Avrupa ve Türkiye’de Forma Göğüs Sponsorlukları ve Stadyum İsim Hakkı Anlaşmalarının Ekonomik Yapısı

Öz

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Avrupa ve Türkiye’de profesyonel futbol kulüplerinin forma göğüs sponsorlukları ile stadyum isim hakkı anlaşmalarını ekonomik açıdan karşılaştırmalı olarak incelemek ve Türkiye Süper Ligi ile dünya genelinde en yüksek bireysel sponsorluk gelirine sahip futbolcuların sponsorluk anlaşmalarını kulüp temelli modellerle birlikte değerlendirmektir. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması desenine dayanmaktadır. İngiltere Premier League, Almanya Bundesliga, İspanya La Liga, İtalya Serie A, Fransa Ligue 1 ve Türkiye Süper Ligi örnek durumları doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular: Hem Avrupa’da hem Türkiye’de sponsorluk gelirlerinin futbol kulüplerinin ticari yapılanmasında merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Avrupa’da Real Madrid–Emirates, PSG–Qatar Airways, Manchester United–Snapdragon ve FC Barcelona–Spotify gibi 60–75 milyon € seviyesindeki forma göğüs sponsorlukları ile BayArena (30 milyon €), Spotify Camp Nou (20 milyon €) ve Allianz Arena (13 milyon €) gibi yüksek değerli stadyum isim hakkı anlaşmalarının küresel sponsorluk pazarında belirleyici olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de ise Fenerbahçe–Otokoç, Galatasaray–Sixt, Beşiktaş–Arçelik ve Trabzonspor–Vestel göğüs sponsorluklarının 60–243 milyon TL aralığında değiştiği; stadyum isim hakkı anlaşmalarında Chobani, RAMS Global, Tüpraş ve Papara’nın yıllık 200 milyon TL üzeri değerlerle öne çıktığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, futbolcu merkezli bireysel sponsorluk gelirlerinin hem Türkiye’de hem dünyada hızla yükselen bir ekonomik alan hâline geldiği belirlenmiştir. Sonuç: Sponsorluk anlaşmalarının modern futbol ekonomisinde kulüplerin finansal sürdürülebilirliğini güçlendiren stratejik bir gelir kaynağı olduğunu göstermektedir. Avrupa’da yüksek bütçeli ve kurumsallaşmış sponsorluk modelleri öne çıkarken, Türkiye’de pazarın ölçeği daha sınırlı olmakla birlikte kulüplerin uluslararası iş birlikleri, dijital görünürlük ve enflasyona duyarlı gelir stratejileriyle daha rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya doğru evrildiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sponsorluk
• Forma Göğüs Sponsorluğu
• Stadyum İsim Hakkı
• Avrupa Futbolu
• Türkiye Süper Ligi
• Futbol Ekonomisi

The Economıc Structure of Jersey Chest Sponsorshıps and Stadıum Namıng Rıghts Agreements In Europe and Turkey

Öz

Purpose: The purpose of this study is to conduct a comparative economic analysis of jersey sponsorship deals and stadium naming rights agreements of professional football clubs in Europe and Turkey, and to evaluate the sponsorship agreements of football players with the highest individual sponsorship revenues in the Turkish Super League and worldwide, alongside club-based models. Method: The research is based on the comprehensive multiple case study design from qualitative research methods. The England Premier League, Germany Bundesliga, Spain La Liga, Italy Serie A, France Ligue 1, and Turkey Super League case studies were examined through document analysis. Results: Findings indicate that sponsorship revenues play a central role in the commercial structure of football clubs in both Europe and Turkey. In Europe, jersey sponsorship deals worth €60–75 million, such as Real Madrid–Emirates, PSG–Qatar Airways, Manchester United–Snapdragon, and FC Barcelona–Spotify, as well as stadium naming rights agreements such as BayArena (€30 million), Spotify Camp Nou (€20 million), and Allianz Arena (€13 million) dominate the global sponsorship market. In Turkey, it has been determined that Fenerbahçe–Otokoç, Galatasaray–Sixt, Beşiktaş–Arçelik, and Trabzonspor–Vestel jersey sponsorships range from 60 to 243 million TL, while Chobani, RAMS Global, Tüpraş, and Papara stand out in stadium naming rights agreements with annual values exceeding 200 million TL. Furthermore, it has been determined that player-centered individual sponsorship revenues have become a rapidly growing economic sector both in Turkey and worldwide. Conclusion: Sponsorship agreements have proven to be a strategic source of revenue that strengthens the financial sustainability of clubs in the modern football economy. While high-budget and institutionalized sponsorship models are prominent in Europe, in Turkey, although the market is more limited in scale, clubs are evolving towards a more competitive and sustainable structure through international partnerships, digital visibility, and inflation-sensitive revenue strategies.

Anahtar Kelimeler

• Sponsorship
• Jersey Chest Sponsorship
• Stadium Naming Rights
• European Football
• Turkish

Kaynakça

1. Adidas. (2024). Adidas Annual Report 2024: Brand partnerships and global marketing performance. http://www.adidas-group.com/en/investors/financial-reports/ Erişim: 10.09.2025
2. Altman Solon. (2024). 2024 Global Sports Survey [PDF]. https://landing.altmansolon.com/hubfs/2024-Global-Sports-Survey/Altman-Solon-2024-Global-Sports-Survey.pdf Erişim: 12.11.2025
3. Ana Sponsor. (2024). 2024-2025 Trendyol Süper Lig Sponsorluk İnfografiği [Infografik PDF]. https://anasponsor.com/24-25-Super-Lig-Sponsorluk-Infografik_Anasponsor.pdf Erişim: 12.11.2025
4. Arsenal Football Club. (2023). Arsenal and Emirates extend partnership to 2028. https://www.arsenal.com/news/arsenal-and-emirates-extend-partnership-2028 Erişim: 11.10.2025
5. BarcaBlaugranes. (2025). Barcelona extends Spotify partnership with record-breaking deal. https://www.barcablaugranes.com/barcelona-team-news/103907/barcelona-extends-spotify-partnership-with-record-breaking-deal Erişim: 15.11.2025
6. Beşiktaş Jimnastik Kulübü. (2023). Ailemize hoş geldin Tüpraş. https://bjk.com.tr/tr/haber/87064/ailemize-hos-geldin-tupras.html Erişim: 11.11.2025
7. Bloomberg HT. (2023). Trabzonspor stadyum sponsorluk anlaşmasında Papara ile anlaştı. https://www.bloomberght.com/trabzonspor-stadyum-sponsorlugunda-papara-ile-anlasti-2336194 Erişim: 02.11.2025
8. Deniz, E. (2019). Spor sponsorluğu ile marka imajı ve marka değeri arasındaki ilişki: Nicel bir araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 2203–2228.

9. Fenerbahçe Spor Kulübü. (2025). Kulübümüz ile Chobani arasındaki dev sponsorluk anlaşmasının imzaları atıldı. https://www.fenerbahce.org/haberler/futbol/2025/7/kulubumuz-ile-chobani-arasindaki-dev-sponsorluk-anlasmasinin-imzalari-atildi Erişim: 15.11.2025
10. FinanceFootball. (2025). Top football shirt and stadium sponsorship deals in Europe 2025. https://financefootball.com/en/2025/09/04/top-10-biggest-shirt-sponsorship-deals-2025-2026/ Erişim: 11.11.2025
11. Forbes. (2025). The world’s highest-paid soccer players 2025. https://www.forbes.com/sites/justinbirnbaum/2025/10/16/the-worlds-highest-paid-soccer-players-2025/ Erişim: 12.11.2025
12. Galatasaray Spor Kulübü. (2023a). Galatasaray’ın mabedi artık Rams Park. https://www.galatasaray.org/haberler/ali-sami-yen-spor-kompleksi-rams-park/1 Erişim: 12.11.2025
13. Galatasaray Spor Kulübü. (2023b). Galatasaray ile SIXT rent a car sponsorluk anlaşması imza töreni hakkında. https://www.galatasaray.org/haber/kulup/galatasaray-ile-sixt-rent-a-car-sponsorluk-anlasmasi-imza-toreni-hakkinda/53754 Erişim: 12.11.2025
14. Gazete Oksijen. (2024). Trabzonspor’dan Vestel açıklaması: 2025 yılında bitecek sözleşme sonlandırıldı. https://gazeteoksijen.com/spor/trabzonspordan-vestel-aciklamasi-2025-yilinda-bitecek-sozlesme-sonlandirildi-212700 Erişim: 10.11.2025
15. Gerhardt, C., Clarke, B., and Lecarpentier, J. (2021). Naming rights sponsorship in Europe: Fan reactions to stadium renamings in the Premier League, Bundesliga and Ligue 1. AILA Review, 34(2), 212–239.
16. Gillooly, L., and Medway, D. (2018). Sponsorships, stadia, and naming rights. In Routledge handbook of football business and management (pp. 199–208). Routledge.
17. Gillooly, L., Medway, D., Warnaby, G., and Grimes, T. (2020). The importance of context in understanding football fans’ reactions to corporate stadia naming rights sponsorships. European Journal of Marketing, 54(7), 1501–1522.
18. Hamilton, G. (2025). QSI commits to PSG with Qatar Airways renewal. SportBusiness. https://www.sportbusiness.com/news/qsi-commits-to-psg-with-qatar-airways-renewal/ Erişim: 12.11.2025
19. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP). (2023–2025a). Kulüp sponsorluk gelirleri ve özel durum açıklamaları. https://www.kap.org.tr Erişim: 01.11.2025
20. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP). (2023–2025b). Kulüp sponsorluk ve isim hakkı bildirimleri. https://www.kap.org.tr Erişim: 13.11.2025
21. Karagöz, L., ve Akyüz, F. (2023). Kulüplerinin gelir kaynakları. Futbol kulüplerinde muhasebe, finans ve denetim uygulamalarına ilişkin özellikli konular (s. 153).
22. Knight, B. (2025). The world’s 10 highest-paid athletes 2025. Forbes. https://www.forbes.com/sites/brettknight/2025/05/15/the-worlds-10-highest-paid-athletes-2025/ Erişim: 09.11.2025
23. Kore Software and SportsPro. (2024). State of the Industry Report 2024. https://www.sportspro.com/wp-content/uploads/2024/04/KORE-2024-State-of-the-Industry-Report.pdf Erişim: 10.11.2025 LTT Sports and World Football Summit. (2024). Global Football Report: Discovering Football’s Emerging Frontiers (Edition 2024). https://clubaffairs.ch/wp-content/uploads/2024/02/ltt-sports-x-wfs-global-2024.pdf Erişim: 10.11.2025
24. McMillan, J. H. (2000). Educational research: Fundamentals for the consumer (3rd ed.). New York: Longman.
25. Nike. (2024). Nike Athletes & Global Sports Partnerships Report 2024. https://about.nike.com/en/newsroom/releases/nike-underscores-commitment-to-supporting-athletes Erişim: 11.09.2025
26. NTV Spor Ekonomi. (2024). Galatasaray ve Fenerbahçe sponsorluk gelirlerini KAP’a bildirdi. https://www.ntvspor.net/foto-galeri/galatasaray-ve-fenerbahce-sponsorluk-gelirlerini-kapa-bildirdi-67700ee9d3d4ea03f83eb2e6/1 Erişim: 05.11.2025
27. Saatçioğlu, C., and Çakmak, U. D. (2019). Avrupa ve Türkiye’de futbol ekonomisi: Karşılaştırmalı bir inceleme. Sakarya İktisat Dergisi, 8(4), 331–350.
28. SBI Barcelona. (2025). Stadium Naming Rights: Revenue generating opportunity. https://www.sbibarcelona.com/news/stadium-naming-rights-revenue-generating-opportunity Erişim: 10.11.2025
29. Sportcal. (2023). Arsenal and Emirates renew long-standing shirt sponsorship until 2028. https://www.sportcal.com/sponsorship/arsenal-and-emirates-renew-long-standing-shirt-sponsorship-until-2028 Erişim: 10.11.2025
30. Sportico. (2024). Highest-paid athletes in the world. https://www.sportico.com/feature/highest-paid-athletes-in-the-world-1234765608/ Erişim: 09.11.2025
31. SportsPro. (2024). Manchester United and Qualcomm trigger two-year shirt sponsorship extension to 2029. https://www.sportspro.com/news/manchester-united-qualcomm-snapdragon-shirt-sponsor-extension-2029/ Erişim: 16.11.2025
32. Straits Research. (2025). Sports Sponsorship Market Size & Outlook 2025–2033 [PDF]. https://www.straitsresearch.com/report/sports-sponsorship-market Erişim: 11.11.2025
33. Taştan, H. Ş., Alkan, A. D., ve Durmuşoğlu, M. V. (2021). Türkiye Süper Lig ile İngiltere Premier League ve Almanya Bundesliga futbol kulüplerinin spor sponsorluklarının sektörel olarak karşılaştırmalı incelenmesi. ROL Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 1–22.
34. The Football Week. (2025). How European football federations can unlock new sponsorship revenue. https://thefootballweek.com/2025/08/12/european-football-federations-sponsorship-revenue/ Erişim: 15.09.2025
35. Transfermarkt Türkiye. (2023). Beşiktaş, yeni forma sponsorluk anlaşmasını açıkladı. https://www.transfermarkt.com.tr/besiktas-yeni-forma-sponsorluk-anlasmasini-acikladi/view/news/433690 Erişim: 13.11.2025
36. Transfermarkt Türkiye. (2025). Süper Lig forma ve stadyum sponsorluk gelirleri 2024/25. https://www.transfermarkt.com.tr/besiktas-fenerbahce-ve-galatasarayin-forma-sponsorluklarindan-ne-kadar-kazaniyor-/view/news/439968 Erişim: 05.11.2025
37. UEFA. (2024). Benchmarking — ECF IL Report 2024. https://cdn.vev.design/private/aTCxVXgBbmVvmw45NvpIseApVuy2/1kgtc5-uefa-benchmkaring-ecfil-report-2024.pdf Erişim: 05.11.2025
38. Veth, M. (2025). Bayern Munich renew long-term partnership with Deutsche Telekom. Forbes. https://www.forbes.com/sites/manuelveth/2025/08/22/bayern-munich-renew-long-term-partnership-with-deutsche-telekom/ Erişim: 15.11.2025
39. Wende, D. (2025). Digitalization meets top-level football: Telekom and FC Bayern extend their main partnership until 2032. Deutsche Telekom Media Information. https://www.telekom.com/en/media/media-information/archive/telekom-and-fc-bayern-extend-their-main-partnership-1095456 Erişim: 13.11.2025
40. Yahoo Sports. (2025). Manchester City close eye-watering deal for shirt sponsorship. https://sports.yahoo.com/manchester-city-close-eye-watering-150000283.html Erişim: 14.11.2025
41. Yaman, F. (2021). Spor sponsorluğunun bir türü olarak forma sponsorluğu: Türkiye ve Avrupa futbol liglerinin sponsorluk açısından sektörel olarak karşılaştırılması. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 7(87), 3709–3719.
42. Yin, R. K. (2009). Case study research: Design and methods (Vol. 5). Sage.
43. Zhou, Z. (2025). The impact of sports sponsorship: The commercial cooperation between Adidas and Bayern Munich. Highlights in Business, Economics and Management. https://doi.org/10.54097/p3a89205