BULGARİSTAN’DA YILMAZ BİR JÖN TÜRK: EDHEM RUHİ BALKAN ve BALKAN GAZETESİ (1907-1908)*

Sultan II. Abdülhamit’in mutlak iktidarına karşı yurt içinde oluşan ve bir süre sonra yurtdışına kaçmak zorunda kalan Jön Türk muhalefetinin pek bilinmeyen aktörlerinden biri olan Edhem Ruhi Balkan’ın hayatı ve gerek Sultan II. Abdülhamit’e ve gerekse ömrünün büyük bir kısmını geçirdiği Bulgaristan’daki hükümetlere karşı kesintisiz bir şekilde sürdürdüğü siyasi mücadelesi bu makalede öncelikle ele alınacak konular arasındadır. Bu mücadele için Edhem Bey’in kullandığı en önemli araç ise Balkan gazetesi olmuştur. Edhem Ruhi Bey tarafından Filibe’de yayınlanan Balkan gazetesi bir taraftan Osmanlı topraklarında anayasal yönetime geçilmesi için mücadele ederken bir taraftan da Bulgaristan topraklarında bulunan Müslüman Türklerin haklarını savunmak için var gücüyle çabalamıştır. Bu yönleriyle Edhem Ruhi Bey ve onun Balkan gazetesi Jön Türk hareketi içerisinde ayrı bir noktada konumlanmaktadır. Bu çalışmada, Balkan gazetesinin şekilsel özelliklerinden yola çıkarak önce bu gazete hakkında oldukça detaylı tanıtıcı bilgi verilmeye çalışılmış ardından da Edhem Ruhi’nin mücadelesinde kilit rol oynayan yazıları ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur.