Kayseri Cumhuriyet Meydanı ve Yakın Çevresinde Görsel ve İşitsel Peyzajın İncelenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, Kayseri kent merkezindeki Cumhuriyet Meydanı ve yakın çevresinde görsel ve işitsel peyzajın incelenmesidir. Çalışma, Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Forum Alışveriş Merkezi, Bürüngüz Cami ve Hunat Hatun Tramvay hattı boyunca yürütülmüştür. Görsel peyzaj, görsel algıda belirleyici olan şekil-zemin eşleştirmesi ile incelenmiştir. Şekil, ön plan görüntüleri ve sembol görüntüleri oluştururken zemin ise arka plan görüntüleri olarak ele alınmıştır. İşitsel peyzaj ise işitsel algıyı oluşturan arka plan sesleri, ön plan sesleri ve sembol sesler olarak incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre Cumhuriyet Meydanı ve yakın çevresinde yer alan mekânlardaki görsel ve işitsel peyzaj birbiriyle örtüşmektedir. Bu bağlamda mekânın algılanmasında görsel ve işitsel peyzajın eş zamanlı olarak etkili olduğunu söylemek mümkündür. Ölçümler, yoğun trafik alanlarında 70–72 dBA düzeyinde olup akustik konforu azalttığını; açık-yeşil alanlarda 59–61 dBA ile daha dengeli olduğunu göstermektedir. Görsel ve işitsel peyzajın incelenmesi sonucunda Cumhuriyet Meydanı ve yakın çevresinde kentsel akustik konforun iyileştirilmesi için önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Akustik konfor, görsel peyzaj, işitsel peyzaj, mekânsal analiz, ses düzeyi ölçümü
Kaynakça
- Akın, E. S., & Akgül Gültekin, M. (2024). Geçmişten günümüze Kayseri Tarihi Cumhuriyet Meydanı. Digital International journal of Architecture Art Heritage, 3(3), 61-78.
- Aletta, F., Kang, J., & Axelsson, Ö. (2016). Soundscape descriptors and a conceptual framework for developing predictive soundscape models. Landscape and Urban Planning, 149, 65–74. DOI: https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2016.02.001
- Arnheim, R. (1974). Art and visual perception: A psychology of the creative eye. Berkeley: University of California Press.
- Axelsson, Ö., Nilsson, M. E., & Berglund, B. (2010). A principal components model of soundscape perception. The Journal of the Acoustical Society of America, 128(5), 2836–2846. DOI: 10.1121/1.3493436
- Aydınlı, S. (1986). Mekansal değerlendirmede algısal yargılara dayalı bir model. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
- Canter, D. (1977). The psychology of place. London: Architectural Press.
- Ergüneş, F. (2019). Mimari biçimlerin görsel algıya etkisi: Konya’daki otel örneklerinin incelenmesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
- Göler, S. (2009). Biçim, renk, malzeme, doku ve ışığın mekan algısına etkisi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
- Güleç Solak, S. (2017). Mekân-kimlik etkileşimi: Kavramsal ve kuramsal bir bakış. Manas Journal of Social Studies, 6(4), 1029-1048.
- Hahad, O., Kuntic, M., Al-Kindi, S., Kuntic, I., Gilan, D., Petrowski, K., Daiber, A., & Münzel, T. (2025). Noise and mental health: Evidence, mechanisms, and consequences. Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology, 35(1), 1-12. DOI: 10.1038/s41370-024-00642-5