Kardiyovasküler Hastalık Risk Faktörleri ve Karotis Arter Intima Media Kalınlığı Arasındaki İlișki

Öz

AMAÇ: Yaș, cinsiyet, arteriyel hipertansiyon öyküsü, diabetes mellitus, hiperlipidemi, koroner arter ve serebrovasküler hastalık öyküsü ve sigara kullanımının karotis intima media kalınlığı üzerine etkisini belirlemektir. YÖNTEM: Herhangi bir nedenden dolayı kliniğimizde, dört aylık periyotta ekstrakranial karotis arterlere yönelik Renkli Doppler Ultrasonografi incelemesi yapılan olgular (N=222) prospektif olarak değerlendirildi. Her olgunun karotis intima media kalınlığı, her iki ana karotis arterin yaklașık 1-1,5 cm’lik distal bölümünden, yalnızca posterior duvardan, üçer kez ölçüldü. Sağ ve sol ana karotis arterden öl- çülen değerlerin ortalaması alınıp kaydedildi. Aterosklerotik plak varlı- ğı kaydedildi. Çap ölçümüne göre ≥ % 15 darlığı olan olgular seçildi. Yaș, cinsiyet, hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, kardiyovasküler hastalık öyküsü ve sigara kullanımının ana karotis arterin intima media kalınlığı üzerine etkisi ve plak varlığı ile karotis karotis intima media kalınlığı arasındaki ilișki araștırıldı. BULGULAR: Yaș, cinsiyet, sigara, koroner arter ve serebrovaskü- ler hastalık öyküsü, hiperlipidemi, hipertansiyon ve diabetes mellitus, univariate analizde ana karotis arterin intima media kalınlığı üzerine tek bașlarına etkili risk faktörleri oldukları saptandı. Yapılan regresyon analizi sonucunda diabetes mellitus dıșındaki tüm parametrelerin ana karotis arterin intima media kalınlığı üzerine anlamlı etkisi olduğu görüldü. En önemli etkinin hipertansiyondan kaynaklandığı bunu, hiperlipidemi, koroner arter ve serebrovasküler hastalık öyküsü değișkenlerinin takip ettiği saptandı. Plak ve darlık saptanan olguların ana karotis arterin intima media kalınlığı ölçümlerinin, saptanmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü. SONUÇ: Ana karotis arterin intima media kalınlığı; yaș ve cinsiyet gibi değiștirilemeyen risk faktörlerinin yanı sıra, sigara kullanımı, hipertansiyon, hiperlipidemi, koroner arter ve serebrovasküler hastalık gibi değiștirilebilen risk faktörlerinden etkilenir.

Anahtar Kelimeler

• Kardiyovasküler hastalıklar, karotis intima-media kalınlığı, demografi, Doppler, ekokardiyografi, risk

Relation Between Cardiovascular Disease Risk Factors and Common Carotid Artery Intima Media Thickness

Öz

AIM: To determine the effects of age, sex, smoking, hypertension, diabetes mellitus, hyperlipidemia, history of coronary artery disease and cerebrovascular disease on carotid intima media thickness. METHODS: Patients (N=222) undergoing Color Doppler Ultrasound examination of the extra cranial carotid arteries for any reason in a four-month-period were prospectively investigated. Posterior wall intima media thickness on 1-1.5 cm distal part of both common carotid arteries was measured three times for each patient. The mean values of measurements of right and left common carotid arteries, the presence of atherosclerotic plaque and vessel stenosis ≥ 15% were recorded. The effects of age, sex, smoking, hypertension, diabetes mellitus, hyperlipidemia, coronary artery disease, and cerebrovascular disease on common carotid arteries intima media thickness and the relationship between common carotid arteries intima media thickness and plaque existence were investigated. RESULTS: Age, sex, smoking, hypertension, diabetes mellitus, hyperlipidemia, coronary artery disease and cerebrovascular disease individually increased the common carotid arteries intima media thickness according to univariate analysis. All of the parameters but diabetes mellitus were defi ned as risk factors by using regression analysis. Hypertension followed by hyperlipidemia, coronary artery disease and cerebrovascular disease had more power. CONCLUSION: Intima media thickness of common carotid arteries is affected by un-modifi able factors such as age and sex and by modifi able factors such as smoking, hypertension, hyperlipidemia, coronary artery disease and cerebrovascular disease.

Anahtar Kelimeler

• Cardiovascular diseases, carotid intima-media thickness, demography, Doppler, echocardiography, risk