KİMLİK OLUŞUMUNDA AİLENİN ROLÜ

Öz

Kimlik, iletişim imkânlarının arttığı günümüzde farklı sorunlar ile üzerinde durulan konulardan olmuştur. Zira farklı kimlikler arasındaki etkileşim, dijital devrim ile hiç olmadığı ölçüde artmıştır. Farklı dili konuşan, farklı kültür, gelenek, din ve değerlere sahip insanlar birbirlerinin gündelik yaşam pratiklerinden özel ritüellerine kadar pek çok uygulamalarına rahatlıkla tanıklık edebilmektedir. Sosyal medya mecraları tarafından öne çıkarılan kimliklere ait yeme-içmeden giyime, aile içi ilişkilerden dinî uygulamalara varıncaya kadar pek çok davranış biçimi bambaşka kimliklere sahip bireyler tarafından birer moda unsuru gibi görülebilmekte, takip edilebilmektedir. Bu ise, modernizmin ortaya çıkardığından farklı ve yeni kimlik sorunlarına sebep olmaktadır. Dijital dünya bireyleri cinsiyet gibi biyolojik aidiyetlerinden dahi şüpheye düşürecek kimlik kaymalarına, eklektik din anlayışları ile yeni kimlik krizlerine neden olmuştur. Makalemizde bu kimlik problemleri karşısında hala toplumun hücresi konumunda bulunan aile kurumunun kimliği inşa eden etkisi üzerinde durulmakta, kimliği meydana getiren her bir unsur ailenin etkisi bağlamında ele alınmaktadır. Böylelikle bir anlamda kimliksizleşme tehlikesine karşı ailenin önemli rolü de ortaya konulmuş olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kimlik
• Modernizm
• Postmodernizm
• Aile
• Kültür
• Din.

The role of the family in identity construction

Öz

Identity has become one of the issues that are emphasized with different problems today, while communication opportunities have increased. Because the interaction between different identities has increased more than ever with the digital revolution. People who speak different languages and have different cultures, traditions, religions and values can easily witness many of each other’s practices, from daily life practices to special rituals. Many behavioral styles, from eating and drinking to clothing, from family relations to religious practices, belonging to the identities highlighted by social media channels can be seen and followed as fashion elements by individuals with completely different identities. This, in turn, causes new identity problems that are different from those created by modernism. The interaction power of the digital world causes identity shifts and new identity crises that will make individuals doubt even their biological affiliations such as gender. In our article, we focus on the identity-building effect of the family institution, which is still the cell of society in the face of these identity problems, and each element that creates identity is discussed in the context of the impact of the family. Thus, in a sense, the important role of the family against the danger of disidentification is revealed.

Anahtar Kelimeler

• Identity
• Modernism
• Postmodernism
• Family
• Culture
• Religion.

Kaynakça

1. Lewis, M., Beavers, M. D., Gossett, T., Phillips, V. A. (1976). Psychological health in family systems. New York City: Brunner-Mazel.
2. Apaydın, H. Y. (2007). İslâm hukukunda aile. Çaha, Ö. (Ed), Günümüzde aile (İSAV Tartışmalı İlmi Toplantılar Dizisi). İstanbul: Ensar Neşriyat.
3. Arslan, A. (1994). Felsefeye giriş. Ankara: Vadi Yayınları.
4. Bauman, Z. (2017). Akışkan modernite 2. Basım. (Sinan Okan Çavuş Çev.) İstanbul: Can Sanat Yayınları.
5. Bauman, Z. (1996). From pilgrim to tourist—or a short history of identity. Hall, S. and du Gay, P., (Ed), Questions of cultural identity. Sage Publications.
6. Beit-Hallahmi, M. Psikoloji, din, sanat, kimlik. (Hasan Kayıklık Çev.)
7. Bilgin, N. (1994). Sosyal bilimlerin kavşağında kimlik sorunu. İzmir: Ege Yayıncılık.
8. Bilgin, N. (2007). Kimlik inşası. İzmir: Aşina Kitaplar.

9. Birekul, M. F. &Yılmaz, M. (2001). Peygamber günlerinde sosyal hayat ve aile. Konya: Yediveren Yayınları. Brubaker, R., Cooper, F. (2000). Beyond identity. Theory and Society, 29, 1-47.
10. Butler, J. (2016). Cinsiyet belası (5. Baskı) (Başak Ertür Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
11. Castells, M. (2017). Der Aufstieg der Netzwerkgesellschaft. Das Informationszeitalter Wirtschaft, Gesellschaft, Kultur. Band 1.Wiesbaden: SpringerVerlag.
12. Cevizci, A. (1996). Felsefe sözlüğü. Ankara: Ekin Yayınları.
13. Cooley, C. H. (1968). “The self in social interaction: On the meaning of ‘I’”, Gordon, C. vd., The Self in Social Interaction. New York: John Wiley and Sons, Inc.
14. Coşkun, A. (2012). Sevgi sosyolojisi. İstanbul: Rağbet Yayınları.
15. Deaux, K. (1993). Reconstructing social identity, Personality and Social Psychology Bulletin 19 (1), 4-12.
16. Demir, Z. (2014). Modern ve postmodern feminizm, Bursa: Sentez Yayınları
17. Dereli, M. D. (2018). Dini kimliklerin sosyal medyada akışkanlaşması: Siber-etnografik bir araştırma. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
18. Dijk, J. V. (2016). Ağ toplumu. İstanbul: Kafka Yayınevi.
19. Ecarius, J. (2013). Familienerziehung im historischen Wandel: Eine qualitative Studie über Erziehung und Erziehungserfahrungen von drei Generationen. Springer Verlag.
20. Erikson, E. H. (1994). Identity: Youth and crisis. W. W. Norton & Company.
21. Freyer, H. (1964). Din sosyolojisi. (Turgut Kalpsüz Çev.) Ankara: A.Ü. İ. F. Yayınları.
22. Giddens, A. (2004). Modernliğin sonuçları (3. Basım) (Ersin Kuşdil Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
23. Gökçe, B. (1996). Türkiye’nin toplumsal yapısı ve toplumsal kurumlar. Ankara: Savaş Yayınları.
24. Görmez, M. (2016). Din ve kimlik. Diyanet Dergisi (303), 4-6.
25. Greil, A., Davidman, L. (2007). Religionand identity. James A. Beckford, N. J. Demerath (Ed.). III. The SAGE Handbook of the Sociology of Religion. L. Angeles, London: Sage Publication. 533-549.
26. Gürsoy Ş. (2006). Türkiye abdalları. Ankara: Platin Yayınları.
27. Güvenç, B. (1993). Türk kimliği. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
28. Habermas, J. (2005). “Öteki” olmak, “öteki”yle yaşamak, siyaset kuramı yazıları. (İlknur Aka Çev.) İstanbul.
29. Hançelioğlu, O. (1994). Felsefe sözlüğü (9. Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
30. Honneth, A. (2003). Kampf um Anerkennung: zur moralischen Grammatik sozialer Konflikt: mit einem neuen Nachwort. Frankfurt/M.
31. Kağıtçıbaşı, Ç. (1980). Çocuğun değeri. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi İdari Bilimler Yayınları. Kaya, Y. (2007). Kimlikler yeniden dağıtılırken: Millî kimlikler, kürenin halleri. Yaşar Kaya (Ed). Doğu Kütüphanesi Yayınları.
32. Kellner, D., Best, S. (1998). Postmodern teori, eleştirel soruşturmalar. (M. Küçük Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
33. Keupp, H. (1997). Diskursarena Identität: Lernprozesse in der Identitätsforschung. İn Keupp, H., & Höfer, R. (Eds.). (1997). Identitätsarbeit heute: Klassische und aktuelle Perspektiven der Identitätsforschung (Vol. 1299). Suhrkamp. S.11-39.
34. Keupp, H. (2005). Die reflexive Modernisierung von Identitätskonstruktionen: Wie heute Identität geschaffen wird. Hafeneger, Benno (2005): Subjektdiagnosen. Subjekt, Modernisierung und Bildung. Schwalbach/Ts.: Wochenschau Verlag, 60-91.
35. Kızılçelik, S. (1996). Postmodernizm dedikleri. İzmir: Saray Medikal Yayıncılık.
36. Kösoğlu, N. (1992). Milli kültür ve kimlik. İstanbul: Ötüken Yayınları.
37. Kuşat, A. (2003), Bir değerler sistemi olarak “kimlik” duygusu ve Atatürk. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (15), 45-61.
38. Küçükkalp, E. (2006). Gençlik din ve değerler psikolojisi. Hayati Hökelekli (Ed). İstanbul: Dem Yayınları.
39. Küçükkurt, M. (1990). Ailenin psikolojik fonksiyonları. Türkiye Aile Yıllığı. Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Kur. Bşk. Yayınları.
40. Maalouf, A. (2006). Ölümcül kimlikler (24. Basım). (Aysel Bora Çev.) İstanbul: YKY Yayınları.
41. Manago, A.M. (2015). Media and the development of identity. R.A. Scott and S.M. Kosslyn (Ed.). In Emerging Trends in the Social and Behavioral Sciences.
42. Marshall, G. (2003). Sosyoloji sözlüğü (O. Akınhay & D. Kömürcü Çev.) Bilim ve Sanat Yayınları.
43. Möngü, B. (2013). Postmodernizm ve postmodern kimlik anlayışı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2 (17).https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/2833/38540
44. Mullis, R. L., Brailsford, J. C., & Mullis, A. K. (2003). Relations between identity formation and family characteristics among young adults. Journal of Family Issues, 24 (8), 966-980.
45. Müller, B. (2009). Identität. Soziologische Analysen zur gesellschaftlichen Konstitution der Individualität. Dissertation zur Erlangung des Doktorates der Sozial- und Wirtschaftswissenschaftlichen Fakultät der Karl-Franzens-Universität Graz.
46. Onat, H. (2009). Küreselleşme sürecinde kimlik, din ve Türkiye’nin bazı gerçekleri. www.hasanonat.com
47. Ozankaya, Ö. (1996). Toplum bilim. İstanbul: Cem Yayınları.
48. Özant, N., Kelleci, M. (2017). Dijital iletişimde sözel olmayan ipuçları: Emojilerle etkileşim ve duygulanım. Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 4 (2), 396- 417.
49. Özensel, E. (2003). Sosyolojik bir olgu olarak değer. Değerler Eğitimi Dergisi, 1 (3), 217-239.
50. Rokeach, M. (1973). The nature of human values. New York: The Free Pres.
51. RTÜK. (2013). Türkiye’de Çocukların Medya Kullanma Alışkanlıkları Araştırması. RTÜK Kamuoyu Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı. Ankara: Bizim Matbaa.
52. Steinberg, L. D. (2013). Ergenlik (2. Basım) (F. Çok Çev.) İmge Kitabevi Yayınları.
53. Şimşek, S. (2002). Günümüzün kimlik sorunu ve bu sorunun yaşandığı temel çatışma eksenleri. U.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (3), 29-39.
54. Tatar, T. (2008). Kürede dönen siyaset. İstanbul: Doğu Kütüphanesi Yayınları.
55. Taylor, S. E., Peplau, L. A., Sears, D. O. (2010). Sosyal psikoloji 2. Basım. (A. Dönmez Çev.) İmge Kitabevi.
56. Türk Dil Kurumu. (t.y.). Yayım. Güncel Türkçe sözlük. Erişim tarihi: Kasım 22, 2023, https://sozluk.gov.tr/
57. Twenge, J. M., Cambell, W. K. (2010). Asrın vebası-Narsisizm illeti (Ö. Yüksel Çev.) Kaknüs Yayınları. http://www.dr.com.tr/Kitap/Asrin-Vebasi-Narsisizm-Illeti/Jean-M-Twenge/EgitimBasvuru/Psikoloji-Bilimi/urunno=0000000338659
58. Uysal, E. (2003). Değerler üzerine bazı düşünceler ve bir erdem tasnifi denemesi: İnsanî erdemler-İslamî erdemler. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12 (1), 51-69.
59. Ülken, H. Z. (1958). Felsefeye giriş (2. Kitap), Ankara: A.Ü.İ. F Yayınları.
60. VandenBos, G. R. (Ed.). (2015). APA Dictionary of psychology (Second Edition). American Psychological Association.
61. Yavuz, Ş. (2007). Değerlerin şeceresi, doğası, sınırı ve devamlılığı: Değerlerin dini ve sosyal karakteri ve sürekliliği. Recep Kaymakcan, Seyfi Kenan, Hayati Hökelekli, Şeyma Arslan, Mahmut Zengin (Ed). Değerler ve Eğitimi. İstanbul: Dem Yayınları.
62. Zuckerman, P. (2006). Din sosyolojisine giriş. (İhsan Çapcıoğlu-Halil Aydınalp Çev.) Ankara: Birleşik Kitabevi.