RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ

Seyhan Uçar

RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ

Öz

İnsanın otorite ile olan ilişkisi, her toplumun kendi tarihi sürecinde farklı yollarla gelişmiştir. Bu gelişmeler yazının icadından önce sözel bir belleğin ürünüyken, yazı ile birlikte somut artsüremli niteliğe bürünmüştür. Rusya’da Hristiyanlığın kabulü ile yazılı gelenek ortaya çıkmıştır. Bu geleneğin gelişmesiyle otoritenin etkisi de yazılı kaynaklar üzerine yoğunlaşmıştır. Öyle ki sansür, Rusya coğrafyasında ilk başta dinî otoritenin silahı olmuştur. XVIII. yüzyıl başlarında I. Petro dönemi ile devlet yönetiminin dini otorite ile zıtlaştığı görülmektedir. Bir nevi çift kutuplu yönetim kendini göstermiştir. Erken dönem Rusça kaynaklarda dini metinler üzerinden etkisini gösteren sansür, I. Petro dönemiyle kısmen devletin dünyevileşme aracı olmuştur. Nitekim dini metinler ile ortaya çıkan sansür, I. Petro ile dünyevi bir güce dönüşerek Batılılaşma sürecinde araç olarak kullanılmış ve daha sonraki dönemlerde sistemli hâle gelmiştir. Keza matbaa gelişerek ruhban sınıfının kısıtladığı kaynakların önü açılmış ve kültürel dönüşüm hızlanmıştır. Bu çalışmada Rusya’da sansürün çıkışı tarihsel yönden ele alınarak sistemleşme sürecine girdiği I. Petro dönemindeki dönüşümü incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ACAR, K. (2009). Rusya: Ortaçağ’dan Sovyet Devrimi’ne. İstanbul: İletişim Yayınları. BLYUM, A. V. (2011). Russkiye Pisateli o Tsenzure i Tsenzorah ot Radişçeva do Naşih Dney:1790-1990. Sankt-Peterburg: Poligraf.
ENGELGARDT, N. A. (1904). Oçerk İstorii Russkoy Tsenzurı v Svyazi s Razvitiem Peçati (1703-1903). Sank-Peterburg: İzdanie A. O. Ouvorina.
JIRKOV, G. V. (2001). İstoriya Tzenurı v Rossii XIX-XX vv. Moskva: Aspekt Press.
KAZAKOVA, N. A. – Y. S. LURYE (1955). Antifeodalnıye Yeretiçeskiye Dvijeniya na Rusi XIV- naçala XVI veka. Moskva-Leningrad: İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR.
KOJANÇIKOV, D. E. (1863). Stoglav, Sanktpeterburg: v Tipografii Imperatorskoy Akademii Nauk.
LAZAREV, B. M. – B. Y. IVANOV (1978). “Tsenzura”. Bolşaya Sovetskaya Entsiklopediya. Erişim Tarihi: 28.12.2019. http://bse.sci-lib.com/article120488.html

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seyhan Uçar ^*
Palestine

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 17 Sayı: 65

IZ

https://izlik.org/JA48RP59XE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uçar, S. (2020). RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ. Karadeniz Araştırmaları, 17(65), 63-71. https://izlik.org/JA48RP59XE

AMA

1.Uçar S. RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ. Karadeniz Araştırmaları. 2020;17(65):63-71. https://izlik.org/JA48RP59XE

Chicago

Uçar, Seyhan. 2020. “RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ”. Karadeniz Araştırmaları 17 (65): 63-71. https://izlik.org/JA48RP59XE.

EndNote

Uçar S (01 Mart 2020) RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ. Karadeniz Araştırmaları 17 65 63–71.

IEEE

[1]S. Uçar, “RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 17, sy 65, ss. 63–71, Mar. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48RP59XE

ISNAD

Uçar, Seyhan. “RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ”. Karadeniz Araştırmaları 17/65 (01 Mart 2020): 63-71. https://izlik.org/JA48RP59XE.

JAMA

1.Uçar S. RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ. Karadeniz Araştırmaları. 2020;17:63–71.

MLA

Uçar, Seyhan. “RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 17, sy 65, Mart 2020, ss. 63-71, https://izlik.org/JA48RP59XE.

Vancouver

1.Seyhan Uçar. RUSYA’DA SANSÜRÜN ORTAYA ÇIKIŞI VE I. PETRO DÖNEMİNDEKİ DÖNÜŞÜMÜ. Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Mart 2020;17(65):63-71. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48RP59XE