Araştırma Makalesi

Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz

Cilt: 26 Sayı: 1 28 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz

Öz

Turizm sektörü, kadınların işgücü piyasa-sına katılımı için önemli fırsatlar sunmasına rağmen, sektördeki istihdamın çoğunlukla mevsimlik, düşük ücretli ve güvencesiz olması, cinsiyet eşitsizliklerini pekiştirme riski barındırmaktadır. Kadınlar, turizmde sıklıkla esnek ama zorlu çalışma koşullarına sahip emek yoğun işlerde istihdam edilmekte; bu durum, hem zaman kullanımı hem de öznel refah üzerinde önemli etkilere sahip olmaktadır. Bu çalışma turizm istihdamındaki eşitsizliklerin bireylerin zaman kullanım pratiklerini, öznel refah düzeylerini ve iş-yaşam dengesini nasıl etkilediğini çok boyutlu bir çerçevede inceleyerek literatüre katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda kadınların ve erkeklerin zaman kullanımı, refah düzeyine ilişkin öznel değerlendirme ve cinsiyet temelli istihdam farklılıkları OECD ülkeleri özelinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. TOPSIS ve MOORA yöntemleri kullanılarak seçilen göstergelere göre yapılmıştır. Analiz sonuçları Letonya, Lüksemburg, Estonya, Danimarka ve İsveç’in en üst sırada yer aldığını göstermektedir. Bu bulgular, bahsi geçen ülkelerin hem istihdam yapılarında hem de zaman kullanım pratiklerinde cinsiyet temelli daha dengeli bir yapıya sahip olduklarını ve bu durumun öznel iyi oluşu olumlu şekilde etkilediğini göstermektedir. Bulgular ayrıca, turizm istihdamının kadınlar için fırsatlar sunarken aynı zamanda çeşitli eşitsizliklerine yol açtığını ve bunun da doğrudan zaman yönetimi ve öznel refahı etkilediğini son sıralarda yer alan ülkeler üzerinden daha net ortaya koymaktadır. Çalışma, turizmin toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleme potansiyelini ve bu potansiyelin önündeki sınırlayıcı unsurları çok kriterli analiz yöntemleri aracılığıyla sistematik ve bütüncül bir biçimde ortaya koyarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adhikari, D., Gazi, K. H., Giri, B. C., Azizzadeh, F., & Mondal, S. P. (2023). Empowerment of women in India as different perspectives based on the AHP-TOPSIS inspired multi-criterion decision making method. Results in Control and Optimization, 12(9), 1-24. https://doi.org/10.1016/j.rico.2023.100271
  2. Ahlbäck, A., Sundevall, F., & Hjertquist, J. (2024). A Nordic model of gender and military work? Labour demand, gender equality and women’s integration in the armed forces of Denmark, Finland, Norway and Sweden. Scandinavian Economic History Review, 72(1), 49-66. https://doi.org/10.1080/03585522.2022.2142661
  3. Akgül, S. (2020). Turizmde toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların güçlendirilmesi ile mutluluk endeksi arasındaki ilişki. Turar Tu-rizm ve Araştırma Dergisi, 9(2), 160-178.
  4. Álvarez, B., & Miles-Touya, D. (2016). Time allocation and women’s life satisfaction: Evidence from Spain. Social Indicators Research, 129, 1207-1230. https://doi.org/10.1007/s11205-015-1159-3
  5. Andrew, A., Bandiera, O., Costa Dias, M. & Landais, C. (2021), Women and men at work. IFS Deaton Review of Inequalities. https://doi.org/10.1920/re.ifs.2021.0205
  6. Anxo, D., Mencarini, L., Pailhé, A., Solaz, A., Tanturri, M. L., & Flood, L. (2011). Gender differences in time use over the life course in France, Italy, Sweden, and the US. Feminist economics, 17(3), 159-195. https://doi.org/10.1080/13545701.2011.582822
  7. Balcı, E., & Aslan, E. B. (2022). Turizmde çalışan kadın sorunları: An-talya’da 5 yıldızlı otellerin yiyecek-içecek departmanlarında çalı-şan kadınlar. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 10(3), 1674–1698.
  8. Baum, T. (2013). International perspectives on women and work in hotels, catering and tourism. Bureau for Gender Paper 1/2013, ILO, Geneva.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2025

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karakaş, H., İpekçi Çetin, E., & İçigen, E. (2025). Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz. Kadın/Woman 2000, 26(1), 293-318. https://doi.org/10.33831/jws.v26i1.527
AMA
1.Karakaş H, İpekçi Çetin E, İçigen E. Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz. JWS. 2025;26(1):293-318. doi:10.33831/jws.v26i1.527
Chicago
Karakaş, Hatice, Emre İpekçi Çetin, ve Ebru İçigen. 2025. “Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz”. Kadın/Woman 2000 26 (1): 293-318. https://doi.org/10.33831/jws.v26i1.527.
EndNote
Karakaş H, İpekçi Çetin E, İçigen E (01 Haziran 2025) Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz. Kadın/Woman 2000 26 1 293–318.
IEEE
[1]H. Karakaş, E. İpekçi Çetin, ve E. İçigen, “Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz”, JWS, c. 26, sy 1, ss. 293–318, Haz. 2025, doi: 10.33831/jws.v26i1.527.
ISNAD
Karakaş, Hatice - İpekçi Çetin, Emre - İçigen, Ebru. “Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz”. Kadın/Woman 2000 26/1 (01 Haziran 2025): 293-318. https://doi.org/10.33831/jws.v26i1.527.
JAMA
1.Karakaş H, İpekçi Çetin E, İçigen E. Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz. JWS. 2025;26:293–318.
MLA
Karakaş, Hatice, vd. “Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz”. Kadın/Woman 2000, c. 26, sy 1, Haziran 2025, ss. 293-18, doi:10.33831/jws.v26i1.527.
Vancouver
1.Hatice Karakaş, Emre İpekçi Çetin, Ebru İçigen. Turizm Perspektifinden Öznel İyi Oluş ve Zaman Kullanımında Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği: TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Analiz. JWS. 01 Haziran 2025;26(1):293-318. doi:10.33831/jws.v26i1.527