FARKLI TOPLULUKLARDA ERKEN YAŞTA EVLİLİK OLGUSUNA BAKIŞ -Kız Çocukları Özelinde Bir Değerlendirme

Öz

Evlilik kadim dönemlerden günümüze farklı formlarıyla tüm toplumlarda var olan evrensel bir sosyal kurumdur. Bu kurumun oluşmasında içinde bulunduğu maddi ve kültürel şartlar farklılaştırıcı bir etkiye ve role sahiptir. Diğer toplumsal kurumlarda olduğu gibi evlilik kurumunda da tarih boyunca farklı dönemler ve kültürlerde hem benzerlik hem de farklılıklar söz konusu olmuştur. Dolayısıyla yapı ve işlev açısından ailede değişim ve süreklilik birlikte gözlemlenir. Toplumsal hayat gelenek, görenek, din, hukuk, ahlak gibi kurumlar tarafından düzenlenir. Tarihin her döneminde evlilik de bu düzenlemelere tabi olmuştur. Evlilikle ilgili toplumsal/hukuki düzenlemelerin başında evliliğin nasıl gerçekleşeceği, kimlerin birbiri ile evlenip kimlerin evlenemeyeceği hususu bulunur. Tarih boyunca evlenecek kişiler arasında yaş farkı ile ilgili bir sınırlama getirilmemişken, evlenecek kişilerin asgari yaşı konu olduğunda bazı sınırlamaların bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmada kızların “küçük” yaşta evliliklerine farklı bakışın gerekçeleri ve bu gerekçelerin değişimi/değişebilirliği örneklerle ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Erken evlilik
• kız çocuklarının evlenmesi
• evlilik yaşı
• küçük yaşta evlilik

A PERSPECTIVE OF EARLY MARRIAGE IN DIFFERENT COMMUNITIES -An Evaluation Specific to Girls

Öz

Marriage is a universal social institution. The material and cultural conditions in which this institution is formed have a differentiating effect and role. As in other social institutions, there have been both similarities and differences in the institution of marriage in different periods and cultures throughout history. Social life is regulated by institutions such as customs, traditions, religion, law and morality. Marriage has also been subject to these regulations in every period of history. The main social/legal regulations regarding marriage are how the marriage will take place, who can marry each other and who cannot. While throughout history there has been no limitation regarding the age difference between people getting married, it seems that there are some limitations when it comes to the minimum age of people getting married. In this study, the reasons for the different views on girls' marriages at "underage" ages and the change/changeability of these reasons are discussed with examples.

Anahtar Kelimeler

• Early marriage
• marriage of girls
• age of marriage
• marriage at a young age

Kaynakça

1. Agarwala, S. N. (1957). The age at marriage in India. Population Index, 23(2), 96-107. https://doi.org/10.2307/2731762
2. Arslan, İ. (2019). Hz. Âişe’nin evlilik yaşı örf mü, din mi? Trabzon İlahiyat Dergisi, 6(1), 37-72.
3. Baber, R. E. (1934). Marriage in ancient China. The Journal of Educational Sociology, 8(3), 131-140.
4. Chapin, A. P. (2021). What is child in Aegean prehistory? In Lesley A. Beaumont, Matthew Dillon, & Nicola Harrington (Eds.), Children in Antiquity (pp. 26-41). London and New York: Routledge.
5. Demir, Z. (2021). Değişen toplumlarda ailenin değişmeyen özellikleri. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 770-791.
6. Diyanet İşleri Başkanlığı. (2013). Hadislerle İslam (Cilt 4). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
7. Dindar, V. (2020). Gençlerde evlilik yaşının uzaması üzerine din sosyolojisi açısından bir araştırma. İlahiyat Akademi Dergisi, 12, 257-284.
8. Eralp, A., & Gökmen, Ş. (2020). Ortalama evlilik yaşının yükselmesini etkileyen faktörler ve cinsiyete göre farklılıklar. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 395-412.

9. Gavalas, V. S. (2008). Marriage patterns in Greece during the twentieth century. Continuity and Change, 23(3), 509. https://doi.org/10.1017/s0268416008006826
10. Görgülü, Ü. (2019). Veda hutbesi ekseninde ailede haklar ve sorumluluklar. In Suat Mertoğlu (Ed.), Hz. Peygamber’in Veda Haccı Hutbeleri (pp. 337-352). Ankara: DİB Yayınları.
11. Guo, C., Lihua, P., Lei, Z., & Xiaoying, Z. (2015). Historical demography for late marriage in China: A verification study. Journal of Family History, 40(1), 111-125.
12. Harkness, A. G. (1896). Age at marriage and at death in the Roman Empire. Transactions of the American Philological Association, 27, 35-72.
13. Harrington, N. (2021). The ancient Egyptian conception of children and childhood. In Lesley A. Beaumont, Matthew Dillon, & Nicola Harrington (Eds.), Children in Antiquity (pp. 11-25). London and New York: Routledge. Hopkins, M. K. (1965). The age of Roman girls at marriage. Population Studies, 18(3), 309-327.
14. Jimenez, L. M. (2021). From birth to rebirth: perception of childhood in Greco-Roman Egypt. In Lesley A. Beaumont, Matthew Dillon, & Nicola Harrington (Eds.), Children in Antiquity (pp. 121-133). London and New York: Routledge.
15. Keskin, D. (2011). Küçük yaşta evlenmenin müeyyidesi. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(4), 65-83.
16. Laden, G. (2011, May 1). Falsehood: "If this was the Stone Age, I'd be dead by now". Science Blogs. https://scienceblogs.com/gregladen/2011/05/01/falsehood-if-this-was-the-ston (Archived from the original on November 11, 2012. Retrieved August 31, 2014).
17. Murray, J. (1998). Individualism and consensual marriage: Some evidence from medieval England. In Constance M. Rousseau & Joel T. Rosenthal (Eds.), Women, Marriage, and Family in Medieval Christendom. Kalamazoo, MI: Western Michigan University.
18. Outhwaite, R. B. (1973). Age at marriage in England from the late seventeenth to the nineteenth century. Transactions of the Royal Historical Society, 23, 55-70. https://doi.org/10.2307/3678872
19. Özarslan, S. (2020). Evlilik yaşı ve içerdiği sorunlar. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 14, 249-259.
20. Parameswara, K. (1977). Age at marriage in a nineteenth century Indian parish. Annales de Démographie Historique, 271-284.
21. Savaş, R. (1995). Hz. Âişe’nin evlenme yaşı ile ilgili farklı bir yaklaşım. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9, 139-144.
22. Serahsî, Ş. M. (1989/1409). el-Mebsût. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife.
23. Tezcan, S., & Coşkun, Y. (2004). Türkiye’de 20. yüzyılın son çeyreğinde kadınlarda ilk evlenme yaşı değişimi ve günümüz evlilik özellikleri. Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Population Studies, 26, 15-34.
24. Tien, H. Y. (1983). Age at marriage in the People’s Republic of China. The China Quarterly, 93, 90. https://doi.org/10.1017/s0305741000016180
25. Uludüz, Ö. (2003). Changing patterns of marriage and family in England from the late medieval to the early modern ages (Unpublished master's thesis). Ortadoğu Teknik Üniversitesi.
26. UNICEF. (2022a). https://www.unicef.org/protection/child-marriage (Erişim Tarihi: 22.08.2022).
27. UNICEF. (2022b). https://www.unicef.org/stories/child-marriage-around-world (Erişim Tarihi: 22.08.2022).
28. Wikipedia.(2022a). https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_age_at_first_marriage (Erişim Tarihi: 24.08.2022).
29. Wikipedia. (2022b). https://en.wikipedia.org/wiki/Life_expectancy#cite_note-Laden2011-4 (Erişim Tarihi: 25.08.2022).
30. Ünal, A. (1998). Yahudilikte, Hristiyanlıkta ve İslâm’da evlilik. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
31. Yaman, A. (2019). Doktrin ve olgu bağlamında küçüklerin evlendirilmesi. Eskiyeni, 38, 9-29.
32. Zehebî, Ş. M. (1985/1405). Siyeru a’lâmi’n-nübelâ (Şuayb el-Arnavût, Ed.). Beyrut: Müessesetü’l-Risâle.