Geleneksel Aksaray Evlerinde Değişim ve Dönüşüm; Hacı Osman Ünsal Evi (Ünsallar Konağı) Örneği

The aim of this study is to examine the transformations experienced by Traditional Aksaray Houses, with a particular focus on how spatial arrangements in houses that have retained their original function have evolved over time in response to user needs. This investigation is conducted through a comparative analysis based on a selected case study. The selected example is the Hacı Osman Ünsal House (Ünsallar Mansion), which has been adapted to contemporary standards without restoration and is located within the Taşpazar Neighborhood Urban Conservation Area. The house, which remains structurally intact, retains a significant portion of its facade features. The presence of previous studies on the house and the fact that its current condition is documentable are important factors in the selection of the house. In line with all these data, the changes and transformations that Hacı Osman Ünsal House has undergone were analyzed according to the information obtained from written sources and the information received from the users. Accordingly, the changes in the spatial organization of the house were processed on the floor plans obtained and the changes in the facade layout were tried to be revealed with photographs. Thus, through the example of Hacı Osman Ünsal House, the reasons for change and transformation of Traditional Aksaray Houses and their continuity of use are discussed.

Bu çalışmanın amacı; Geleneksel Aksaray Evleri’nin geçirdiği değişim ve dönüşümler üzerinde durarak, özgün işlevini günümüze kadar sürdüren bu evlerin mekân kurgusunda meydana gelen değişimlerin zaman içerisinde kullanıcı ihtiyaçlarına göre nasıl biçimlendiğini karşılaştırmalı olarak bir örnek üzerinden incelemektir. Örnek olarak seçilen ev, restore edilmeden çağdaş donatılarla güne uyarlanan ve konumu nedeniyle Taşpazar Mahallesi Kentsel Sit Alanı içerisinde bulunan Hacı Osman Ünsal Evi (Ünsallar Konağı)’dir. Sağlam bir halde ayakta kalmış olan ev, cephe özelliklerinin büyük bir kısmını korumaktadır. Ev hakkında önceden yapılmış çalışmaların bulunması ve günümüzdeki durumunun belgelenebilir nitelikte olması evin seçilmesindeki önemli etkenlerdir. Tüm bu veriler doğrultusunda Hacı Osman Ünsal Evi’nin geçirdiği değişim ve dönüşümler; yazılı kaynaklardan edinilen ve kullanıcılardan alınan bilgilere göre ele alınmıştır. Buna bağlı olarak, evin mekân kurgusunda meydana gelen değişiklikler elde edilen kat planları üzerine işlenmiş ve cephe düzenine ait değişimler fotoğraflarla ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylece Hacı Osman Ünsal Evi’nin örneği üzerinden Geleneksel Aksaray Evleri’nin değişim ve dönüşüm gerekçeleri ve kullanım süreklilikleri tartışılmıştır.