KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ
Öz
Tarihî süreç içinde yavaş yavaş yerleşerek kalıplaşan kalıp sözler; doğumdan ölüme, evlenmeden ayrılığa veya kavuşmaya kadar pek çok durum karşısında duygu ve düşünceleri ifade etmeye yarar. Alkış (dua) ve kargış (beddua); bir toplumun yıllar boyu içinde bulunduğu kültür birikiminden etkilenen, dildeki kalıp sözler (söz eylem, ilişki sözleri) arasında yer alan unsurlardır. Toplum hayatının bir ihtiyacı olan alkış ve kargışlar, içlerinde barındırdıkları bir çok gelenekle beraber günümüze kadar gelmeyi başarmışlardır. Alkış ve kargışlar sosyal hayatın dinamiklerini desteklemenin yanı sıra yaygın olarak kullanılışlarıyla da bize dilin gücünü ve insan üzerindeki etkisini gösteren sözlü kültür unsurlarımızdandır. Alkışın anlamı; “dua, hayır dua, kutsama, ululama, sena, övgü, yüceltme”dir. Türkülerimizde sözlü gelenek ürünlerine ait birçok örnek bulmak mümkündür. Genel olarak türkülerde alkış ve kargış örneklerine bolca rastlanır. Karadeniz Bölgesi de, atma türkü geleneğinin hâlâ yaşatıldığı bir saha olması itibariyle, bir çok türküde alkış ve kargış örneklerini içinde barındırmaktadır. Bu çalışmada Karadeniz türkülerinde yer alan alkışlar incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- DEMREN, Özlem - Shadkam ZUBAİDA (2017). “Türkçe ve Kazakça Alkış-Kargış Söyleme Geleneğinin Psikodinamiği Üzerine Sosyolinguistik Bir İnceleme”. Türkbilig: 179- 188.
- Derleme Sözlüğü 1 (DS 1) (2009). (hzl. Ömer Asım Aksoy vd.). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- DUYMAZ, Ali (2000). “Sihir Şiirlerinin Bir Türü Olarak Alkışlar “. Milli Folklor Dergisi.VI/45: 15 – 21.
- EYÜBOĞLU, İsmet Zeki (2008). Karadeniz Aşk Türküleri. Trabzon: Serander Yayınları Özel Dizi.
- Türkçe Sözlük 1 (TS 1) (1988). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
1 Eylül 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 16 Sayı: 63
APA
Ergönenç, D., & Erbaş, N. (2019). KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ. Karadeniz Araştırmaları, 16(63), 497-529. https://izlik.org/JA53XC23FB
AMA
1.Ergönenç D, Erbaş N. KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ. Karadeniz Araştırmaları. 2019;16(63):497-529. https://izlik.org/JA53XC23FB
Chicago
Ergönenç, Dilek, ve Nükran Erbaş. 2019. “KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ”. Karadeniz Araştırmaları 16 (63): 497-529. https://izlik.org/JA53XC23FB.
EndNote
Ergönenç D, Erbaş N (01 Eylül 2019) KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ. Karadeniz Araştırmaları 16 63 497–529.
IEEE
[1]D. Ergönenç ve N. Erbaş, “KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 16, sy 63, ss. 497–529, Eyl. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53XC23FB
ISNAD
Ergönenç, Dilek - Erbaş, Nükran. “KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ”. Karadeniz Araştırmaları 16/63 (01 Eylül 2019): 497-529. https://izlik.org/JA53XC23FB.
JAMA
1.Ergönenç D, Erbaş N. KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ. Karadeniz Araştırmaları. 2019;16:497–529.
MLA
Ergönenç, Dilek, ve Nükran Erbaş. “KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 16, sy 63, Eylül 2019, ss. 497-29, https://izlik.org/JA53XC23FB.
Vancouver
1.Dilek Ergönenç, Nükran Erbaş. KARADENİZ TÜRKÜLERİNDE ALKIŞ. Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Eylül 2019;16(63):497-529. Erişim adresi: https://izlik.org/JA53XC23FB