TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ

Halil İbrahim Çelik

TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ

Öz

XIX. yüzyıl Osmanlı Devleti için önemli gelişmelerin yaşandığı dönemdir. III. Selim döneminde başlayan devleti yeniden yapılandırma çalışmaları, XIX. yüzyıl boyunca artan bir ivme ile devam etmiştir. Toprak kayıplarını telafi etmek ve devleti yeniden yapılandırarak çöküşten kurtarmak için başlatılan modernleşme çalışmalarında sürecin doğası gereği eğitime öncelik verilmiştir. XIX. yüzyıl dünyasında devletin ihtiyaç duyduğu nitelikli insanı yetiştirmek için batı ülkelerindeki kurumlar da örnek alınarak yeni eğitim kurumları açılmıştır. Hukukçu ve tarihçi kimlikleri ile tanınan Ahmed Cevdet Paşa Osmanlı Devleti’nin yeniden yapılanma döneminde diğer görevlerinin yanı sıra 1845 yılından itibaren eğitim bürokrasisinde; öğretmenlik, okul müdürlüğü, eğitim bakanlığı, ders kitabı yazarlığı, akademi üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Bu görevleri sırasında eğitim reformlarına dolaylı ya da doğrudan önemli katkıları olmuştur. Dönemin hem şahidi hem de aktörü olan Ahmed Cevdet Paşa’nın talebelik dönemlerinden başlayarak kamu görevleri dönemini kapsayan hayat tecrübelerini aktardığı Tezâkîr isimli eseri diğer kaynaklarda olmayan orijinal bilgiler vermektedir. Medrese kökenli, ilmiye sınıfı mensubu bir âlim olmasına karşın belirli ilkeler ve kültür unsurlarına dikkat edilmesi kaydıyla Osmanlı Devleti’nde modern eğitim kurumlarının açılmasını destekleyen Ahmed Cevdet Paşa’nın eğitim sorunlarının çözümüne getirdiği yaklaşımlar ve eğitimde yeniden yapılanma projeleri günümüz eğitim sorunlarının çözümleri bakımından da yol gösterici niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmed Cevdet Paşa (1991). Tezâkîr (hzl. Cavid Baysun). 2. Baskı. IV. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
AKYÜZ, Y. (1990). “Darülmuallimîn’in İlk Nizamnamesi (1851), Önemi ve Ahmet Cevdet Paşa”. Milli Eğitim. 95: 3-20.
AKYÜZ, Y. (2006). “Türkiye’de Öğretmen Yetiştirmenin 160. Yılında Darülmuallimîn’in İlk Yıllarına Toplu ve Yeni Bir Bakış”. Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi. 20: 17-58.
BABINGER, F. (1992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri. (çev: Coşkun Üçok). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
ÇELİK, H. İ. (2021). “XIX. Yüzyıl Osmanlı Devleti Hukuk Eğitiminde Modernleşme”. Necmettin Erbakan Hukuk Araştırmaları Kamu Hukuku. (ed. Nuran Koyuncu- Abdülkadir Yıldız). Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları: 269-299.
DANIŞMAN, Z. (1966). Osmanlı İmparatorluğu Tarihi. XII. İstanbul: Yeni Matbaa.
Ebul’ula Mardin (1996). Medenî Hukuk Cephesinden Ahmet Cevdet Paşa. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
GÜNDÜZ, M. (2012). Eğitimci Yönü İle Ahmed Cevdet Paşa. İstanbul: Doğu-Batı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Halil İbrahim Çelik ^*
Palestine

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 73

IZ

https://izlik.org/JA94UX76NA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çelik, H. İ. (2022). TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları, 19(73), 111-131. https://izlik.org/JA94UX76NA

AMA

1.Çelik Hİ. TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19(73):111-131. https://izlik.org/JA94UX76NA

Chicago

Çelik, Halil İbrahim. 2022. “TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları 19 (73): 111-31. https://izlik.org/JA94UX76NA.

EndNote

Çelik Hİ (01 Mart 2022) TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları 19 73 111–131.

IEEE

[1]H. İ. Çelik, “TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 73, ss. 111–131, Mar. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94UX76NA

ISNAD

Çelik, Halil İbrahim. “TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları 19/73 (01 Mart 2022): 111-131. https://izlik.org/JA94UX76NA.

JAMA

1.Çelik Hİ. TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19:111–131.

MLA

Çelik, Halil İbrahim. “TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 73, Mart 2022, ss. 111-3, https://izlik.org/JA94UX76NA.

Vancouver

1.Halil İbrahim Çelik. TEZÂKÎR ÇERÇEVESİNDE AHMED CEVDET PAŞA’NIN EĞİTİM GÖRÜŞLERİNİN ANALİZİ. Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Mart 2022;19(73):111-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94UX76NA