EBÛ İSÂ ET-TİRMİZÎ’NİN SÜNEN’İNDEKİ KİTÂBÜ’L-ÎMÂN BÖLÜMÜNDE YER ALAN RİVÂYETLERİN KELÂM SİSTEMİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Profoundness of Tirmidhi, a prominent hadith scholar, put him in the level of mujtehid. Along with this, his works in the “causes” field makes him a powerful hadith critique. Some scholars think that his work should be in the third place after “Sahihayn” due to his authority in the fields of “cause”, “rebuttal” and “modification”. Apart from this, when he could not find a strong hadith on a subject that wanted to include in his book, he included weak hadiths, only after analyzing and stating the chain of narration and the credibility of the narrator. While selecting the hadiths, he paid attention that a faqih had cited it as evidence. In this respect, he stated that all the hadiths in his book were reliable to be practiced, only two of them excluded. We are going to discuss his hadith on faith within the system of the science of kalām.

Hadis ilminin önde gelen âlimlerinden biri olan Ebû İsâ et-Tirmizî aynı zamanda fıkıh ilminde de müctehid derecesinde bir âlimdir. O hadisçiliğinin yanı sıra “ilel” sahasında ortaya koyduğu eserlerle de güçlü bir hadis tenkitçisidir. Bazı âlimler onun hem ilel hem cerh ve ta‘dil sahasındaki otoritesi sebebiyle eserinin Sahihayn’dan sonra üçüncü sırada yer alması gerektiğini söylemiştir. Bunun yanında eserine almak istediği bir konuya dair sahih hadis bulamadığı zaman senetlerini tenkide tabi tutarak, ravîlerinin ne derece güvenilir olduğunu belirterek zayıf rivayetlerden de eserine almıştır. Tirmizî hadisleri seçerken bir fakihin o hadisi delil olarak kabul etmesine özen göstermiştir. Bu hususta sadece iki hadisi dışarıda tutarak diğer hadislerin tamamıyla amel edilebileceğini bildirmiştir. Biz de bu makalede kısaca onun bu ilmî kişiliğini ve hadislerdeki bu titizliğini göz önünde bulundurarak îmân konusundaki hadislerinin kelâm sistemi içerisindeki yerini değerlendirmeye çalışacağız.