DERLEME SÖZLÜĞÜNE BİR KATKI: KIYIDA KULAKTA

Tarih boyunca Türk kimliği, gerek boy teşkilatlanması gerek yaşantı biçimi sebebiyle bir çatı altında birden çok boyu barındırmıştır. Boy mensupları kendilerine özgü seslendirme ve biçimlendirmeleriyle Türk dilinin söz varlığına her zaman katkı sağlamıştır. Tarihi söz var- lığında yer alan ancak günümüz ölçünlü Türkiye Türkçesinde kulla- nımdan kalkmış çoğu sözcüğü, ağızlarda görebilmek mümkündür. Derleme Sözlüğünün Anadolu insanının anadilindeki sözcüklerin veya halkın Türkçeleştirerek günlük dilde kullandığı sözcüklerin tümünü içermesi ise imkânsızdır. Çünkü derleme dediğimiz kavram bir süreç işidir. Zamanla eldeki verilere yenileri eklenecektir. Samsun ağzı da derleme çalışmaları açısından zor bir dil sahasıdır. Gerek merkez ko- numu gerek tarihi, sosyal ve siyasi sebeplerden çok sayıda göç olayı yaşamış ve bu nedenle demografik yapısı karışık bir hali arz etmekte- dir. Burada yaşayan Türkçe söz varlığının tespiti de bu ölçüde zor ol- maktadır. Çalışmaya konu olan ve Samsun ilinin Çarşamba ilçesi ağ- zında tespit edilen kıyıda kulakta ifadesinin Türk dilinin tarihi kay- naklarına da gidilerek benzer dil mantığı ile oluşturulmuş şekillerinin de varlığına değinilmiştir. Bu çalışmada Samsun ili Çarşamba ilçesi ağzında kullanılan kıyıda kulakta ikilemesinin dillik ölçütler çerçeve- sinde tespiti yapılıp Derleme Sözlüğünde yer alması teklif edilmekte- dir.