TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ

A. Nazlı Soykan

doi:10.56694/karadearas.1173598

TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ

Öz

Tarihî süreç içerisinde birçok uygarlığa ev sahipliği yapan Trabzon, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en önemli şehirlerinden biridir. Haçlı ordularının kutsal toprakları tekrar ele geçirmek amacıyla düzenledikleri IV. Haçlı Seferi sırasında, amaçlarından sapıp Konstantinopolis’i işgal etmeleri belki de Doğu Karadeniz Bölgesi mimarisi için dönüm noktası olmuştur. Trabzon Rum İmparatorluğu’nun 1204 yılında kurulmasından 1261 yılında yıkılmasına kadar bölgede birçok manastır ve kilise inşa edilmiştir. Komnenos sülalesinin başta olduğu bu dönem yapılarında, özellikle de manastırlarda farklı dönemlerde eklemeler yapıldığı görülmektedir. Yapılarda farklı zaman dilimlerinde farklı ustaların çalışmaları hem Konstantinopolis hem de bölgedeki yerel geleneklerin bir arada olmasına olanak sağlamıştır. Çalışmanın konusu Trabzon’un 45 km, Maçka’nın 14 km güneybatısında, Kiremitli Mahallesi’nin 5 km batısında Zavulon Dağı yamaçlarında yer alan Vazelon Manastırı Peygamber İlyas Şapeli’nin mimarisi ve duvar resimleridir. Araştırmada yapının mimari çizimleri yapılmış, günümüzdeki hâli fotoğraflarla belgelenmiş ve yapı bölge içinde benzer örnekleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana konularından biri olan duvar resimlerinin de çizimleri yapılmış, günümüzdeki durumları fotoğraflarla belgelenmiş, ikonografilerine değinilmiş, üslup özellikleri ele alınmış ve hem bölge içinde hem de bölge dışındaki benzer özellikleriyle birlikte karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ATALAR, M. (1999). “XIII. ve XIV. Yüzyıllarda Karadeniz Ticaretinde Trabzon’un Yeri ve Önemi”. Trabzon Tarihi Sempozyumu Bildirileri (6-8 Kasım 1998). Trabzon: 131-135.
BARUT KEMİRTLEK, F. (2020). Bizans Sanatı’nda Büyük Bayramlar. İstanbul: Kriter Yayınevi.
BELKE, K. (1996). Paphlagonien und Honorius. TIB 9. Wien: Verlag der Österrreichischen Akademie der Wissenschaaften.
BRYER, A. - D. WINFIELD (2020). Karadeniz’in Ortaçağ Dönemi Eserleri ve Topoğrafyası. C. I, II. (çev. İsmail Köse). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
CHRYSANTHOS (2007). Η Εκκλησια Τραπεζουντοσ. Επιτροπη Ποντιακων Μελετων.
CUMONT, F. - E. CUMONT (1906). Voyage d’exploration archeologique dans le Pont et la Petite Armenia. Brüksel.
DURMUŞ, A. (2012). Vazelon Sözleşmeleri. Trabzon: Eser Ofset Matbaacılık.
GIBBON, E. (1994). Roma İmparatorluğu’nun Gerileyişi ve Çöküş Tarihi Cilt IV Bizans. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

A. Nazlı Soykan ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

1 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 75

DOI

https://doi.org/10.56694/karadearas.1173598

IZ

https://izlik.org/JA79AL99XM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Soykan, A. N. (2022). TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ. Karadeniz Araştırmaları, 19(75), 723-761. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173598

AMA

1.Soykan AN. TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19(75):723-761. doi:10.56694/karadearas.1173598

Chicago

Soykan, A. Nazlı. 2022. “TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 19 (75): 723-61. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173598.

EndNote

Soykan AN (01 Eylül 2022) TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ. Karadeniz Araştırmaları 19 75 723–761.

IEEE

[1]A. N. Soykan, “TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ”, Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 75, ss. 723–761, Eyl. 2022, doi: 10.56694/karadearas.1173598.

ISNAD

Soykan, A. Nazlı. “TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ”. Karadeniz Araştırmaları 19/75 (01 Eylül 2022): 723-761. https://doi.org/10.56694/karadearas.1173598.

JAMA

1.Soykan AN. TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2022;19:723–761.

MLA

Soykan, A. Nazlı. “TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ”. Karadeniz Araştırmaları, c. 19, sy 75, Eylül 2022, ss. 723-61, doi:10.56694/karadearas.1173598.

Vancouver

1.A. Nazlı Soykan. TRABZON VAZELON MANASTIRI PEYGAMBER İLYAS ŞAPELİ DUVAR RESİMLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 01 Eylül 2022;19(75):723-61. doi:10.56694/karadearas.1173598