ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)

Fatma Tekin

ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)

Öz

Toplumun duyuş, düşünüş ve anlayışının birer sembolik görüntüleri niteliğinde olan atasözleri, Kazan-Tatar Türklerinin geleneksel dünya görüşünde iyi ve kötü anlayışını tespit etmede bir referans olarak kabul edilmiştir. Çalışmada; Kazan-Tatar Türklerinin geleneksel dünya görüşünde iyi(lik) ve kötü(lük) anlayışı; iyilik ve kötülük algısı, iyiliğin ve kötülüğün kaynağı, benzer ve farklı yanları, iyi ve kötü insanın özellikleri, iyi veya kötü olmanın sonuçları atasözlerinden yola çıkılarak örnek metinler eşliğinde tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın materyalini, Nekıy İsenbet’in Tatar Halık Mekalleri (Tatar Halkının Atasözleri) adlı üç ciltten oluşan serinin üçüncü cildinde yer alan iyi ve kötü ile ilgili 145 atasözü oluşturmuştur. Yapılan incelemelerde atasözlerinin, Kazan-Tatar Türklerinin geleneksel dünya görüşünün ve halk felsefesinin özünü oluşturduğu; halk düşüncesindeki iyi ve kötü algısı ile ilgili olarak sosyokültürel değerleri ve normlar sistemini yansıtmada belirgin kodlar taşıdığı; bu bilgileri kuşaktan kuşağa aktarmada öğretici, iyiyi ve kötüyü ayırt ederek bireyin tutum ve davranışına yön vermesi noktasında yönlendirici, işaret ettiği yaşam felsefesi ile de iyiye, doğruya ve güzele teşvik edici bir işleve sahip olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ÇAĞATAY, S. (1994). “Nogay Atasözlerinden Birkaç Örnek”. TDAY-Belleten. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. 1991: 47-51.
ÇENELİ, İ. (1977). “Türkmen Atasözlerinden Örnekler”. Türk Folklor Araştırmaları. 338: 80-89.
ÇENELİ, İ. (1984a). “Kumuk Atasözlerinden Örnekler”. Türk Kültürü. 252: 263-267.
ÇENELİ, İ. (1984b). “Yeni Uygur Atasözlerinden Örnekler”. Türk Kültürü. 259: 726-730.
ÇENELİ, İ. (1985). “Nogay Atasözleri”. Türklük Araştırmaları Dergisi. 1: 11-54.
ÇOBANOĞLU, Ö. (2000). “Geleneksel Dünya Görüşü veya Halk Felsefesinin Halkbilimi Çalışmalarındaki Yeri ve Önemi Üzerine Tespitler”. Milli Folklor. 45: 12-14.
ÇOBANOĞLU, Ö. (2004). Türk Dünyası Ortak Atasözleri Sözlüğü. Ankara: AKM Yayınları. DESCARTES, R. (2007). Felsefenin İlkeleri. (çev. Mesut Akın). İstanbul: Say Yayınları.
DİLEK, İ. (2007). “Altay Türklerinin Atasözleri”. Türk Dünyası Edebiyat Metinleri Antolojisi. Ankara: AKMB Yayınları. 8: 248-256.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Tekin ^* Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

1 Mart 2022

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 73

IZ

https://izlik.org/JA72SF24TT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tekin, F. (2022). ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK). Karadeniz Araştırmaları, 19(73), 167-182. https://izlik.org/JA72SF24TT

AMA

1.Tekin F. ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK). Karadeniz Araştırmaları. 2022;19(73):167-182. https://izlik.org/JA72SF24TT

Chicago

Tekin, Fatma. 2022. “ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)”. Karadeniz Araştırmaları 19 (73): 167-82. https://izlik.org/JA72SF24TT.

EndNote

Tekin F (01 Mart 2022) ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK). Karadeniz Araştırmaları 19 73 167–182.

IEEE

[1]F. Tekin, “ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)”, Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 73, ss. 167–182, Mar. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72SF24TT

ISNAD

Tekin, Fatma. “ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)”. Karadeniz Araştırmaları 19/73 (01 Mart 2022): 167-182. https://izlik.org/JA72SF24TT.

JAMA

1.Tekin F. ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK). Karadeniz Araştırmaları. 2022;19:167–182.

MLA

Tekin, Fatma. “ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK)”. Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 73, Mart 2022, ss. 167-82, https://izlik.org/JA72SF24TT.

Vancouver

1.Fatma Tekin. ATASÖZLERİNDEN ÖRNEKLERLE KAZAN-TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL DÜNYA GÖRÜŞÜNDE İYİ(LİK) VE KÖTÜ(LÜK). Karadeniz Araştırmaları [Internet]. 01 Mart 2022;19(73):167-82. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72SF24TT