İç Hava Kalitesinin Yapı Türüne Göre İncelenmesinin Bibliyometrik Analizi

Kentleşmenin artması ile kirletici kaynaklar çoğalmış ve hava hızla kirlenmiştir; bu durum canlılar ve çevre üzerinde olumsuz etkiler bırakmaktadır. Canlıların iç mekanlardaki kirletici kaynak maruziyetinin dış mekanlardaki maruziyetten daha fazla olduğu bilinmektedir. Bu sebeple iç mekân hava kalitesi dikkate alınması gereken önemli bir konudur. Literatürde yapı türleri özelinde özellikle sağlık ve eğitim yapılarında iç hava kalitesini konu edinen kaynak eksikliği tespit edilmiştir. Bu çerçevede çalışmanın amacı bilim haritalama tekniğine göre “yapı türlerinin iç hava kalitesi” kavramının bibliyometrik analizinin yapılmasıdır. Bu kapsamda 23.04.2024 tarihinde, “indoor air quality” and “healthcare buildings” and “educational buildings” and “residences” anahtar sözcükleriyle Web of Science veri tabanında “tüm alanlar” seçilerek yapılan araştırmada toplam 468 sonuca ulaşılmıştır. Seçilen 10 yıllık süre zarfında yayımlanmış 414 makale, Vosviewer yazılımı aracılığıyla yazar, atıf sayısı, yayınlandığı kaynak, ülke, kurum ve anahtar kelimeler bazında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Zhang ve Yinping’in alandaki en yüksek atıf sayılarına sahip araştırmacılar olduğu görülmüş; bibliyometrik eşleşme açısından ise Zomorodian’ın çalışmaları en yoğun kümelenmeyi oluşturmuştur. Özellikle 2016 yılında yayımladığı çalışması bu alanda çok sayıda çalışmaya temel kaynak olmuştur. Anahtar kelime analizinde en sık karşılaşılan terimin “indoor air quality” olduğu saptanmıştır. Tsinghua Üniversitesi’nin yayın sayısı açısından ön planda yer aldığı ve buna paralel şekilde Çin Halk Cumhuriyeti’nin en fazla yayına sahip ülke olarak öne çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen analiz çıktılarının, konuya ilişkin literatürde yönlendirici ve yol gösterici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

As urbanization increases, pollutant sources have multiplied, and air pollution has rapidly worsened, leaving negative impacts on living beings and the environment. Indoor exposure to pollutants is known to be higher than outdoor exposure, making indoor air quality (IAQ) an important issue to address. A gap in the literature has been identified concerning IAQ, particularly in healthcare and educational buildings. This study aims to perform a bibliometric analysis of the concept of “indoor air quality in building types” using science mapping techniques. A search on the Web of Science database, conducted on April 23, 2024, with the keywords “indoor air quality,” “healthcare buildings,” “educational buildings,” and “residences,” yielded 468 results. A total of 414 publications from the last decade were analyzed using the Vosviewer software based on authorship, citation count, source, country, institution, and keyword distribution. The findings indicate that Zhang and Yinping are the most frequently cited researchers in this field, while Zomorodian's studies represent the strongest clustering in terms of bibliometric co-occurrence. In particular, 2016 publication has become a widely referenced source within the scope of this topic. The keyword analysis revealed that “indoor air quality” is the most prominent term across the examined literature. Tsinghua University was identified as the leading institution in terms of publication output, and consequently, China emerged as the country with the highest number of related studies. The results of the analysis are considered to serve as a guiding reference for researchers and readers interested in the subject area.