YÜZEY ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA AŞKALE VE ÇEVRESİNDEKİ KARAZ KÜLTÜRÜ
Öz
Son Kalkolitik Çağ ile Orta Tunç Çağı
(İlk Tunç Çağı) boyunca varlığını sürdüren Karaz Kültürü, coğrafi olarak Transkafkasya, Doğu Anadolu, Kuzeybatı İran,
Nahcivan, Suriye-Filistin ve Levant topraklarına kadar yayılım göstermiştir.
Karaz Kültürünün en belirgin özelliği metalimsi siyah açkılı parlak siyah
keramiklerdir. Keramikler el yapımı, kazıma, kabartma ve oluk bezemeli olup
mesken tipleri taş temelli, kerpiç duvarlı, yuvarlak ve dikdörtgen planlıdır.
Ayrıca sabit ve taşınabilir ocaklarda bu kültürün belirleyici unsurlarından
biridir.
Aşkale ve çevresi Karaz Kültürü’nün
yayılım alanı içinde bulunmaktadır. Yüzey araştırmaları verileri ışığında höyük
ve kalelerdeki keramik ve kutsal ocak örneği Karaz Kültürü’nün tipik
özelliklerini yansıtmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Amiran, R. (1952). “Connections Between Anatolia and Paletsine in the EBA”, Israel Exploration Journal II, Israel, 89-103.
- Arsebük, G. (1974). Altınova’da Koyu Yüzlü Açkılı ve Karaz Türü Çanak- Çömlek Arasındaki İlişkiler Sorunu, İstanbul Üniversitesi (Basılmamış Doktora Tezi), İstanbul.
- Arsebük G. (1979). “Altınova’da (Elazığ) Koyu Yüzlü Açkılı ve Karaz Türü Çanak Çömlek Arasındaki İlişkiler”, Türk Tarih Kongresi VIII,81-92.
- Arsebük G. (1986). “Altınova’da(Elazığ) Başlangıcından İlk Tunç Çağın Sonuna Kadar Kültür Silsilesi ve Sosyal Tabakalanma Sorunu”, Türk Tarih Kongresi IX,1986, 67-72.
- Atalay, İ. (1978). Erzurum Ovası ve Çevresinin Jeolojisi ve Jeomorfolojisi, Erzurum.
- Batiuk, S.D. (2000). “Petrographic Analysis of the Early Transcaucasian Ceramics from the Bayburt Region North Eastern Anatolia: An Exploratory Study”,Ancient Near Eastern Studies 37, 153-163.
- Batiuk, S.D. (2013). “Fruits of Migration: Understanding the ‘Long Duree’ and the Socioeconomic Relations of the Early Transcaucasian Culture”, Journal of Anthropological Archaeology 32, 449-477.
- Bingöl, A. (2016). “Kars ve Çevresinde Karaz Yerleşmeleri”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 18,487-502.
- Bittel, K. (1945). Önasya Tarih Öncesi Çağlar: Mısır, Filistin, Suriye, İstanbul.
- Burney, C. A. (1958).“Eastern Anatolia in the Chalcolithic and Early Bronze Age”, Anatolian Studies VIII, London,157-209.