Çocuklara Yönelik Dijital Tarih Anlatıları: Trt Eba’nın “Tarihimizin Gizli Kahramanları” Serisinin Sosyolojik Analizi

Bu araştırma, çocuklara yönelik dijital tarih anlatılarının sosyolojik ve pedagojik boyutlarını incelemek amacıyla TRT EBA dijital eğitim platformunda yayımlanan “Tarihimizin Gizli Kahramanları” adlı video serisini nitel bir yaklaşımla ele almaktadır. Dijital platformlarda sunulan tarih içerikleri, tarihsel bilginin aktarımının ötesinde; kolektif bellek üretimi, değer aktarımı ve rol model inşası gibi çok katmanlı toplumsal süreçlerle ilişkilidir. Bu bağlamda çalışma, dijital tarih anlatılarının çocuk ve genç izleyiciler açısından nasıl bir tarihsel anlamlandırma ve değer çerçevesi sunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, video anlatılarında tarihsel değerin büyük ölçüde “gecikmiş takdir” ve “döneminde yeterince fark edilmemiş olma” söylemleri üzerinden inşa edildiğini göstermektedir. Tarihsel figürler; azim, çalışkanlık, fedakârlık, sorumluluk ve topluma hizmet gibi değerlerle ilişkilendirilerek izleyiciye pedagojik rol modeller olarak sunulmaktadır. Ayrıca dramatik kurgu, kronolojik hikâyeleme, müzik ve anlatıcı dili gibi dijital anlatı tekniklerinin, tarihsel bilgiyi duygusal olarak yönlendiren ve ilham verici bir deneyime dönüştürdüğü belirlenmiştir. Bu anlatı yapısının, ulusal bellek ve aidiyet duygusunu pekiştiren bir “biz” dili oluşturduğu dikkat çekmektedir. Araştırma sonuçları, çocuklara yönelik dijital tarih anlatılarının yalnızca öğretici materyaller olarak değil; kolektif bellek, değerler pedagojisi ve ideal yurttaşlık anlayışı sunan kültürel metinler olarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, dijital tarih eğitimi, medya okuryazarlığı ve eğitim sosyolojisi alanlarına güncel ve özgün bir katkı sunmaktadır.

This study examines the sociological and pedagogical dimensions of digital historical narratives designed for children through a qualitative analysis of the video series “Tarihimizin Gizli Kahramanları” (The Hidden Heroes of Turkish History), published on the TRT EBA digital education platform. Historical content presented on digital platforms extends beyond the transmission of factual knowledge and is closely associated with multilayered social processes such as the production of collective memory, the transmission of values, and the construction of role models. Within this framework, the study aims to reveal how digital history narratives shape historical meaning-making processes and value frameworks for child and young audiences. The findings indicate that historical value within the video narratives is largely constructed through discourses of “delayed recognition” and “being insufficiently acknowledged in one’s own time.” Historical figures are presented as pedagogical role models by being associated with values such as perseverance, diligence, self-sacrifice, responsibility, and service to society. In addition, digital narrative techniques—such as dramatic structure, chronological storytelling, music, and narrator voice—were found to transform historical knowledge into an emotionally guided and inspirational experience. This narrative configuration contributes to the construction of a collective “we” discourse that reinforces national memory and a sense of belonging. Overall, the results demonstrate that digital historical narratives for children should be regarded not merely as instructional materials, but as cultural texts that produce collective memory, support value-oriented pedagogy, and present conceptions of ideal citizenship. The study offers a timely and original contribution to the fields of digital history education, media literacy, and the sociology of education..