Binalarda Pasif Soğutma Yöntemleri ve Geleneksel Mimarideki Uygulamalarının İncelenmesi
Öz
Enerji tüketiminin ve fosil yakıt tüketimi kaynaklı çevresel sorunların önemli bir kısmının binalardan kaynaklandığı bilinmektedir. Binalarda enerji tüketiminin önemli bir kısmı binalarda konfor koşullarının sağlanması için ısıtma, soğutma, havalandırma ve aydınlatma sistemleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Son dönemde ekonomik sorunlar, sürdürülebilirlik, çevre kirliliği sorunları ve enerji arzının güvenliği gibi nedenlerden dolayı enerji verimliliği dünya gündemini meşgul etmektedir. Özellikle sıcak iklim bölgelerinde binalarda gerçekleşen soğutma enerjisi tüketimi binaların enerji tüketiminin önemli bir yüzdesini oluşturmaktadır. Konfor koşullarını sağlamak için soğutma enerjisi ihtiyacının fosil yakıtlarından karşılanması enerji maliyetini ve fosil yakıt tüketiminin neden olduğu karbondioksit salımını önemli ölçüde arttırmaktadır. Buna karşılık geleneksel konutların mimari tasarımında yer alan pasif sistemler, konfor koşullarını sağlayarak soğutma enerjisi tüketimini asgari seviyeye indirgemektedir. Soğutma ihtiyacının yüksek olduğu sıcak-nemli iklim bölgelerinde yer alan geleneksel konut binalarının tasarımında pasif soğutma tekniklerinin önemli bir kısmı uygulanmıştır. Pasif soğutma sistemlerine yönelik mimari çözümler, termal konfor koşullarından ödün vermeden enerji verimliliğini sağlarken, tarihi kentsel bölgelere mimari kimlik de kazandırmıştır. Bu çalışmanın amacı pasif soğutma yöntemlerini ve mimari tasarıma uyum çözümlerini tanıtmak ve geleneksel konut mimarisindeki uygulamalarını incelemektir.
Anahtar Kelimeler
Pasif soğutma, Binalarda pasif soğutma, Enerji verimliliği, Geleneksel konut mimari tasarımları, Sürdürülebilirlik.
Kaynakça
- A. Al-Sallal, kh., (2016). ‘Low Energy Low Carbon Architecture Recent Advances & Future Directions’ CRC Press 2016.
- Barthelmes, Verena ,M., Becchio, Cristina, Corgnati, Stefano, P., (2016), ‘Occupant behavior lifestyles in a residential nearly zero energy building: Effect on energy use and thermal comfort’, Science and Technology for the Built Environment, 22 (7), ss. 960-975.
- Bahadori, Mehdi, N., (1978), ‘Passive cooling systems in Iranian architecture’. Sci. Am. 238(2), ss. 144–154. BEP-TR, ‘Binalarda Enerji Verimliliği Yönetmeliği’ Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ankara 2010.
- Dnyandip K. Bhamare, ManishK. Rathod , Jyotirmay Banerjee, (2019) ‘Passive cooling techniques for building and their applicability in different climatic zones—The state of art’, Energy and Buildings, 198, ss. 467-490.
- Daghigh, Ronak, (2015), ‘Assessing the thermal comfort and ventilation in Malaysia and the surrounding regions’, Renew. Sustain. Energy Rev. 48, ss. 682–691.
- Engin, Nihan, (2012), ‘Enerji Etkin Tasarımda Pasif İklimlendirme: Doğal Havalandırma’, Tesisat Mühendisliği, 129, ss. 62-70.
- Hyemi, Kim, Soon Park, Kuyng, Hwan Yong, Kim, (2018), ‘ Study on Variation of Internal Heat Gain in Office Buildings by Chronology’ , Energies, 14 (4), ss. 2-16.
- Köse, E., (2019). ‘Binalarda Enerji Korunumu Açısından Yapı Bileşenlerinde Kullanılan Faz Değiştiren Malzemelerin Performansının Değerlendirilmesi’ Yüksek Lisans Tezi, İ.T.Ü Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019.
- Manioğlu, Gülten, Yılmaz, Zerrin, (2008), ‘Energy efficient design strategies in the hot dry area of Turkey’ , Building And Environment, 43, ss. 1301-1309.
- Oudeh, Sh., (2018). ‘Sürdürülebilirlik Bağlaminda Geleneksel Ve/Veya Yerel Mimari: Geleneksel İran Mimarisi, Beykent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlik Anabilim Dali Mimarlik Bilim Dali, Yüksek Lisans Tezi, 2018.