KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ

Aslıhan Dinçer

KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ

Öz

Kazan Oğuznâmesi, adını Türkoloji geleneğine uygun olarak bulunduğu yer üzerinden alan bir Oğuznâme varyantıdır. Eser bir Afşar anlatısı olmak üzere tasarlanmıştır ve esasında metne montajlanan Afşarlar’la ilgili bölümler dışarıda tutulduğunda bütünüyle kolaj bir metin özelliği taşımaktadır. Hatta uzun pasajlar boyunca Şecere-i Terâkîme’ nin kayda geçmemiş bir kopyası gibi görünmektedir. Bu durum, özellikle de eserin dilsel coğrafyasını ve ayırt edici dil özelliklerini belirlemede araştırıcı için bir yanılgı sebebidir. Metin eserin ne zaman, nerede, kim tarafından, kimin için yazıldığını bildiren açık bir bilgi içermemektedir. Ancak tarihî olayların Dürrânîler’in ikinci hükümdarı Timur Şah Dürrânî döneminde Andhoy idaresini elinde bulunduran Rahmetullah Han oğlu Nimetullah Han zamanına kadar gelmesi, eserin Güney Türkistan’da (bugünkü kuzey Afganistan’da) varlık gösteren Afşarların etki alanında, 1789 sonrasında yazıldığını göstermektedir. Bu makale, tarihlendirme ile birlikte eserin hangi dilsel coğrafyaya ait olabileceğini, orijinal kabul edilebilecek yönlerini, yazıcının güvenilir sayılıp sayılamayacağını konu alırken tarihî bir metin yazıcısının modern araştırıcıyı yanıltabileceği birçok noktaya da dikkati çekmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ABDULLAEV, F. A. (1961). Xorezmskie Govory Uzbekskogo Jazyka. Taškent.
BALDAUF, I. (2007). “The Dāyı ~ Kārgıl of Andkhoy: Language, History and Typical Professions. Discourses on Local Identity”, Identities in Afghanistan – Afghan Identities, Sonderheft ASIEN, 104: 135-152.
DAMES, M. L. (1978). “Ahmed Şah”. İslâm Ansiklopedisi 1. İstanbul: MEB Basımevi.
DİNÇER, A. (2011). Kazan Oğuznamesi Üzerine Bir Dil İncelemesi. Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayımlanmamış Doktora Tezi).
DOERFER, G. (1969). “İran’daki Türk Dilleri”. TDAYB. Ankara: TTK Yayınları: 1-11. DOERFER, G. (1977). “Das Chorasantürkische”. TDAYB: 127-204.
DOERFER, G. – W. HESCHE (1993). Chorasantürkisch. Wörterlisten-Kurzgrammatiken- Indices. Wiesbaden.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslıhan Dinçer
Palestine

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 17 Sayı: 65

IZ

https://izlik.org/JA69LA78EK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Dinçer, A. (2020). KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ. Karadeniz Araştırmaları, 17(65), 235-270. https://izlik.org/JA69LA78EK

AMA

1.Dinçer A. KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ. Karadeniz Araştırmaları. 2020;17(65):235-270. https://izlik.org/JA69LA78EK

Chicago

Dinçer, Aslıhan. 2020. “KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ”. Karadeniz Araştırmaları 17 (65): 235-70. https://izlik.org/JA69LA78EK.

EndNote

Dinçer A (01 Mart 2020) KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ. Karadeniz Araştırmaları 17 65 235–270.

IEEE

[1]A. Dinçer, “KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 17, sy 65, ss. 235–270, Mar. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69LA78EK

ISNAD

Dinçer, Aslıhan. “KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ”. Karadeniz Araştırmaları 17/65 (01 Mart 2020): 235-270. https://izlik.org/JA69LA78EK.

JAMA

1.Dinçer A. KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ. Karadeniz Araştırmaları. 2020;17:235–270.

MLA

Dinçer, Aslıhan. “KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 17, sy 65, Mart 2020, ss. 235-70, https://izlik.org/JA69LA78EK.

Vancouver

1.Aslıhan Dinçer. KAZAN OĞUZNÂMESİ: ORİJİNALLİĞİ, YAZILIŞ TARİHİ, COĞRAFYASI, DİLİ. Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Mart 2020;17(65):235-70. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69LA78EK