Kırgızistan'da Tunç Çağı Yerleşimleri
Öz
Kırgızistan’ın ana özelliği, tarihin her dönemine ait mimari anıtların bulunmasıdır. Tarihi evrelerden biri olan Tunç Çağı, Kırgızistan tarihinde özel bir öneme sahiptir. Çünkü metal ürünler ilk kez kullanılırken, diğer yandan bu dönemde Kırgızistan topraklarında iki kültürün temsilcileri yaşamakta idi. Kuzey eteklerinde hayvancılık ve tarımla birlikte Andronovo Kültürü yaygınken, güney bölgesinde veya Fergana Vadisi'nde ağırlıklı olarak tarımsal olan Çust Kültürü yaygındı. Andronovo Kültürü, ağırlıklı olarak Çui Bölgesi’nde ve Ketmen-Tobo Vadisi’nin tarıma uygun eteklerinde yer alırken, Çust yerleşimleri Oş'ta, Süleyman-Too eteklerinde bulunmaktadır. Ancak bu iki kültürün meskenlerinin eteklerinde veya ovalarda olmasına rağmen, yaylalarda Tunç Çağı petroglifleri bulunmuştur ve Andronovo Kültürü’ne ait olduğu bilinen Arpa merasındaki mezar’ın olmasından dolayı hayvancılıkla uğraşan kavimlerin göçebe hayat sürdükleri düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kırgızistan, Tunç Çağı, Andronovo Kültürü, Çust Kültürü, Tunç Çağı Yerleşimleri
Kaynakça
- Abdykanova, A. K. (2014). “Novyye dannyye po mezolitu i neolitu Kyrgyzstana: kratkiy obzor”. Vestnik MITSAI Izdaniye Mezhdunarodnogo Instituta Tsentral'noaziatskikh issledovaniy, 20, 5-20.
- Abdykanova, A., Tabaldiyev, K., Chargynov, T., Onuma, K., Kume, Sh., Motuzayte, G., Matuzevichute.,& Beketayeva, Zh. (2014). “Novyy pamyatnik kamennogo veka Aygyrzhal-2 (Kyrgyzstan, Narynskaya oblast')” // Materialy mezhdunarodnoy nauchnoy konferentsii, posvyashchennoy K. A. Akishevu, Astana, Radiouglerodnyye datirovki byli polucheny v ramkakh realizatsii mezhdunarodnogo proyekta “Formirovaniye ko chevykh obshchestv drevney Yevrazii: sravnitel'noye izucheniye” (Kyrgyzskiy natsional'nyy universitet i universitet Kokushikan (Yaponiya).
- Asanov, E. (2003). Kırgız tarıhı: Entsiklopediyalık okuu kuralı. Bişkek.
- Avanesova, N.A. (2020). Arkheologiya Sredney Azii:Eneolit i Bronzovyy vek. Samarkand:Shabnam omad nur Yayınevi.
- Bernshtam, A.N. (1997). İzbrannie trudy po arheologii i istorii kyrgyzov i Kyrgyzstana, C.1. Bishkek.
- Bernshtam, A.N. (2004). Kırgızdardın jana Kırgızstandın tarıhı jana arheologiyası boyunça tandalma emgekter. (Çev: S., Mambetaliev). Bişkek.
- Bernshtam, A.N. (1998). ‘‘İstoriya Kırgız i Kırgızistana sı Drevneyşih Vremen do Mongolskogo Zavoevaniya”, İzbrannıe Trudı po Arheologii i İstorii Kırgızov i Kırgızistana. (Ed.). Taşbaeva K., Bedutova, L. Bishkek: Aybek. https://web.archive.org/web/20020707094003/http://siteistok.host.net.kg/bernshtam.htm Erişim tarihi: 27.05.2022.
- Ceylan, A. (2018а) “Türk Dünyasın’dan Yeni Kaya Resimleri”. XVII Türk Tarih Kongresi I. Ankara. 155-202.
- Ceylan, A. (2018b). “Anadolu'da Türk Varlığının Erken Evreleri”. 4. Uluslararası Türk Çöleni Türk Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Erzurum, s.855-870.
- Chotaeva, Ch. (2021). Geography of Kyrgyzstan. Bishkek: NEO Print.