, B. (2022). The use of drones for last-mile delivery: A numerical case study in Milan, Italy. Sustainability, 14(3), 1766. google scholar
  4. Caggiani, L., Colovic, A., Prencipe, L. P., & Ottomanelli, M. (2021). A green logistics solution for last-mile deliveries considering e-vans and e-cargo bikes. Transportation Research Procedia, 52, 75-82. google scholar
  5. Chen, C., Demir, E., Huang, Y., & Qiu, R. (2021). The adoption of self-driving delivery robots in last mile logistics. Transportation research part E: logistics and transportation review, 146, 102214. google scholar
  6. Deutsch, Y., & Golany, B. (2018). A parcel locker network as a solution to the logistics last mile problem. International Journal of Production Research, 56(1-2), 251-261. google scholar
  7. Dey, S., Kumar, A., Ray, A., &Pradhan, B. B. (2012). Supplier Selection: Integrated Theory using DEMATEL and Quality Function Deployment Methodology. Procedia Engineering, 38, 3560-3565. google scholar
  8. Erdal, H., & Korucuk, S. (2019). İlaç Lojistigi Kapsamında Lojistik Kriterlerin Dematel Yöntemi ile Belirlenmesi: Erzurum İli Örnegi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(l), 155-166. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Manufacturing and Industrial Engineering (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

November 11, 2025

Submission Date

December 31, 2024

Acceptance Date

March 25, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 2

APA
Yeni, F. B., Uçar, E., & Baştan, B. (2025). Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı. Journal of Transportation and Logistics, 10(2), 408-429. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610908
AMA
1.Yeni FB, Uçar E, Baştan B. Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı. JTL. 2025;10(2):408-429. doi:10.26650/JTL.2025.1610908
Chicago
Yeni, Fatma Betül, Eda Uçar, and Bahar Baştan. 2025. “Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı”. Journal of Transportation and Logistics 10 (2): 408-29. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610908.
EndNote
Yeni FB, Uçar E, Baştan B (November 1, 2025) Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı. Journal of Transportation and Logistics 10 2 408–429.
IEEE
[1]F. B. Yeni, E. Uçar, and B. Baştan, “Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı”, JTL, vol. 10, no. 2, pp. 408–429, Nov. 2025, doi: 10.26650/JTL.2025.1610908.
ISNAD
Yeni, Fatma Betül - Uçar, Eda - Baştan, Bahar. “Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı”. Journal of Transportation and Logistics 10/2 (November 1, 2025): 408-429. https://doi.org/10.26650/JTL.2025.1610908.
JAMA
1.Yeni FB, Uçar E, Baştan B. Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı. JTL. 2025;10:408–429.
MLA
Yeni, Fatma Betül, et al. “Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı”. Journal of Transportation and Logistics, vol. 10, no. 2, Nov. 2025, pp. 408-29, doi:10.26650/JTL.2025.1610908.
Vancouver
1.Fatma Betül Yeni, Eda Uçar, Bahar Baştan. Sürdürülebilir Son Kilometre Teslimatları: Kargo Otomatları İçin Stratejik Konumlandırma Yaklaşımı. JTL. 2025 Nov. 1;10(2):408-29. doi:10.26650/JTL.2025.1610908



The JTL is being published twice (in April and October of) a year, as an official international peer-reviewed journal of the School of Transportation and Logistics at Istanbul University.