In order to criticize conception of predestination in Islam, orientalists used to refer to plague in classical times and to cholera epidemic in modern times, claiming that that Muslims did not take the necessary measures against these diseases; and this was so because of Muslims’ religion itself. Being affected by these claims Islamic scholars agreed on that Muslims had misunderstood predestination, i.e. qada’ and qadar. These scholars frequently used the narration that Omar (r.a) did not conquer Sham and turned back because of plague as the right attitude towards predestination. In this study we handle how Islamic historical practice have understood the relation between diseases and qadar; besides we analyze Omar’s attitude and also the term precaution/tadbîr in this context

Oryantalistler İslamiyet’in kaza ve kader anlayışını eleştirmek için önceleri veba, modernleşme devrinde ise kolera salgınlarını kullanırlar. Müslümanların hastalıklara karşı gerekli tedbirleri almadıklarını ve bunun da dinlerinden yani kader inancından kaynaklandığını iddia ederler. Bu iddiaların etkisiyle çağdaş İslam düşünürleri de Müslümanların kaza ve kaderi yanlış anladıkları fikrinde birleşmişleridir. Kaza ve kaderin doğru anlamı üzerinde ısrar eden bu düşünürler sıklıkla Hazret-i Ömer’in veba dolayısıyla Şam’a girmeyip geri dönmesi ile ilgili rivayeti aktararak Hazret-i Ömer’in tavrını kaza ve kader anlayışının doğru telakkisi olarak takdim ederler. Çağdaş İslam düşüncesinin bu takdim şekli irade meselesini tek cepheli ve tek boyutlu bir hale getirmiştir. Biz bu çalışmamızda İslam tarih tecrübesinin hem hastalığı hem kaderi anlama biçimini ele alarak Hazret-i Ömer’in tavrını tahlile tabi tutacağız. Aynı zamanda irade meselesinin en mühim rükünlerinden biri olan tedbir fikrinin mahiyetini inceleyeceğiz.